3 տասնամյակ առաջ նիկոլփաշինյաններ քիչ կային, դրա համար հաղթեցինք․ այսօր Ջրականի և Վարանդայի ազատագրման օրն է

«31 տարի առաջ ավելի քան երբևէ հայ ժողովուրդը միասնական էր, որովհետև կռվում էին ընդհանուր հայրենիքի ազատության համար։ Մարտադաշտում՝ հայաստանցի-ղարաբաղցի չկային, կային հայեր և որոնց նպատակը հայրենիքի ազատագրությունն էր։ Արցախում տարած հաղթանակը Հայաստանի պատմության ամենանշանավոր հաղթական էջերից մեկն է այն առումով, որ դրան նախորդած տասնամյակների ընթացքում մշտապես տարածքների կորուստներ ենք ունեցել։ Մարդիկ Արևմտյան Հայաստանը վերագտան ազատագրված Արցախում»,- MediaHub-ի հետ զրույցում ասել  է ազատամարտիկ Արմեն Ասլանյանը, ով մասնակցել է հարավային շրջանների ազատագրության համար մղված թեժ մարտերին։ 

Այսօր Ջրականի ու Վարանդայի (Ջաբրայիլ, Ֆիզուլի) շրջանների ազատագրման օրն է։ Ասլանյանը դեռ երիտասարդ էր, երբ հայկական նորաստեղծ բանակի ստորաբաժանումների կազմում մասնակցել է այդ ուղղությամբ ընթացող մարտերին։

«Երբեք չհամեմատեք, թե՝ ինչ արել է ձեր սերունդն ադրբեջանցիների հետ, նույնն արել են իրենք՝ մեր ժողովրդի դեմ։ Չմոռանանք, որ պատերազմը հրահրել են իրենք ու հենց իրենք են վայրագություններ իրականացրել խաղաղ բնակչության դեմ։ Սակայն, Բաքվի մեղադրանքները, թե առաջին ազատամարտում հայ զինվորականները նաև կանանց և անօգնական երեխաներին են սպանել, բառիս ուղիղ իմաստով՝ սուտ է։ Մեր ու իրենց տարբերությունը կայանում էր հենց դրանում»,- ասաց զրուցակիցը։ 

Վարանդան ու Ջրականն այն բնակավայրերն են, որոնք պատմականորեն գտնվել է Արցախ նահանգի Մյուս Հաբանդի, իսկ միջնադարում՝ Դիզակ գավառի հարավում։ 

«Ինչպես այսօր, տասնամյակներ առաջ էլ ադրբեջանցիները, որոնք պատմական հետք ու շառավիղ չունեին, վերացրել են այդ տարածքում գտնվող ամեն ինչ։ Դրա համար, երբ Ջրականում զորամասի շինարարություն էինք իրականացնում բազմաթիվ խաչքարեր ենք հանել հողի տակից, նույն պատկերն էր նաև Վարանդայում։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հայկական սրբավայրերով ամենահարուստ շրջաններից էին Շահումյանի ու Քաշաթաղի շրջանները, որոնք Ադրբեջանը խնամքով իրենով է արել։ Այդ վախը հիմա էլ ունեն։ Դա է պատճառը, որ 2020 թվականի հոկտեմբերին Ջրականն օկուպացնելուց մեկ տարի անց ոչնչացրել են 2017 թվականին կառուցված Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին»,- ասաց նա։

Զրուցակցի խոսքով՝ առաջին ազատամարտից հետո ինքն ազատագրված տարածքներում բազմաթիվ ուսումնասիրություններ է կատարել, պարզել, որ մինչև 20-րդ դարը՝ Ջրականում մեծամասնություն կազմող հայերի կողքին ապրում էին թյուրքախոս շիա դավանանքի բնակիչներ, փոքր թվով ռուսներ՝ մոլոկաններ։  

«Հիմա գնալով ոչ միայն պատմությունն է վերանում, այլ մենք՝ որպես ազգ ու պետություն։ 31 տարի առաջ մենք աշխարհի հետ հաղթողի, ազատագրողի լեզվով էինք խոսել ու ոչ մեկ մեզ օկուպանտ չի դիտարկել։ Մենք մեր ձեռքով ամեն ինչ արժեզրկեցինք։ 3 տասնամյակ առաջ Հայաստանում նիկոլփաշինյաններ քիչ կային, դրա համար հաղթեցինք»,- հավելել է Արմեն Ասլանյանը։