Հայաստանը պատրաստ է սահմանային խնդիրների ռազմական լուծմանը․ Независимая Газета

Համաշխարհային Մամուլ 11 Օգոստոս, 2021 15:24

Հայաստանի պաշտպանության նախարար Արշակ Կարապետյանը օգոստոսի 10-ին աշխատանքային այցով Մոսկվա է մեկնել՝ իր ռուս գործընկեր Սերգեյ Շոյգուի հրավերով: Սա նորանշանակ նախարարի և, բնականաբար, ռազմավարական դաշնակցի առաջին արտասահմանյան ուղևորությունն է: Նախօրեին նա Երևանում ընդունեց Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասին, ով աշխատանքային այցով ժամանել էր Հայաստան՝ հանդիպելու հանրապետության բարձրագույն քաղաքական և ռազմական ղեկավարության հետ: Այս մասին գրում է Независимая Газета-ն՝ ծավալուն հրապարակումով անդրադարձ կատարելով հայ-ադրբեջանական սահմանին լարվածությանն ու դրա հանդեպ ՀԱՊԿ արձագանքին։

ՀԱՊԿ մամուլի քարտուղար Վլադիմիր Զայնետդինովի խոսքով՝ կազմակերպության գլխավոր քարտուղարը հայկական կողմին կտեղեկացնի ՀԱՊԿ պատասխանատվության ոլորտում ստեղծված իրավիճակի, ինչպես նաև Հավաքական հաջորդ նստաշրջանի նախապատրաստական աշխատանքների մասին։ Ստանիսլավ Զասը արդեն հանդիպել է ՀՀ ՊՆ նախարար Արշակ Կարապետյանի, ԱԳ նախարար Արմեն Գրիգորյանի, ինչպես նաև Անվտանգության խորհրդի ղեկավար Հայկ Պետրոսյանի հետ: Երեքշաբթի օրը նախատեսված էր հանդիպում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ:

Զասի այցը Հայաստան հատուկ ուշադրություն գրավեց այն պատճառով, որ նրա նշանակումը ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում ուղեկցվեց Երևանի հրահրած սկանդալով, գրում է պարբերականը՝ հիշեցնելով, որ այս պաշտոնը ռոտացիոն է, և գործող գլխավոր քարտուղարի լիազորությունների ավարտից հետո կազմակերպության ներկայացուցիչը, որն այբբենական կարգով ավելի բարձր է, հաջորդում է նախորդին երեք տարին մեկ: 2018 թվականի հուլիսին Երևանում ձերբակալվեց Հայաստանի ներկայացուցիչ, գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովը՝ հայկական ռազմական կառույցներում իր նախկին աշխատանքի հետ կապված իրադարձությունների պատճառով: Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի հեղափոխական կառավարությունը կարծում էր, որ կարող է նշանակված երեք տարին չավարտած Խաչատուրովին փոխարինել ՀԱՊԿ -ում մեկ այլ ներկայացուցչով: Բայց դա այդպես չէ:

Երևանը ստիպված ենթարկվեց Մինսկի և Նուրսուլթանի ճնշումներին, իսկ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար դարձավ Բելառուսի ներկայացուցիչ Ստանիսլավ Զասը: Դաշինքի դաշնակիցները, կարծես, սպառել են հակամարտությունը, սակայն նստվածքը, կարծես, մնացել է: Հետագա իրադարձությունները չեն նպաստել մթնոլորտի բարելավմանը՝ հայ-ադրբեջանական 44-օրյա պատերազմ, հետագայում լարվածություն սահմաններին և ադրբեջանական ուժերի առաջխաղացում դեպի Հայաստանի խորքերը: Երևանը երբեք չստացավ այն աջակցությունը, որը, թվում էր, ՀԱՊԿ -ը պարտավոր էր տրամադրել իր անդամին: Ամեն անգամ դաշինքը պատճառ էր գտնում Հարավային Կովկասում թեժ իրադարձություններից հեռու մնալու համար: Երբ պատերազմը շարունակվում էր, ՀԱՊԿ-ն իր չմիջամտությունը բացատրեց նրանով, որ Ադրբեջանն ինքը չի սպառնում Հայաստանին, և երբ խնդիրներ ծագեցին հայ-ադրբեջանական սահմաններին և Հայաստանի սահմանամերձ գոտում, հայտարարեց, որ դաշինքը ներգրավված չէ սահմանային հակամարտությունների ժամանակ`իր իսկ կանոնադրության համաձայն:

Հաշվի առնելով դա՝ Հայաստանի պաշտպանության նախարարության ղեկավար Արշակ Կարապետյանի՝ այս մակարդակի հանդիպումների «բաց հատվածի» համար սա անսովոր ելույթ չի կարող անվանվել: «Մենք ձեզ սպասում էինք դեռ մայիսին: Հայաստանի համար բավականին լարված շրջան էր, բայց, ցավոք, ձեր այցը չկայացավ: Այսօր ծանր իրավիճակ է պահպանվում մեր սահմաններին: Մայիսին Ադրբեջանի զինված ուժերը ներխուժեցին հայկական տարածք երկու ուղղությամբ: Մենք վճռականորեն պաշտպանելու ենք մեր տարածքները: Մենք, իհարկե, ձգտում ենք այս խնդիրը լուծել խաղաղ ճանապարհով, բայց մեր համբերությունը նույնպես անսահմանափակ չէ, և մեր սահմաններին իրավիճակի խաղաղ լուծման բացակայության դեպքում՝ մենք իրավունք ենք վերապահում ուժի կիրառմամբ լուծել խնդիրը», - ասաց Կարապետյանը՝ ափսոսանք հայտնելով, որ ՀԱՊԿ -ում ճգնաժամային իրավիճակներում որոշումներ կայացնելու և արձագանքելու մեխանիզմները չեն համապատասխանում գործառնական միջավայրի պահանջներին: Պաշտպանության նախարարը գլխավոր քարտուղարին տեղեկացրեց իր նախագահության օրոք ՀԱՊԿ -ի նկատմամբ Հայաստանի մոտեցումների մասին, որը կսկսվի սեպտեմբերի 16 -ին, գրում է պարբերականը։

Ստանիսլավ Զասը արդեն բավական մանրամասնորեն գիտեր Երևանի դժվարությունների մասին ԱԳՆ -ում և Անվտանգության խորհրդում կայացած հանդիպումներից հետո և ընդունեց, որ Ադրբեջանը սպառնում է Հայաստանին։ Բայց միայն այսքանը: Եթե տանտերերը հյուրից ակնկալում էին Բաքվի քաղաքականության գոնե դեկլարատիվ աջակցություն և դատապարտում, ապա, ամենայն հավանականությամբ, այս պահին նրանք հիասթափված էին: Չնայած այն հանգամանքին, որ որոշակի անկումից հետո Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի սահմանների երկայնքով լարվածությունը նորից սկսեց աճել:

Մեկնաբանելով իրավիճակը՝ Արցախի արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը հայտարարեց, որ «Ադրբեջանը ստեղծում է ռազմաքաղաքական բազա՝ ընդլայնողական քաղաքականություն վարելու համար»: «Մենք խոսում ենք ճանապարհների, թունելների լայն ցանցի մասին, որը թույլ կտա մեծ թվով զորքեր տեղափոխվել Իրանի հետ սահման, ինչպես նաև շրջապատել ռուսական խաղաղապահ զորախումբը։ Թուրքիայի լուրջ ռազմական ներկայություն կա Նախիջևանում և Գյանջայում», - ասաց Բաբայանը՝ շեշտելով, որ Բաքվի ենթակառուցվածքային ծրագրերը, որոնք ճանապարհին ենթադրում են Հայաստանի շրջափակում, կարող են ջրի պակասի խնդիր ստեղծել ԼՂՀ-ի համար և ընդհանրապես բացահայտ ռազմատենչ քաղաքականություն են վարում։

Նրա խոսքով՝ Ադրբեջանը տեղեկատվական ահաբեկչություն և հոգեբանական ճնշում է գործադրում Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչների վրա՝ «մեր լավատեսությունը, կամքն ու հավատը խարխլելու համար»: «Մոտ 100 հազար ղարաբաղցիներ լքել են իրենց տները վերջին պատերազմի ժամանակ: Այժմ ճնշող մեծամասնությունը վերադարձել է, և գործընթացը շարունակվում է: Նման դինամիկան չի սազում Ադրբեջանին: Նրանք ցանկանում են, որ Լեռնային Ղարաբաղը, որպես այդպիսին, գոյություն չունենա», - ընդգծեց Դավիթ Բաբայանը, գրում է Независимая Газета-ն: