«Ցեղասպանի ձեռքը վազելով չեն գնում սեղմում՝ ոչ մի կողմից ոչ մի երաշխիք չունենալով». Արմեն Այվազյանը՝ Գրանադայի հանդիպման և հայտարարության մասին

«Այդ փաստաթուղթը մեզ համար որեւէ լուրջ, դրական բան չի նշանակում: Ստացվում է, որ Հայաստանն Ադրբեջանից որեւէ պահանջ չունի՝ անգամ Արցախում կատարված ցեղասպանությունից հետո, եւ շատ արագ փորձ է արվում օրինականացնել այդ ցեղասպանությունը՝ բոլորի մասնակցությամբ»,-Aravot.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական պատմաբան Արմեն Այվազյանը, անդրադառնալով երեկ՝ Գրանադայում ընդունված համատեղ հայտարարությանը, որը Եվրոպական քաղաքական համայնքի երրորդ գագաթնաժողովի շրջանակում տեղի ունեցած քառակողմ հանդիպման արդյունքում ստորագրել են ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը, Գերմանիայի կանցլեր Օլաֆ Շոլցը և Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը:

Կայքի զրուցակցի կանխատեսումներով, այդ հանդիպմանն Ալիեւը ներկայանալու է եւ ավելի բարձր պահանջներով. «Անկլավների պահանջները ներկայացնելու է: Եթե այս փաստաթղթի մեջ անկլավների պահանջները հստակ նշված չեն, դա չի նշանակում, որ հետագայում դրանք չեն նշվելու: Այստեղ Հայաստանն իր մտահոգությունները, մտավախությունները չի ընդգծում պարզորեն: Հայաստանը պետք է պարտադիր նշի, որ խնդիրն իր կենսունակության մասին է: Օրինակ ժամանակին, երբ եղել է ԽՍՀՄ, այդ անկլավները եղել են մեկ պետության մեջ ու այնտեղ ճանապարհ փակելու խնդիր չի եղել: Իսկ հիմա, պարզ՝ պետության գոյության, կենսունակության հարց է առաջանում, երբ քո գլխավոր մայրուղիները կարող են փակվել Ադրբեջանի կողմից: Եվ արդեն փորձն էլ կա. չէ՞ որ Գորիս-Կապան ճանապարհը, երբ հանձնվում էր Ադրբեջանին, սկզբից ասում էին, որ ճանապարհի մի կողմում մեր սահմանապահներն են կանգնած լինելու, մյուս կողմում՝ Ադրբեջանի, ռուսներն էլ վերահսկելու են: Հետո, մերոնք ետ քաշվեցին, ռուսները ետ քաշվեցին, միանգամից տրվեց Ադրբեջանին, իշխանությունն էլ ասաց՝ այո, դա Ադրբեջանի տարածքն է եւ հարցը փակվեց՝ մոռանալով, թե ինքն ինչ էր ասում: Փաստորեն, խաբում էր հասարակությանն ու ժողովրդին: Հիմա էլ մտավախությունները շատ իրական են. չեն խոսում անկլավի մասին, խոսում է ընդհանուր տարածքի մասին, հետո ԽՍՀՄ ինչ-որ քարտեզներով կսկսեն հիմնավորել, թե այդ տարածքները ադրբեջանական են»:

Արմեն Այվազյանն ընդգծում է՝ պետության կենսունակությունն առաջին հերթին կախված է ճանապարհներից, մանավանդ, երբ դու գործ ունես ցեղասպան պետության հետ:

Aravot.am–ի զրուցակցի դիտարկմամբ նաեւ, եվրոպական գործիչները, որոնց հետ երեկ հանդիպել էր Նիկոլ Փաշինյանը՝ հրաժարվելով պատժամիջոցներ կիրառել Ադրբեջանի դեմ, իրենց ամբողջ խոսակցությունը «ջուր» են դարձնում. «ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանն է երկու որոշում ընդունել, ՄԱԿ-ի ԱԽ-ում քննարկումներ են եղել եւ այլն, բայց մենք տեսնում ենք, որ այդ քննարկումները, որոշումները, Ադրբեջանի դատապարտումները, որոնք անգամ բավականին փափուկ են եւ որեւէ հետեւանքներ՝ տնտեսական, քաղաքական պատժամիջոցներ չնախատեսող են, ջուր են: Ոչինչ չարժեն: Գնահատականներ չեն տրվում, չի ասվում՝ ինչպե՞ս պետք է մեղմվի Արցախի ժողովրդի՝ իր հայրենիքը կորցնելու ահավոր աղետը եւ այն, ինչն իրենք ասում են՝ ինչ-որ պայմաններ պետք է ստեղծվեն եւ այլն, շա՜տ առաձգական խոսակցություն է. ոչ ժամկետներ են նախատեսված, ոչ կոնկրետ զինված ուժի՝ միջազգային խաղաղապահ ուժի մասին խոսակցություն: Դա թոզփչոցի է»:

Արմեն Այվազյանի կարծիքով՝ ամեն ինչ կրկնվում է. «1890-ական թթ. մինչև 1923 թ. Հայկական հարցի նկատմամբ եվրոպական պետությունները որդեգրել էին ճիշտ ու ճիշտ նույն կեղծավոր և անամոթ դիրքորոշումները։ 1920 թ. վերջին Հայկական հարցում Ազգերի լիգայի ընդունած բանաձևերի անատամությունն ու անարդյունավետությունն այսպես էր ծաղրում Լիգայի քարտուղարության քաղաքական բաժանմունքի տնօրեն Փոլ Մոնթյոն՝ կազմելով հետևյալ դառը զավեշտ-բանաձևը.

«ՀՈԴՎԱԾ 1. Հայերի ոչ մի ջարդ չպետք է տեղի ունենա առանց Լիգայի խորհրդին մեկ ամիս առաջ տեղեկացնելու:

ՀՈԴՎԱԾ 2. Եթե ջարդերն ընդգրկելու են նաև կանանց և երեխաների, ապա Լիգայի խորհուրդը պետք է տեղեկացվի երկու ամիս առաջ:

ՀՈԴՎԱԾ 3. Հայերի որևէ ջարդ, որն իրականացվում է առանց սույն ձևականությունների պահպանման, պետք է համարվի անվավեր»։

Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուր կայքում։