Սպեցիֆիկ «մաֆիա». պայքարո՞ւմ են, թե՞ սերտաճում

Գերեզմանոցային տեղերի բիզնեսը Հայաստանում արդեն տեւական ժամանակ է, ինչ հանդիսանում է բավական շահավետ եւ եկամտաբեր գործ: Երևանում գոյություն ունի 21 գերեզմանատուն, որոնցից 14-ն արդեն ամբողջությամբ փակ են, իսկ դեռևս բաց գերեզմանատները մայրաքաղաքում ընդամենը 7-ն են, որտեղ, սակայն, ազատ հողակտորներն այնքան էլ շատ չեն, ու մարդիկ օգտագործում են ընտանեկան տարածքները, որոնք դեռևս ամբողջությամբ զբաղված չեն: Երևանի քաղաքապետարանի համապատասխան բաժանմունքների հաշվարկները ցույց են տվել, որ 2020 թվականին երևանցիներն իրենց վերջին հանգրվանի համար մայրաքաղաքի գերեզմանատներում հողակտոր չեն գտնի:

Սակայն խնդիրը թերևս այն է, թե ինչպես են նոր իշխանությունները հետամուտ եղել այսպես կոչված գերեզմանային մաֆիայի դեմ պայքարին: Ավելի ճիշտ՝ հետամուտ չեն եղել, չնայած այս խնդիրը մի քանի անգամ արծարծվել է նախընտրական տարբեր հանդիպումների ժամանակ: Օրինակ, մամուլում բազմաթիվ էին հրապարակումները, որ մինչ իր հրաժարականը՝ Արմավիրի քաղաքապետ Ռուբեն Խլղաթյանը Արմավիր քաղաքի գերազմանատունը բաժանվել է երկու մասի՝ «սովորական» և «VIP»։ Գերեզմանոցի սովորական հատվածում հանգչում էին «սովորական» մարդիկ, իսկ ահա «VIP» հատվածում հանգրվանելու համար շատ ջանք պետք է գործադրել։ Գերեզմանատան պատասխանատուն էլ ցանկացած մեկին, որ «VIP» տարածք էր ուզում, ուղղորդում էր «ծանոթ խառնելու» ու քաղաքապետից «լավ տեղեր» խնդրելու։ Դե, քաղաքապետին էլ՝ «ինչ տաս՝ տաս»։ Արդյո՞ք հեղափոխությունից հետո այս սխեմաները ուսումնասիրվել են և ստուգվել:

Բազմաթիվ էին հրապարակումները, որ գերեզմանատների բիզնեսը Սերժ Սարգսյանի օրոք դրված էր ՀՀԿ-ական պատգամավոր Մհեր Սեդրակյանի՝ Թոխմախի Մհերի հսկողության տակ: Արդյո՞ք սա ստուգվել է, և արդյո՞ք իրավիճակ է փոխվել այս առումով:

Գրվում էր նաև, որ գերեզմանատների շահագործումից եկամուտներ է ստանում Գյումրու քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանը, ով ի դեպ այսօր էլ է շարունակում զբաղեցնել այդ պաշտոնը:

Երևանում գերեզմանատների տարածքների հատկացման և ոլորտին առնչվող մյուս գործառույթներով զբաղվում է Երևանի քաղաքապետարանի «Բնակչության հատուկ սպասարկում» ՀՈԱԿ-ը: Այն ՀՈԱԿ-ը, որը ինքն է պարբերաբար հայտնվում սկանդալների կենտրոնում: Ամիսներ առաջ ՀՈԱԿ-ի տնօրեն Արման Իսկանդարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում տեսանյութ էր հրապարակել, որտեղ երևում էր, թե ինչպես են անհայտ անձինք ձեռքի լապտերով պտտվում ՀՈԱԿ-ի շենքի ներսում։ Բացի այդ, ընդամենն օրեր առաջ մամուլը անդրադարձ է կատարել այս ՀՈԱԿ-ում կատարվող ապօրինություններին: Մամուլի տարածած տեղեկությունների համաձայն՝ ՀՈԱԿ-ը գերեզմանատների վարիչների և հսկիչների վրա «նալոգ» է դնում, որպեսզի ամեն ամիս գերեզմանատեղ վաճառեն և «մուծվեն» ղեկավարությանը։ Իսկ այս աշխատանքը «բարեխղճորեն» համակարգում է տնօրենի տեղակալ Ստեփան Պետրոսյանը՝ ամեն անգամ զանգելով և իրենց հասանելիքը պահանջելով: Բացի այդ, փակ գերազմանատներում հուղարկավորություններն անօրինական կերպով են կատարվում, այսինքն՝ անօրինական նոր տեղ են հատկացնում՝ պատճառաբանելով իբր այնտեղ նախկինում իրենց հարազատներն են թաղված եղել։ Մինչդեռ, ըստ աշխատակիցների, փակ գերեզմանատներում չի թույլատրվում նոր տարածք հատկացնել։ Սա արդյո՞ք չի նշանակում, որ նոր իշխանությունները ոչ միայն չեն փորձել ջարդել գերեզմանային մաֆիայի ողնաշարը, այլ նաև համագործակցում են վերջիններիս հետ, կամ նույնիսկ սերտաճում են դրանց: Հիշենք, որ նույն ՀՈԱԿ-ը ժամանակին ցանկանում էր տեղափոխել անօրինական գերեզմանները, արդյո՞ք այդ ցանկությունն ի կատար ածվեց…

Եվ վերջապես ներկայացնենք, թե որքան գումար է վաստակել ՀՈԱԿ-ը տենդերներին մասնակցելու արդյունքում: