Կարիբյան ավազանում հայտնաբերվել են վերջին հսկա ցամաքային կոկորդիլոսները
Այլ
ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից, Դոմինիկյան Հանրապետությունից և Կուբայից գիտնականների միջազգային խումբը Կարիբյան կղզիներում հայտնաբերել է խորհրդավոր գիշատիչների՝ սեբեցիդների՝ հին ցամաքային կոկորդիլոսների վերջին ներկայացուցիչների մնացորդներ։ Այս արարածները նման էին ժամանակակից կոկորդիլոսի և գրեյհաունդի հիբրիդին։ Նրանք գերիշխում էին տարածաշրջանի էկոհամակարգերում դեռևս 11 միլիոն տարի առաջ։ Հետազոտությունը հրապարակվել է «Proceedings of the Royal Society B» (RPSB) գիտական ամսագրում։
Երեք տասնամյակ առաջ Կուբայում և Պուերտո Ռիկոյում կատարված առաջին հայտնագործությունները շփոթության մեջ թողեցին գիտնականներին։ Կոնաձև, ատամնավոր ատամները հստակորեն պատկանել են խոշոր գիշատչի, սակայն նման ատամներ երբեք չէին հայտնաբերվել Կարիբյան ավազանում։
Լուծումը եկավ 2023 թվականին, երբ Դոմինիկյան Հանրապետությունում հայտնաբերվեց ատամ՝ երկու ողերի հետ միասին։ Վերլուծությունը հաստատեց, որ սրանք սեբեցիդներ էին՝ նոտոսուչյանների՝ ցամաքում ապրող կոկորդիլոսների խմբի վերջին ներկայացուցիչները։
66 միլիոն տարի առաջ դինոզավրերի ոչնչացումից հետո սեբեցիդները դարձան Հարավային Ամերիկայի հիմնական գիշատիչները։ Նրանք որս էին անում չորս երկար ոտքերի վրա՝ սուր ատամներով պատառոտելով իրենց որսը։ Որոշ տեսակներ հասնում էին վեց մետր երկարության և պաշտպանված էին ոսկրային թիթեղներով։
Գիտնականները կարծում են, որ այս սողունները Կարիբյան ավազան են ժամանել կղզիները մայրցամաքի հետ կապող ժամանակավոր ցամաքային կամրջի միջոցով։ Եթե վարկածը ճիշտ է, սեբեցիդները կարող էին այստեղ ծաղկել միլիոնավոր տարիներ, նախքան ժամանակակից գիշատիչների, ինչպիսիք են օձերը, թռչունները և կոկորդիլոսները, փոխարինվելը։
Հայտնագործությունը հնարավոր դարձավ որոնման նոր մեթոդների շնորհիվ։ Ավանդական քարանձավային պեղումներից տարբերվող՝ գիտնականներն այժմ ուսումնասիրում են ճանապարհների կտրվածքները և ժամանակավոր ժայռային դուրս գալերը։
Սեբիցիդների հայտնաբերումը լրացնում է տարածաշրջանի հարուստ հնէաբանական պատմությունը։ Վերջին տարիներին Կարիբյան ավազանում հայտնաբերվել են ծովային մոզազավրների, հին ծույլերի և նույնիսկ անհետացած կրծողների մնացորդներ։
Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի
ՈՒՂԻՂ ԵԹԵՐ
Ամենադիտված 
«Անցած գիշեր Գյումրիի երկնքում բնակիչները ֆիքսել են այսպիսի լուսին». Գագիկ Սուրենյան (տեսանյութ)
