Մենաշնո՞րհ, իսկ ի՞նչ է դա…

Կա՞, արդյոք, Հայաստանում մենաշնարհ, թե՞ ոչ: Առաջին հայացքից իրեն վաղուց սպառած այս հարցը խիստ արդիական դարձավ հատկապես վերջին շաբաթներին, երբ ՀՀ կառավարությունը՝ վարչապետ Աբրահամյանի գլխավորությամբ, հայտարարեց երկրում արմատացած մենաշնորհների, անհավասար մրցակցության, կոռուպցիայի դեմ աննախադեպ պայքար սկսելու մասին, երբ բոլորիս մի պահ թվաց՝ մեզ մի քայլ է այլևս բաժանում հայկական սինգապուրատիպ երկիր ունենալուց. հնչած հայտարարությունների տոնայնությունը բավական համոզիչ էր, մարդկանց ձայնի տեմբռը՝ ահասարսուռ: Բայց ինչպես միշտ է մեզանում պատահում, այս անգամ ևս շատ կարճ ժամանակ պահանջվեց՝ հասկանալու համար, որ երկիրրը ներսից քրքրող երևույթների դեմ հայտարաված պայքարը թատերական ներկայացում է, լավ բեմադրված շոու ծրագիր, որ նպատակ ունի փրկելու իշխանությունների նկատմամբ ժողովրդի ունեցած վստահության այն մի կաթիլը, որ դեռ պահպանվում է մեր հասարակությունում:

Ինչպես պարզ է դառնում Հովիկ Աբրահամյանի վերջին հայտարարությունից՝ կապված երկրում առկա մենաշնորհների հետ, Հայաստանում երբեք, որևիցե դարաշրջանում մենաշնորհներ չեն եղել: Որպեսզի առավել հասկանալի լինի Աբրահամյանի խոսքը, մեջբերենք այն ուղղակիորեն. «Մեզ մոտ կայացած քննարկումների արդյունքում եզրահանգել ենք, որ սոցիալական նշանակություն ունեցող կարևորագույն ապրանքային շուկաները՝ ինչպիսիք են շաքարավազի, ալյուրի, ցորենի, ձեթի, բրնձի, հնդկաձավարի, կարագի, մարգարինի, բանանի, նարնջի, մանկական սննդի, թրչնի մսի, դեղորայքի, բենզինի և դիզելային վառելիքի շուկաները, ֆորմալ առումով մենաշնորհային չեն, սակայն հանրության կողմից ընկալվում են որպես մենաշնորհ»:

Դե ինչ, հիմա համոզվեցի՞ք, որ ազգովի տգետների հավաքածու ենք, խավարամիտների բազմություն, ու լույսը խավարից չենք կարողանում տարբերել… Այսուհետ ով Սամվել Ալեքսանյանին համարի մենաշնորհ ունեցող, համարի արտոնյալ մեկն այս երկրում, ուրեմն՝ կա՛մ տնտեսությունից ոչիչնչ չի հասկանում, կա՛մ անձնական թշնամանք ունի սույն գործարարի հետ ու պարզապես ցանկանում է պախարակել նրա բարի անունն ու զրոյացնել այն բոլոր վաստակները, որ ունի այս մարդը ողջ հայ ժողովրդի առաջ:

Սարկազմը՝ սարկազմ, բայց համաձայնե՛ք՝այն, ինչ ասում է Հովիկ Աբրահամյանը, որևիցե քննադատության չի կարող դիմանալ. ծծկերից մինչև ծերունի շատ լավ գիտեն այն բոլոր գործարարների անունները, որոնց անբարեխիղճ տնտեսվարման պատճառով այսօր մեր երկիրը կանգնել է կործանման եզրին: Ի դեպ՝ այդ մարկանց առաջին շարքերում նրանք են, որոնց վրայից Աբրահամյանը փորձում է պատասխանատվությունը թոթափել՝ համոզելով բոլորիս, որ հիշատակված ոլորտներում ոչ թե առկա է մենաշնորհ, այլ նշված շուկաներում կա կենտրոնացվածության բարձր աստիճան, ինչը բերում է մրցակցության խաթարման, ՓՄՁ-ներին շուկայից դուրս մղման, նորերի մուտքի սահմանափակման, սպառողների շուկաների ոտնահարման, կոռուպցիայի, գների անհիմն տատանումների և համախառն տնտեսական վնասի առաջացման:

Հետաքրքիր է՝ եթե այս ամենը մենաշնորհ չէ, ապա ի՞նչ է: Կներե՛ք, մի՞թե մենաշնորհը պոզով ու պոչով է լինում:

Փաստ է՝ երկրում առայժմ բացի չեղած «պադավատների» ու համալսարանական տրակտորների կրճատումներից ոչինչ տեղի չի ունեցել, իսկ թե ինչպես է կառավարությունը պատկերացնում մենաշնորհների դեմ պայքարը, պարզ դարձավ Արծվիկ Մինասյանի նուրբ ակնարկից, թե հնարավոր է մենաշնորհներն օրինականացվեն: Ինչպես վերջին իրադարձությունների քրոնիկոնն է փաստում, կառավարությունն, ամենայն հավանականությամբ, շարժվում է հետևյալ տրամաբանույամբ՝ եթե ուզում ես վերացնել ապօրինությունները, ապա օրինականացրու դրանք. համաձայնե՛ք՝ կատարյալ ցինիզմ…

 Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ