Դիրքերում ամեն օր պատերազմ է

Աշոտ Ասատրյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․

Պատերազմը ավարտվել էր: Պատերազմը սկսվում և ավարտվում է սահմանից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա ապրող մարդկանց համար: Դիրքերում ամեն օր պատերազմ է, քանի որ ամեն օր կրակում են: Դիրքում կանգնած զինվորի համար մեկ է թե րոպեում քանի փամփուշտ կթռնի գլխի վրայով՝ 5, 10 թե 150: Ինչ-որ տարօրինակ հաշվարկների ու վերլուծությունների արդյուքնում անվանում էին քառօրյա պատերազմ, հետո՝ ապրիլյան մարտեր, ու նման լիքը բաներ: Բայց դե պատերազմ էր: Պատերազմը չէր էլ ավարտվել, պարզապես մենք փորձում ենք դրա արանքում ինչ-որ վերջակետներ խցկենք, որ երևի մի օր իրոք կավարտվի:

Դիրքում տղերքը նստել են գետնին ու պատին հենված հազար թեմայից են խոսում՝ արած ու չարածի, փոշմանածի, զոհված ընկերների: Բոլորը ոգևորված պատմում էին, միայն զինվորներից մեկը, պատի անկյունում մի աթոռի վրա նստած անձայն զենքն էր մաքրում: Կյանքում ինքնաձիգը այդքան հարազատ չէր եղել: Այդ երկաթի կտորի շնորհիվ էր, որ հիմա ողջ է ու հոգու խորքում պարտավորվածություն էր զգում, որ այսուհետ՝ մինչև ծառայության ավարտը, պետք է աչքի լույսի պես պահի իր զենքը:

Շտաբից արդեն խրախուսանքներ էին եկել՝ մեդալների ու արձակուրդների տեսքով: Բոլորը անհամբեր ցուցակներն էին կարդում ու դրա մեջ իրենց անունը փնտրում: Մեկին շքանշան, մյուսին արձակուրդ, մեկին հերոս, մյուսին մեքենա և այլն: Կարենի անունը ոչ մի ցուցակում չկար: Չկար ու չէր լինելու: Ինքը պատմել չգիտեր, այդ խառը պահերին էլ ոչ մեկ չէր նկատել կամ չէր հիշում Կարենի կատարածը: Չէին հիշում, թե ինչպես էր զոհված ընկերներին դուրս բերում մարտի դաշտից՝ մեկին գրկած, մյուսին քաշելով, մենակ թե թշնամու ձեռքը չնկնեն: Չէին հիշում նաև,թե ինչպես էր պահում տղերքի թիկունքը մինչև նրանք փամփուշտների արկղերն էին բացում: Այդ ընթացքում թշնամիներից երկուսին նույնիսկ զենքի հետևի մասով է խփել: Հիմա, որ մտովի հիշում է այդ դրվագը սարսափում է: Զենքի հետևի փայտից մասը տանում ու կամաց կպցնում է գլխին ու փորձում է հասկանալ, թե ինչպես եղավ, որ անկանոն շարժումի հետևանքով երկու թշնամիներն էլ հայտնվեցին ոտքերի տակ: Հիմա ինչքան էլ ցանկանա նույն հնարքը չի կարող կրկնել: Բայց դե պատմել չէր սիրում հետևաբար փառքի դափնիներին չէր արժանանալու: Չէր էլ ցանկանում այդ դափնիները, միայն զենքը թող մաքուր լինի, մնացածը երկրորդական են:

Հաջորդ օրը, երբ զորքը դիրքերից պետք է իջներ Կարենը դանդաղ հավաքում էր անձնական պարագաները: Ամեն բան տեղավորելուց հետո վերցրեց զենքը ու կանգնեց շարք: Դիմավորեցին դիրք բարձրացողներին, հաջողություն մախթեցին ու սկսեցին իջնել բլուրը՝ ներքևում մեքենան էր սպասում: Դանդաղ, մտածմունքների մեջ քայլում էին:
Դիրքի ավագը, կոչումով լեյտենանտ մի երիտասարդ էր, ով տղերքին արդեն, որպես եղբայր էր ընկալում, չէր կարողանում նրանց հրամանատարի դերի մեջ մտներ ու շարքով նրանց հետ քայլում էր, աչքի տակով հետևելով, որ հանկարծ մեկին մի բան չպատահի, վերջին մի քանի մետրն է մնացել մի փորձանքի չգան: Զորքին հետևելով քայլելու ընթացքում նկատում է Կարենի մտածմունքներով լի հայացքը, ով մեկ կողքերն էր նայում, մեկ զենքի հետևի փայտին, ձեռքով ստուգում էր փայտի ամրությունը ու կրկին ընկնում էր մտածմունքների մեջ: Լեյտենանտը քայլերը դանդաղեցրեց, որպեսզի հավասարվի Կարենին: Ձեռքը եղբայրաբար գցեց ուսին, հետո ինքն էլ ստուգեց զենքի հետևի մասի փայտի ամրությունը ու քմծիծաղ տալով ասաց.

- Երկու թուրք փռած, սահման պահող փայտա ու լավ էլ պինդա, հերիք մտածես՝ 100-ի կեսը 50-նա:
Կարենը ևս ժպտաց: Հրամանատարը ամեն բան տեսել էր, ամեն բան հիշում էր ու դա իր համար ամենաթանկ պարգևն էր: Մնացած ամբողջ ճանապարհը ուս ուսի տված, ծիծաղելով իջան՝ զորքը, Կարենը, հրամանատարը և ինքնաձիգը: