«Կիսաբաց լուսամուտներից» մինչև նախարարություն…

Այն, որ մեր երկրի բնակչության մի ահռելի զանգված, Հայաստանի Հարապետության ծագման օրվանից սկսած, գոյատևում է սոցիալական վատագույն պայմաններում՝ բախվելով գրեթե բացառապես երրորդ աշխարհի երկրների հասարակություններին բնորոշ խնդիրների, ցավալի, բայց անհերքելի իրողություն է:

Մեր երկրում այս երկարուձիգ տարիների ընթացքում այդպես էլ չհաջողվեց ստեղծել այնպիսի սոցիալ-տնտեսական համակարգ, որը ոչ թե մարդուն կճզմեր, կստիպեր խորասուզվել կյանքի հատակը, այլ կօգներ գոյատևել, քիչ թե շատ, տանելի պայմաններում: Իսկ չհաջողվեց մեզ կերտել մեր պատկերացրած համակարգը նաև անբարեխիղճ չինովնիկների մեղքով, որոնք, իրենց վստահված պաշտոնները ի շահ հասարակությանը բանեցնելու փոխարեն, սկսեցին լծվել անձնական հարստություն կուտակելու գործին՝ արդյունքում տապալելով գրեթե բոլոր այն ծրագրերը, որ առաջ էին քաշվել՝ Հայաստանում սոցիալական իրավիճակը շտկելու նպատակով: Ավելին՝ որքան էլ զարմանալի թվա, նրանցից շատերը մինչև հիմա էլ հրաժարվում են սեփական մեղքն ընդունելուց երկրում ստեղծված վատթար մթնոլորտի հետ կապված:

Արտեմ Ասատրյանը, ով, ինչպես գիտեք, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար է, հանդես է եկել, ըստ մեզ, բավական զավեշտալի հայտարարությամբ՝ պնդելով, որ եթե չլինեին սոցիալական տրանսֆերտները՝ կենսաթոշակներն ու սոցիալական աջակցությունը, ապա երկրում աղքատությունը շատ ավելի մեծ ծավալներ կունենար։ Ըստ նրա՝ եթե օրինակ՝ 2014 թվականի տվյալներով մենք ունենք 30% աղքատության մակարդակ, ապա հակառակ պարագայում աղքատությունը կլիներ շուրջ 50%, իսկ ծայրահեղ աղքատության մակարդակը՝ ներկայինից ավելին կլիներ մի ամբողջ 6 անգամով:

Հետաքրքիր է՝ եթե մի երկրում, ուր նվազագույն սպառողական զամբյուղը 60 000-ից ավել է, իսկ միջին թոշակի չափը՝ մոտավորապես 41 000 դրամ, ինչպե՞ս կարելի է պնդել, թե շնորհիվ պետական չեղած հոգածության Հայաստանում ծայրահեղ չքավորության մակարդակը 6 անգամ պակաս է, քան կարող էր լինել իրականում: Մնում էր, որ ասեր՝ իմ շնորհիվ է, որ դուք բոլորդ՝ ազգաբնակչությո՛ւն, կարողանում եք հաց ուտել… Հետաքրքիր է՝ երբ պետական պաշտոնյան պատրաստվում է հարցազրույց տալ, մի՞թե նախապես չի փորձում համակարգել սեփական մտքերն ու նոր միայն նետվել բարձրախոսի առաջ:

Ցո՛ւյց տվեք մեզ գոնե մեկ չքավորի, ով դադարել է այդպիսին լինելուց միմիայն շնորհիվ պետական սոցիալական քաղաքականության: Եթե պետական այն մարմինները, որոնք ուղղակիորեն առնչվում են քաղաքացիների սոցիալական խնդիրներին, ի վիճակի լինեին՝ նրանց «մատից փուշ հանելու», ազգիս կեսը, կներե՛ք, «Կիսաբաց լուսամուտներ» ու «Սուր անկյուններ» չէր դիմի՝ սեփական տարրական խնդիրների լուծման հույսով. ցավալի է, բայց, փաստ՝ ներկայումս հեռուստատեսությունն է դարձել այն առաջին օղակը, որին մարդիկ դիմում են՝ սեփական սոցիալական կարիքներն ու ոտնահարված իրավունքների հետ կապված հարցերը լուծելու համար՝ շատ լավ իմանալով այն նախարարության տեղն ու հասցեն, որի երկարամյա ղեկավարն է նույն Արտեմ Ասատրյանը:

Իհարկե, երկրում ստեղծված սոցիալական բարդ իրավիճակի, աշխատավարձերի, թոշակների, սոցիալական նպաստների այսչափ ցածր լինելու ողջ պատասխանատվությունը բարդել բացառապես Ասատրյանի վրա, ոչ ոք այստեղ չի պատրաստվում. այդ բոլոր խնդիրները համակարգային չկայացվածության արդյունք են: Բայց աչք փակել անպատասխանատու հայտարարությունների վրա, մենք ևս չենք կարող, քանի որ ջայլամային վարքագիծ ցուցաբերելը մեզ հատուկ չենք համարում ու սովորենք խնդիրները ներկայացնել այնպես, ինչպիսին դրանք կան իրականում: Իսկ իրականությունն այն է, որ Ասատրյանի կողմից ղեկավարվող նախարարությունն ամենևին էլ չի կարող պարծենալ իր արդյունավետությամբ ու հաճախ է հայտնվում զանազան սկանդալների կիզակետում՝ կապված, հատկապես, պետական միջոցների մսխման հետ. այ ա՛յդ մասին խոսեք, պարո՛ն նախարար, այլ ոչ թե ֆետիշացրեք այն, ինչն իրականում չկա…

Դավիթ Բաբանով