Գրքերը ֆեմինիստական են, մուտքն էլ ազատ է «կին նույնականացնող մարդկանց» համար. ՖեմԳրադարանի հիմնադիրը պատմում է իրենց մասին

Հարցազրույցներ 2 Դեկտեմբեր, 2019 20:22

Հայաստանում գործում է «ՖեմԳրադարան», որտեղ ցանկալի այցելուները կանայք են. երկուշաբթի և երեքշաբթի օրերին «ՖեմԳրադարան» մուտք կարող են գործել միայն իրենց կին նույնականացնող մարդիկ, իսկ

գրքերը հիմնականում ֆեմինիստական փիլիսոփայության ուղղվածություն ունեն կամ ֆեմինիստական արվեստի մասին են:

Լրատվական կայքերից մեկում հրապարակված հոդվածի համաձայն՝ Երևանում մոտ 1 տարի գործող «ՖեմԳրադարանը» խիստ սահմանափակումներ ունի այցելուների հարցում: Ասում են՝ գրադարանի այցելուները հիմնականում ֆեմինիստներ ու ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչներ են: Թեմայի շուրջ ԼՈՒՐԵՐ.com-ի թղթակիցը զրուցեց գրադարանի հիմնադիր Աննա Նիկողոսյանի հետ:

«Մեր գրադարան կարող են գալ բոլոր ցանկացողները: Մեզ մոտ հիմնական գրքերը ֆեմինիստական փիլիսոփայության ուղղվածության են, ինչպես նաև ֆեմինիստական արվեստի: Բայց կարող եք գտնել նաև ընդհանուր փիլիսոփայության, արվեստի ու բազմաթիվ այլ թեմաների վերաբերող գրքեր: Իրականում, մեր այցելուները շատ տարբեր են, իսկ գրքերը եզակի են, համարյա նմուշային: Շուրջ 600 գիրք, որոնք մեզ ուղարկել են անհատներ ամբողջ աշխարհից, ինչպես նաև հրատարակչություններ ու հեղինակներ»,- նշեց նա:

Բազմալեզու գրադարանի գրականության մեծ մասը անգլերեն է, քանի որ ֆեմինիստական գրքերի ճնշող մեծամասնությունը հենց այդ լեզվով է, բայց կան նաև այլ լեզուներով:

Գրադարանի հիմնադրին խնդրեցինք բացատրել՝ «Սիրելի ընկերներ, երկուշաբթի և երեքշաբթի օրերին ՖեմԳրադարան մուտք կարող են գործել միայն իրենց կին նույնականացնող մարդիկ» գրառումը, որն անմիջապես աչքի է ընկնում նրանց ֆեյսբուքյան էջում. «Քանի որ տարածքը ֆեմինիստական է, մեզ համար կարևոր էր, որ այն հանկարծ չվերածվի այնպիսի մի տարածքի, որտեղ դարձյալ դոմինանտ կլինեն տղամարդիկ, այսինքն՝ տղամարդկանց թիվը գերակշռեր: Ցանկանում էինք խրախուսել հենց կանանց մուտքը: Սա է պատճառը, որ շաբաթը 2 օր խրախուսվում է հենց կանանց մուտքը»,- ասաց Նիկողոսյանը:

Մենք, իհարկե, հավատացինք մեր զրուցակցին, բայց, այնուամենայնիվ, փորձեցինք ճշտել, թե «իրենց կին նույնականացնող» մտքի փոխարեն ինչու՞ չեն օգտագործել ավելի պարզ ու հասկանալի միտք. «Ամեն մարդ ինքն է նույնականանում իբրև ինչ-որ մեկը: Մենք չենք ուզում ստանդարտ նախադասություններով գրել՝ կին, տղամարդ»:

«ՖեմԳրադարանում» իրականացվում են կրթական ծրագրեր, գրքերի ընթերցումներ, ֆիլմերի դիտումներ, հոդվածների քննարկումներ. «Մեզ մոտ աշխատում են կամավորներ: Հիմնական ֆինանսավորումը նվիրատվություներ են, իսկ տարածքը վարձակալել ենք»,- հայտնեց Նիկողոսյանը:

Մեր այն դիտարկմանը, թե արդյո՞ք իրենց աշխատանքը նման չէ քարոզչության, մեր զրուցակիցը պատասխանեց. «Մեզ ոչ ոք չի կարող քարոզչության մեջ մեղադրել, քանի որ գիտելիքը քարոզչություն չէ: Գիտելիքը բաց է բոլորի համար: Մարդիկ կարող են կարդալ գրքեր, համաձայնել կամ չհամաձայնել մտքերի հետ, բայց դրանք բոլորը հանրաճանաչ և հանրության ու ակադեմիական շրջանակներում կշիռ ունեցող մարդկանց գրքեր են: Մեզ մոտ պատահական գրքեր չեն լինում: Սա կրթական ինստիտուտ է, և մենք ընտրում ենք այն գրքերը, որոնք կան գրադարանում: Ցանկը հրապարակում ենք, և մարդիկ ուղարկում են այդ գրքերը մեզ»:

Այն հարցին, թե որքանով է անվտանգ նման կառույց ունենալը մեր երկրում, քանի որ տարիներ առաջ, օրինակ, «DIY» ակումբի վրա հարձակում եղավ, Նիկողոսյանը պատասխանեց. «Ցավոք սրտի, հիմա՝ մանավանդ հետհեղափոխական դիսկուրսների պարագայում, ամենախոցելի օրակարգը դառնում է ֆեմինիստական օրակարգը կամ սեռականությանը վերաբերող օրակարգը և շատ են լինում մանիպուլյացիաները: Հաճախ ենք բախվում այն խնդրին, որ մեզ սխալ են հասկանում կամ դիտավորյալ են ցանկանում սխալ հասկանալ»: