Հարկել, հարկել մինչև վերջ. հեղափոխության առաջին «ծիծեռնակը»

Վերլուծական 7 Նոյեմբեր, 2018 18:00

Պետեկամուտների կոմիտեն մտադիր է առաջարկել փոփոխություններ կատարել Հարկային օրենսգրքում, որի արդյունքում նույնականացման քարտերը՝ ID քարտերը, կծառայեն նաև որպես կուտակային քարտեր ու կօգտագործվեն առևտրային կենտրոններում։ Այս մասին հայտարարել է Պետեկամուտների կոմիտեի նախագահ Դավիթ Անանյանը՝ կառավարության ֆեյսբուքյան էջում տեղադրված տեսանյութում։

«Բոլոր այն մարդիկ, ովքեր ունեն հանրային ծառայությունների համարանիշ՝ ID, բոլորի համար պատրաստվելու է հայտարարագիր։ ID քարտերը համատարած հայտարարվելու են կուտակիչներ, պետությունը հայտարարելու է, որ սա կուտակիչ քարտ է։ Մենք բոլորին կբաժանենք ID քարտը «կարդալու» սարքավորում, հաշվիչ դրամարկղային մեքենան կնույնականացնի գնորդին, ու երբ դուք կգնաք օրվա հացը առնելու, ՊԵԿ-ում դա կգրանցվի որպես գնված արժեք։ Տարվա ընթացքում ինչքան որ գնումներ կատարեք, դրա համար առաջին տարում 1, երկրորդ տարում՝ 2, երրորդ տարում՝ ամբողջ տարվա առևտրի 3 տոկոսը կվերադարձնենք քաղաքացուն»,- հայտարարել է Անանյանը։ Նա նշել է, որ այս նորամուծության արդյունքում ամբողջ ազգը կդառնա հսկիչ դրամարկղային մեքենաների նկատմամբ հսկողություն իրականացնող անձ։

Իրականում, ՊԵԿ-ը չափից դուրս գեղեցիկ փաթեթավորմամբ է ներկայացնում սպասվող փոփոխությունները, հսկողական գործառույթը շատ լավ բան է, սակայն այստեղ հարց է առաջանում՝ ով ում է հսկելու: Տպավորություն է, որ ամեն դեպքում, հսկողության տակ են ընկնելու քաղաքացիները և ՓՄՁ-ները, իսկ խոշորների բիզնեսը, օրինակ՝ նույն «Նատալի Ֆարմ»-ը, որից վերջին շրջանում շատ են բողոքում՝ ինչպես խուսափում էր ՀԴՄ տալուց, այնպես էլ խուսափելու է: Բացի այդ, ՊԵԿ-ը չի պարզաբանում՝ արդյո՞ք առանց այդ քարտի առևտուր անելը արգելվելու է: Կամ, ինչ մեխանիզմներ են կիրառվելու Հայաստան այցելած զբոսաշրջիկների նկատմամբ: Թերևս զբոսաշրջիկները, տեղեկանալով, որ իրենց անունով սահմանին քարտ են տալու, այնուհետև տեղեկանալու նրանց կատարած ամեն մի քայլի ու գնման մասին՝ դժվար թե շտապեն Հայաստան: Իսկ քեշբեք հասկացությունը կա նաև այլ երկրներում, առանց քարտայնացման, ինչո՞ւ է Հայաստանը գնում տոտալ հարկման և տոտալ վերահսկողության ճանապարհով: Պատկերացնենք մի իրավիճակ, երբ քաղաքացին ծախսել է 1 միլիոն։

Հարկայինը, սակայն, տեսնում է 500 հազարի եկամուտ, բնական է, որ քաղաքացու եկամտի աղբյուրը չգտնելու դեպքում նրա նկատմամբ քննություն կսկսվի՝ հարկերից խուսափելու հիմքով: Որևէ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ հազարավոր մեր քաղաքացիներ սոցիալական ծանր դրության, գործազրկության պատճառով ապրում են դրսից եկած տրանսֆերտներով, կամ իրենց աշխատանքին զուգահեռ, օրինակ՝ երեկոները ժամավճարով աշխատանք են կատարում՝ մի կերպ ծայրը ծայրին հասցնելու համար: Եթե մեզ բերում են եվրոպական երկրների կամ ԱՄՆ օրինակը, ապա ցանկալի կլիներ մեր երկրի կենսամակարդակը հասցնել վերոնշյալ պետությունների կենսամակարդակին, նոր «քոփի-փեստ» անել նրանց հարկային լուծումները: Նոր իշխանությունները գնում են զանգվածային հարկմանը՝ առանց դույզն ինչ բարելավելու քաղաքացիների կենսամակարդակը, և դա այն պարագայում, երբ ամեն կողմից նոր կառավարությանն ուղղված առաջարկներ են հնչում՝ տնտեսվարողների համար արտոնյալ պայմաններ ստեղծել, որոշ ժամանակով ազատել նրանց հարկերից, ինչու ոչ՝ թեթևացնել նաև քաղաքացիների հարկային բեռը, սակայն նոր իշխանությունները ընտրել են տրամաբանորեն հակառակ քաղաքականությունը՝ հարկել, հարկել մինչև վերջ…

Ս.Խաչատրյան