Ինչու՞ չի կարելի այրել չոր խոտածածկույթը․ ՆԳՆ-ն հորդորում է պահպանել հրդեհային անվտանգության կանոնները (տեսանյութ)

Մի կայծ, և կրակն ընդամենը մի քանի րոպեում տարածվում է։ Գարնանը գյուղատնտեսական աշխատանքների մեկնարկին զուգահեռ ավելանում են չոր խոտածածկույթի և խոզանների այրման դեպքերը։ Այն, ինչ շատերը համարում են ցանքատարածքներն ու արոտավայրերը արագ մաքրելու միջոց, իրականում կարող է վերածվել աղետի՝ վնասելով թե՛ բնությունը, թե՛ մարդու առողջությունը։ Մասնագետները շեշտում են, որ սա ոչ միայն սխալ, այլև վտանգավոր գործելակերպ է։

«Խոզանների այրումը լուրջ խնդիր է հանդիսանում ագրոէկոհամակարգերի համար և ոչ միայն տվյալ դաշտի, այլ ամբողջ տարածքի համար, որովհետև ագրոէկոհամակարգի տարրերը կարող են վնասվել»,- նշում է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի անտառագիտության և ագրոէկոլոգիայի ամբիոնի դասախոս, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Արթուր Ալավերդյանը։

Փոխվում է հողի օրգանական կազմը, նվազում՝ խոնավությունն ու հողի բերրիությունը։ Թեև որոշ քաղաքացիներ կարծում են, որ չոր խոտածածկույթի այրումից հետո բերքը կարող է ավելանալ, մասնագետները զգուշացնում են՝ դա ժամանակավոր երևույթ է։

Արթուր Ալավերդյանի խոսքով՝ միջնաժամկետ և երկարաժամկետ հեռանկարում բերքատվությունը կտրուկ նվազում է․ այն պայմանավորված է խոզանների այրման համալիր բացասական ազդեցությամբ։

Կրակը լուրջ սպառնալիք է նաև կենդանական աշխարհի համար։ Վնասվում է էկոհամակարգը և աստիճանաբար կորցնում ինքնավերականգնման կարողությունը։ Փրկարար ծառայությունում արձանագրում են՝ խոզանների այրման դեպքերը հաճախ հանգեցնում են մեծ հրդեհների։

Հրդեհների ընթացքում առաջացող ծուխն ու վնասակար նյութերը բացասաբար են ազդում նաև մարդու առողջության վրա՝ մեծացնելով հիվանդությունների առաջացման ռիսկը։

Սամվել Այվազյանի խոսքով՝ հրդեհի հետևանքով մթնոլորտ է արտանետվում բենզապիրեն վտանգավոր նյութը, որը կարող է մարդկանց մոտ հանգեցնել սրտանոթային հիվանդությունների, ալերգիկ հետևանքների, ինչպես նաև կարող է առաջացնել թոքերի քաղցկեղ։

Հիշեցնենք, որ գյուղատնտեսական հողերում խոզանների, բուսական մնացորդների ու չորացած բուսականության այրումն առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ ֆիզիկական անձանց նկատմամբ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի չափով, իսկ իրավաբանական անձանց նկատմամբ հարյուրհիսնապատիկի չափով:

Ինչ վերաբերում է անտառային ու բնության հատուկ պահպանվող տարածքներում այրմանը, ապա այն առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ ֆիզիկական անձանց նկատմամբ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի չափով, իսկ իրավաբանական անձանց նկատմամբ երեքհարյուրապատիկի չափով:

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս խոզանը ոչ թե այրել, այլ օգտագործել։

«Կարելի է թողնել հողի վրա, խառնել հողի վերին շերտի հետ, կոմպոստացնել, ինչպես նաև համադրել այնպիսի մշակաբույսերի հետ, որոնք հողը հարստացնում են ազոտական միացություններով։ Գործիքակազմը շատ մեծ է, պետք է սովորելու և նոր տեխնոլոգիաներին տիրապետելու ցանկություն և հնարավորություն»,- ասում է Արթուր Ալավերդյանը։

«Կոչ եմ անում մեր քաղաքացիներին խստագույնս պահպանել հրդեհային անվտանգության կանոնները՝ հաշվի առնելով հրդեհավտանգ ժամանակաշրջանը, որը սկսվում է ձնհալոցից և տևում մինչև խոր աշուն»,- նշում է Սամվել Այվազյանը։

Հարգելի՛ քաղաքացիներ, խուսափեք խոզանների այրումից, հոգ տարեք ձեզ շրջապատող բնության մասին, իսկ նկատած ծխի կամ հրդեհի դեպքում զանգահարեք 112 հեռախոսահամարին: