Արցախի թեման որևէ իշխանության, որևէ քաղաքական խունտայի սեփականությունը չէ․ «Հրապարակ»

«Հրապարակ» թերթը գրել է․

«ՔՊ-ականներն ամեն օր ապացուցում են, որ իրենց արգելված է «Արցախ» բառի արտաբերումից մինչեւ Արցախի թեմայի արծարծում եւ որեւէ գործընթաց։ Խորհրդարանում ՔՊ-ական մեծամասնությունը մերժեց անգամ ընդդիմության նախաձեռնությունը, որով առաջարկվում էր արցախահայերի կենսապայմաններն ուսումնասիրող ԱԺ քննիչ հանձնաժողով ստեղծել։

Իշխող խմբակցության քարտուղար Հայկ Կոնջորյանը հայտարարեց՝ դեմ են քվեարկելու, ու դա փորձեց բացատրել ընդդիմության ունեցած լծակներով, թե` կարող եք հարցեր տալ ու հարկավոր տեղեկությունը գտնել։ Բռնի տեղահանված եւ ՀՀ տեղափոխված Արցախի Հանրապետության ժողովրդի կենսագործունեության պայմաններն ուսումնասիրելու նպատակով ԱԺ քննիչ հանձնաժողովը եթե ստեղծվեր, սոցիալական, հումանիտար բնույթի հարցերի պիտի անդրադառնար, պիտի գնահատեր արցախահայերի կարիքները, նրանց օժանդակությանն ուղղված ծրագրերը։ Թվում է, թե մի անմեղ թեմա է, անգամ վերադարձի մասին որեւէ հիշատակում չկա, եթե մի կողմ թողնենք հնարավոր ու հավանական չարաշահումների բացահայտման ռիսկի նկատմամբ ՔՊ-ականների վախերը: Բայց եթե անգամ մի պահ ընդունենք, որ իշխանություններն ամենաազնիվն ու մաքրամաքուրն են, ինչպես փորձում են ներկայանալ, ու արցախահայերի անունով Հայաստան եկած միլիոնավոր դոլարների օժանդակության հնարավոր չարաշահումների բացահայտման վախերն էլ չկան, նրանք այս հանձնաժողովին չէին կարող կողմ լինել մի պարզ պատճառով՝ հանձնաժողովի անվան մեջ «Արցախի Հանրապետություն» ձեւակերպումն է, մի բան, որ նրանք կոլեկտիվ կերպով մերժում են՝ Արցախը համարելով Ադրբեջանի մաս։

Արցախի խորհրդարանի «Արդարություն» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Գալստյանի խոսքով, իշխանական մեծամասնության դիրքորոշումը զարմանալի չէ՝ Արցախը ոսկոր է նրանց կոկորդին։

«Մենք տեսնում ենք, որ ամբողջ աշխարհում արցախցիների վերադարձի հարցն են բարձրաձայնում շատ երկրներ, նրանք դատապարտում են Ադրբեջանի ցեղասպան գործողությունները, շատ հեղինակավոր միջազգային կազմակերպություններ այդ գործողությունները որակել են ցեղասպանություն, եւ միայն այն երկրները, որոնք ադրբեջանահաճո քաղաքականություն են վարում, չեն խոսում Արցախի մասին։ Ցավոք, ադրբեջանահաճո իշխանությունների շարքում են նաեւ ՀՀ օրվա իշխանությունները, որոնք գործում են թուրք-ադրբեջանական տանդեմին սիրաշահելու, ոչ թե հայկական շահն առաջ տանելու ուղղությամբ, ուստի փորձում են բոլոր հարթություններում Արցախի հարցը ձախողել։ Մեր դառը իրականությունը սա է»,- «Հրապարակ»-ին ասում է Դավիթ Գալստյանը։

Արցախի պատգամավորը միանշանակ ու ակնհայտ է համարում ՀՀ իշխանությունների գործելաոճը, որպես ցցուն օրինակ նշում է Արցախից բռնի տեղահանվածների՝ ՀՀ կապույտ անձնագրերը չճանաչելու փաստը։ Գալստյանի խոսքով, իրենք՝ որպես Արցախի Հանրապետության իշխանություններ, բռնի տեղահանումից ի վեր բարձրաձայնում են, որ արցախահայության կարիքներին ուղղված սոցիալական ծրագրերը պետք է քննարկվեն իրենց պատկան մարմինների հետ, որպեսզի ավելի արդյունավետ ու հասցեական լինեն, բայց անգամ սոցիալական ոլորտում ՀՀ իշխանություններն Արցախի իշխանությունների հետ բոլոր քննարկումներից խուսափեցին։

«Մենք տեսնում ենք փափուկ կաբինետներում կայացված «բնակարանային ապահովման» ծրագիրը, որը մենք որակել ենք որպես արտագաղթի ծրագիր՝ ՀՀ իշխանությունների կողմից առաջարկվող։ Այսօր իրենք էլ են հասկանում, որ այդ ծրագիրը տապալված է։ Սա մեկ օրինակ է, եւ նրանք այդ գործելակերպով մեր թշնամիներին ցույց են տալիս, որ ամեն ինչ անելու են, որ Արցախի թեման փակվի: Բայց ես իրենց համոզված ասում եմ՝ Արցախի թեման որեւէ իշխանության, որեւէ խմբակցության, որեւէ քաղաքական խունտայի սեփականությունը չէ, եւ ով փորձի այդ ճանապարհով շարժվել, պատմությունը նրան որպես դավաճան է գնահատելու։ Հայաստանի օրվա իշխանություններն ուղղակի կրակի հետ են խաղում, այդ ամենը մնալու է իրենց վզին, եւ այն խոսքերը, որ Նիկոլ Փաշինյանը հնչեցնում էր, որ ունեցանք 5 հազար զոհ, միայն թե իրեն դավաճան չասեն, դրա ապացույցն են։ Իրենց իշխող խունտայի քայլերը հենց դավաճանական են, որին ժամանակը տալու է իր գնահատականը, եւ օրենքի առջեւ բոլորը պատասխան են տալու»,- ասում է Դավիթ Գալստյանը։

Անդրադառնալով արցախահայերի խնդիրներին, որոնցից ամենաօրհասականը հենց բնակարանայինն է, Գալստյանն արձանագրում է՝ փորձ չի արվում հարցերին հավաքական լուծում տալ, որովհետեւ նպատակը լուծում գտնելը չէ, այլ արցախցիներին ցաքուցրիվ անելն է եւ պարզապես թմբկահարելը, թե բնակարանային ծրագիր ենք իրականացնում, այն դեպքում, երբ աշխատանք չունեցող արցախցիներին բանկերը լրացուցիչ գումար չեն տրամադրում, իսկ ծրագրի շրջանակում առաջարկվողն էլ բավարար չէ։

 «Իրականում այդ ծրագրերը տապալված են ու չեն գործում։ Հայտարարում են, թե ֆինանսավորումը ՀՀ բյուջեից է տրվում արցախցիներին, բայց միջազգային հանրության, միջազգային կազմակերպությունների կողմից տրված գումարների մասին չեն խոսում եւ թմբկահարելով ՀՀ բյուջեից լինելը՝ փորձում են խորացնել հայստանցի-արցախցի ջրբաժանը»,- ասում է Դավիթ Գալստյանը՝ չբացառելով, որ արցախահայերի անունով ստացվող միջոցները նաեւ կարող են մսխվել․ «Տեսանք, որ 2020թ․ Հայաստան համահայկական հիմնադրամի գումարները վերջում պարգեւավճարների տեսքով բաշխեցին եւ այնպես արեցին, որ հանրությունը չիմացավ, թե իրականում այդ միջոցներն ինչի վրա ծախսվեցին։ Այնպես որ, միջազգային կազմակերպություններից արցախցիների անունով գումարներ ստանալն իրենց գրպանները լցնելու հերթական խողովակն է»։

20 հազարից ավելի արցախցի, բռնի տեղահանումից հետո, ըստ մոտավոր տվյալների, արդեն լքել է Հայաստանը։ Միտումը, ցավոք, շարունակվում է։ Բայց, Դավիթ Գալստյանի խոսքով, ՀՀ-ից արտագաղթի ամբողջական տվյալներն իրենց չեն տրամադրում։