Բնիկ, որտեղացի՞ ես

«Առավոտ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Արամ Աբրահամյանն այսօրվա խմբագարականում գրում է.

«Իմ ողջ կյանքի ընթացքում անծանոթ կամ կիսածանոթ մարդիկ ինձ հարցրել են. «դու բնիկ որտե­ղացի՞ ես»: Ինքնին հարցը այնքան էլ ճիշտ չէ ձևակերպված: Անձամբ ես ծնվել եմ Երևանում, մե­ծացել եմ Աջափնյակում: Իմ «բունը» այստեղ է, հեռավոր երկրներից չեմ եկել, բնակություն հաստա­տել Հայաստանում: Պարզ է, որ հարցի տակ այլ բան է հասկացվում, ի՞նչ ծագում ունեն իմ նախնի­ները: Դարձյալ՝ եթե խոսքն իմ մասին է, ապա իմ նախնիների մի մասը Ղարաբաղից են, բայց, օրի­նակ, հայրական տատս ծնվել է Աբասթումանում (Վրաստան` Ախալցխայից մոտ 30 կմ հեռավորու­թյան վրա), որտեղ նրա ընտանիքը տեղափոխվել էր էրզրումից: Բայց եթե իմ նախնիները լինեին, ենթադրենք, Այնթափից կամ Նախիջևանից, դա ի՞նչ էր փոխելու այն դպքում, եթե դարձյալ ծն­վելու էի Երևանում, մեծանալու էի Աջափնյակում, հաճախելու էի թիվ 122 դպրոցը և այլն: Այս կամ­ այն գավառում պապեր ունենալը ոչ հպարտանա­լու, ոչ էլ ամոթ զգալու աղբյուր է:

Հայերի համար «բնիկ որտեղացի՞ ես» հարցը զրույց վարելու սկզբնական խթան է, ինչպես, ասենք, անգլիացիների համար եղանակի մասին խոսակցությունները: Եթե դա պարզ հետաքրքրա­սիրություն է, ապա՝ ոչինչ, չնայած չեմ կարծում, որ «որտեղացի» լինելը անհատի մասին որևէ հա­վելյալ տեղեկատվություն է հաղորդում: Բայց հիմ­նականում այդ հարցը տրվում է ընդհանրություն­ներ և տարբերություններ գտնելու, հարազատը և օտարը զանազանելու նպատակով: Եթե զրուցակիցների պապերը նույն գյուղից կամ նույն տարածաշրջանից են եղել, դա նրանց մեջ ստեղծում է ինչ-որ հարազատություն և լայն հնարավորություն տալիս բամբասելու, թե ինչ վատ բարքեր ու բնավորություն ունեն կողքի գյուղի կամ տարածաշրջանի ներկայացուցիչները։ Չնայած ակնհայտ է, որ այս կամ այն գյուղից, տարածաշրջանից կամ գավառից լինելն ամենևին չի պայմանավարում ոչ բնավորության գծերը, ոչ մասնագիտական հակումները, ոչ էլ ինտելեկտի կամ տաղանդի մակարդակը»:

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։