Տեղի ունեցավ դասագրքերի փորձնական օրինակների շնորհանդեսը

Օգոստոսի 28-ին «Զանգակ» հրատարակչության գրատանը տեղի ունեցավ Սփյուռքի մեկօրյա հայկական դպրոցների համար նախատեսված «Այբբենարան», «Արևմտահայերէնի դասագիրք. ընթերցարան 1» և «Արևմտահայերէնի դասագիրք. ընթերցարան 2» դասագրքերի փորձնական օրինակների շնորհադեսը: Դասագրքերի լույսընծայումը միտված է ամբողջ Սփյուռքում արևմտահայերենի միասնական ուղղագրական և ուղղախոսական համակարգերի ամրապնդմանը: Ներկայումս տարբեր երկրներում աշխարհասփյուռ հայությունը խոսում է արևմտահայերենի տարբեր տարատեսակներով, ուղղագրական և ուղղախոսական նկատելի կամայականություններով: Երևույթն իր մեջ վտանգներ է պարունակում, քանի որ այսպիսով հայությունն աստիճանաբար հեռանում է դասական արևմտահայերենի սահմաններից, առաջանում է լեզվի պահպանման լրջագույն խնդիր: Նշված հանգամանքների գիտակցումը առիթ հանդիսացավ, որպեսզի ՀՀ սփյուռքի նախարարի հանձնարարականով սկիզբ դրվի միասնական արևմտահայերենի հիմքով դասագրքերի ստեղծմանը:

Դասագրքերի շնորհանդեսին ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանն իր ելույթում նշեց. «Դարեր շարունակ պետականությունից զուրկ տարածքում գործելով արևմտահայերենը, սփյուռքյան կազմակերպությունների, անհատների ջանքերով է պահպանվել ու փոխանցվել սերնդեսերունդ: Ժամանակի ընթացքում ստեղծվել են դասագրքեր: Սակայն անկախության ձեռքբերումից ի վեր մեր լեզվի կարևորագույն ճյուղերից մեկը պետք է լիներ պետության ուշադրության կենտրոնում: 2010 թվականին Ծաղկաձորում կայացած «Արևմտահայերենի ուսուցման հիմնախնդիրները Սփյուռքում» գիտագործնական համաժողովին ընթացքում առաջադրված հիմնախնդիրների, Սփյուռքում տիրող իրավիճակի քննարկման արդյունքում ստեղծվեց աշխատանքային խումբ, որն էլ պատասխանատվություն վերցրեց ստեղծել դասագրքերը»:

Նախարարը հավելեց, որ միասնական դասագրքի լույս ընծայումը բնավ չի ենթադրում պարտադրանք, որ բոլոր դպրոցները պետք է անցնեն այս դասագրքերի կիրառմանը: Նորաստեղծ դասագրքերը ստեղծված են արևմտահայերենի միևնույն քերականական, ուղղագրական և ուղղախոսական սկզբունքների նույնականացմամբ:

Դասագրքերի մշակմանը մասնակցել են արևմտահայերենի սփյուռքյան և հայաստանյան մասնագետները: Փորձնական դասագրքերն արդեն իսկ առաքվել են սփյուռքի ազգային վարժարաններ, հայկական մեկօրյա կրթական հաստատություններ: Փորձարկումից հետո ի մի կբերվեն բոլոր առաջարկներն ու դիտողությունները: Աշխատանքային հանձնախումբն ու մասնագետները հաշվի կառնեն դրանք դասագրքերի վերջնական տարբերակների հրատարակումը պատրաստելիս:

Դասագրքերի շնորհանդեսին ներկա ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Գալուստ Սահակյանը շնորհակալություն հայտնեց ՀՀ սփյուռքի նախարարությանը պայմանականորեն բաժանված երկու հայկական աշխարհների՝ Հայրենիքի և Սփյուռքի համար նշանակալի նխաձեռնության համար:

Զանգակ հրատարակչության տնօրեն Սոկրատ Մկրտչյանը դասագրերի տպագրությունը համարեց մի հզոր առանցք, որի շուրջը պետք է համախմբել: Ըստ նրա՝ արևմտահայերենը համակարգման կարիք ունի, և գրքերի տպագրությունը նշանակալի քայլ դիտարկեց:

ԵՊՀ սփյուռքագիտության ամբիոնի վարիչ Յուրա Ավետիսյանը նշեց, որ միասնական լեզվի դասագրքի խնդիրն իրոք կա Սփյուռքում, չնայած այն հանգամանքին, որ ժամանակի ընթացքում բազում դասագրքեր են ստեղծվել:

Հայաստանի գրողների միության նախագահ Լևոն Անանյանը գրքերի լույսընծայումը խիզախ ձեռնարկ համարեց՝ նշելով, որ արդեն 10 տարի է, ինչ նմանատիպ դասագրքերի ստեղծման հրատապ հարցը քննարկվում էր: Լ. Անանյանի խոսքով դասագիրքը լեզվական խնդրից բացի սփյուռքահայ երեխաներին հայկական խորհրդանիշերին ծանոթացնելու առաքելություն ունի:

Հալեպի «Քարեն Եփփեն» վարժարանի ուսուցչուհի Ալին Բանոյանը հուզումով և ուրախությամբ երախտագիտություն հայտնեց ՀՀ սփյուռքի նախարարությանը, ինչպես նաև դասագրքերը ստեղծող աշխատակազմին՝ համոզմունք հայտնելով, որ արված հսկայական աշխատանքի արդյունքը վայելելու են աշխարհասփյուռ հայ մանուկները:

ԵՊՀ հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի վարիչ Ռ. Սաքապետոյանը դասագրքերի հիշատակումը համառ, հաստատակամ և շատ շնորհակալ աշխատանքի արդյունք համարեց:

Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի հայոց լեզվի և նրա դասավանդման ամբիոնի վարիչ Լալիկ Խաչատրյանը նշանակալի համարեց փաստը, որ նման քայլ ձեռնարկվել է հենց Հայաստանում:

Շնորհանդեսին ներկա էին ժամանակակից լեզվաբաններ, գիտնականներ, սփյուռքահայ ուսուցիչներ, ովքեր ևս կարևորեցին և բարձր գնահատեցին դասագրքերի ստեղծման նախաձեռնությունը' բազմիցս մատնանշելով միասնական արևմտահայերեն ունենալու և սովորեցնելու արդիականությունը: