Ամենայն Հայոց Հայրապետի ձեռամբ վերաօծվեց Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցին

2015 թվականի հոկտեմբերի 31-ին, Թբիլիսիում Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ կաթողիկոսի հանդիսապետությամբ և եպիսկոպոսաց դասի մասնակցությամբ կատարվեց Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցու վերաօծման կարգ, որին ներկա էին Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Սերժ Սարգսյանը տիկնոջ հետ, Եկեղեցու վերականգնման հիմնադրամի բարերարներն ու նվիրատուները, Վրաստանի և Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, խորհրդարանի և Ազգային ժողովի պատգամավորներ, պետական և տեղական մարմինների ղեկավարներ, Վրաստանում հավատարմագրված տարբեր երկրների դիվանագետներ, Վրաց Ուղղափառ Եկեղեցու ներկայացուցիչներ, Վրաստանում գործող կրոնական համայնքների առաջնորդներ:

Ձեռամբ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանի, Գերաշնորհ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի, Մայր Աթոռի դիվանապետ Գերաշնորհ Տ. Արշակ եպիսկոպոս Խաչատրյանի, Մայր Աթոռի լուսարարապետ Գերաշնորհ Տ. Հովնան եպիսկոպոս Հակոբյանի և Մայր Աթոռի Քրիստոնեական դաստիարակության կենտրոնի տնօրեն Գերաշնորհ Տ. Վարդան եպիսկոպոս Նավասարդյանի, օծվեցին եկեղեցու խորանի սյուները, մկրտության ավազանը և խորանի շուրթը:

Անմխիթար վիճակում հայտնված հինավուրց եկեղեցին վերստին վիրահայ համայնքին վերադարձնելու Աստվածահաճո գործը 2012 թվականին ձեռնարկեց «Հայաստանի զարգացման նախաձեռնություններ» (IDeA) հիմնադրամը, արժանավոր հայորդի, ճանաչված բարերար Ռուբեն Վարդանյանի և նրա տիկնոջ՝ Վերոնիկա Զոնաբենդի տնօրինությամբ, ստանալով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնությունը և Վրաստանի իշխանությունների աջակցությունը:

Առաջնորդանիստ տաճարի վերակառուցման վրա համատեղ աշխատել են հայ և վրացի մասնագետները: Վերակառուցման նախագիծը Օթար Ճանկվետաձեի գլխավորությամբ պատրաստվեց վրաց մասնագետների կողմից: Շինարարական-վերակառուցողական աշխատանքները կատարվեցին վրաց շինարար վարպետների և ճարտարապետների կողմից՝ Անատոլի Սոլոմնիշվիլու և Զուրաբ Գաչեչիլաձեի գլխավորությամբ, իսկ որմնանկարների վերականգնումը իրականացվեց Հայաստանից ժամանած ՀՀ Մշակույթի նախարարության Կոթողային գեղանկարչության վերականգնման գիտա-հետազոտական կենտրոնի հմուտ մասնագետների կողմից՝ Արժանիկ Հովհաննիսյանի ղեկավարությամբ, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի, Մատենադարանի մասնագետների մասնակցությամբ:

Հավարտ եկեղեցու օծման կարգի, Ամենայն Հայոց Հայրապետն օրհնության իր խոսքում անդրադարձ կատարեց Սուրբ Գևորգ եկեղեցու՝ որպես հոգևոր, մշակութային և կրթության կենտրոնի ունեցած դերին վիրահայ համայնքի կյանքում և գնահատանքի խոսքեր ուղղեց բարերարներին, նախագծողներին, ռեստավրատորներին ու բոլոր շինարարներին: Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հոգևոր բարձր պարգևներ՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ շքանշաններ հանձնեց նվիրատուներ Ալբերտ Ավդոլյանին, Սերգեյ Սարկիսովին, և Բիձինա Իվանիշվիլուն, Սուրբ Ներսես Շնորհալի շքանշաններ ստացան Կոնստանտին Մարգարյանը, Անդրեյ Մկրտչյանը, Բորիս Նահապետյանը, Վեհափառի Հայրապետական օրհնության արժանացան բարերարներ Ռուբեն Վարդանյանը և Դանիել Խաչատուրովը: Հայրապետական գիր օրհնության տրվեցին Արթուր Ամիրխանյանին, Արամայիս Կանանովին, Իրինա Կոնդրատովային, Էլեոնորա Մալխասյանին, Արման Ջիլավյանին, Էդգար Մանուկյանին, Դավիթ Դավիդյանցին, Արմինե Ղազարյանին:

Այնուհետև Եկեղեցու բակում հանդիսավորապես բացվեց վերակառուցման ծրագրի բարերարների անուններով ցուցապատը:

Հայաստանի Հանրապետության նախագահը, Վեհափառ Հայրապետը և նրան ուղեկցող պատվիրակությունը, ինչպես նաև հյուրերը դիտեցին վերանորոգված առաջնորդարանը, եկեղեցու բարեկարգված բակը և տարածքը: Ունկնդրեցին բարերարների նախագծային ծրագրերը հետագա ակնկալիքների մասին:

Վեհափառ Հայրապետը վերաօծման առթիվ եկեղեցուն նվիրեց արժեքավոր մանրանկար: Դատարկաձեռն չէր նաև ՀՀ նախագահը՝ ով եկեղեցուն նվիրեց գորգ՝ Մերգերյան գորգերի Վասպուրական հավաքածուից: Ի նշան երախտագիտության և առաջնորդանիստ եկեղեցու վերաօծման առիթով Վրաստան այցի՝ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանը հանուն բարերարների և հոգևոր դասի Վեհափառ Հայրապետին նվիրեց Հովնաթանյանների արժեքավոր աշխատանքներից մեկը:

Հավատացյալներով լեփ-լեցուն նորաօծ Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցում անդրանիկ Սուրբ և Անմահ Պատարագը մատուցեց ավագ քահանա Տեր Եղիշե Հարությունյանը:

Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցու վերաօծման և բացման կապակցությամբ կատարվեց ընդունելություն: Ճաշի ընթացքում ներկայացվեց Սուրբ Գևորգ եկեղեցու անցյալը և ներկան պատկերող տեսաֆիլմ, որից հետո բարերարներին ու նվիրատուներին ցուցաբերած աջակցության համար շնորհակալության խոսքով և ապագա անելիքների մասին խոսքով դիմեց Ռուբեն Վարդանյանը:

Պաշտոնական ճաշի ժամանակ ողջույնի և երախտագիտության, ինչպես նաև կատարված աշխատանքների մասին խոսքով հանդես եկավ Վիրահայոց թեմի առաջնորդը: Այցի կապակցությամբ Ամենայն Հայոց Վեհափառ Հայրապետին նվերներ հանձնեցին Վրաստանի հայահոծ տարածաշրջանների հոգևոր փոխանորդները, առաջնորդներն ու հայորդիները:

Ամփոփիչ խոսք ասաց Հայոց Հայրապետն իր պատգամն ու հայրապետական օրհնությունը բերելով ներկաներին, որից հետո Հայաստանից ժամանած պատվիրակության անդամները և հյուրերը վերադարձան հայրենիք:

Տաճարի հիմնովին վերակառուցման արդյունքում ամրացվել են եկեղեցու հիմքը, պատերն ու գմբեթը, կառուցվել է ջրահեռացման համակարգ, հեռացվել է արտաքին ծեփապատումն ու վերականգնվել է եկեղեցու սկզբնական աղյուսապատ տեսքը:

Եկեղեցու պատերից հեռացվել է գաջի ծեփը և ներկերի հաստ շերտը, որի տակից ի հայտ են եկել Հովնաթանյանների և անհայտ վարպետների որմնանկարները, որոնց վերականգնմանը մասնակցել է իտալացի մասնագետ, Ֆլորենցիայի մշակութային ժառանգության պահպանման և վերականգնման կենտրոնի ղեկավար Ֆաբրիցիո Յակոբինին՝ խորհրդատվական աջակցությամբ:

Սուրբ Գևորգ տաճարը Թբիլիսիի հնագույն եկեղեցիներից է, այն կառուցվել է 13-րդ դարում, եղել է հայկական միջնադարյան հոգևոր, մշակութային և լուսավորչական կենտրոններից մեկը: Եկեղեցում գործել է գրչատուն, որտեղ պահպանված շատ ձեռագրեր պահվում են Մատենադարանում:

Սուրբ Գևորգ եկեղեցում տարբեր ժամանակներում թաղվել են նշանավոր հայ գործիչներ՝ աշուղ-բանաստեղծ Սայաթ-Նովան, վերաթաղվել են կոմս Միքայել Լորիս-Մելիքովը, Հովհաննես (Իվան) Լազարևը, Արշակ Տեր-Ղուկասովը և Բեհբութ Շելկովնիկովը:

Հայոց Եկեղեցին տունն է հայության – այս բառերը հիրավի կարելի վերագրել Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցուն: Սուրբ Գևորգ եկեղեցին դարեր ի վեր իր շուրջն է համախմբում վիրահայությանը, ի մասնավորի թբիլիսահայությանը՝ դառնալով նրա Աստծու տունը: