Հայտնի է` ինչպես է Թուրքիան օգտագործում ուկրաինական ճգնաժամը

Թուրքական իշխանությունները մտադիր են օգտվել Ուկրաինայի հակամարտությունից՝ վերականգնելու մուտքը դեպի արևմտյան սպառազինություն, որը Անկարան կորցրել էր որոշ քայլերից հետո, ներառյալ ռուսական S-400 զենիթահրթիռային համակարգերի գնումը և ռև Սիրիայում ռազմական գործողություն սկսելը:Այս մասին երկուշաբթի օրը հայտնել է ամերիկյան Defense News  շաբաթաթերթը՝ հղում անելով Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանի գրասենյակի իր աղբյուրին։

«Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի գործընկեր է և այդպես էլ կմնա: Մեր երկու գործընկերների՝ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև պատերազմը մեզ համար նոր հասկացողություն է բացել այն մասին, թե ինչպես կարող ենք ամրապնդել մեր կապերը ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների հետ զենքի գնման հարցում»,- ասել է թուրք առաջնորդի օգնականը, որի անունը չի նշվում: 

Ըստ Defense News-ի` ուկրաինական հակամարտությունը Թուրքիային դրել է ՆԱՏՕ-ի հիմնական միջնորդի դիրքում, որը պետք է շահաբաժիններ վճարի ապագա բանակցություններում, մասնավորապես, Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի՝ ՆԱՏՕ մտնելու դիմումների հաստատման վերաբերյալ։ Այնուամենայնիվ, շաբաթաթերթը նշում է, որ դրա ճանապարհին Անկարան պետք է հաղթահարի նախկինում ձեռնարկված մի շարք քայլերի հետևանքները։

Դա վերաբերում է ոչ միայն ռուսական Ս-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգերի գնմանը, այլև 2019 թվականին Սիրիայի հյուսիսում միակողմանի հարձակողական գործողության մեկնարկին, որի համար եվրոպական մի շարք երկրներ զենքի էմբարգո են սահմանել Անկարայի նկատմամբ։ Փետրվարին Հանրապետության արտաքին գործերի փոխնախարար Ֆարուք Քայմաքչին ասել էր, որ Լոնդոնը հանել է Անկարայի դեմ զենքի վաճառքի սահմանափակումները, և Կանադան կարող է նման որոշում ընդունել։

Արևմտյան մի շարք դիվանագետներ կարծում են, որ Էրդողանը, երբ քննարկում է Ֆինլանդիայի և Շվեդիային ՆԱՏՕ-ի կազմում ընդգրկելու հարցը, կարող է վետոյի իրավունքը օգտագործել որպես լծակ՝ վերականգնելու ներմուծման-արտահանման հարաբերությունները արևմտյան երկրների հետ։ «Ինչպես երևում է, թուրքերը պատրաստվում են բարդ բանակցային գործընթացի, որը, մասնավորապես, կարող է ազդել մի շարք զինատեսակների [Թուրքիա] փոխանցման վրա»,- ասել է Անկարայում ամերիկյան դեսպանատան ներկայացուցիչը։

Ըստ Defense News-ի՝ այս տարվա մարտին թուրք բարձրաստիճան դիվանագետը, որը պատասխանատու է ՆԱՏՕ-ի և անվտանգության հարցերով միջնորդության համար, ասել է, որ Ուկրաինայում ռուսական հատուկ գործողությունը գործնականում ոչնչացրել է Անկարայի կողմից Մոսկվայից ռազմավարական զենք գնելու հնարավոր գործարքների ցանկացած հնարավորություն։ Անկարայից ռազմական փորձագետ Օզգուր Էքսիի խոսքերով` «դա վերաբերում է, մասնավորապես, Սու-35 և Սու-57 ինքնաթիռներ ձեռք բերելու Թուրքիայի մտադրությանը»։

Ըստ շաբաթաթերթի՝ 2020 թվականին Թուրքիան ռուսական S-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգերի համար վճարել է 2,5 միլիարդ դոլար։ Այնուամենայնիվ, վախենալով դաշնակից երկրների կողմից մեկուսացումից և պատժամիջոցներից՝ երկիրը որոշել է չփոխանցել հակաօդային պաշտպանության համակարգի տվյալները մարտական ​​հերթապահությանը։ Ի պատասխան գործարքի՝ ԱՄՆ-ը դադարեցրեց Անկարայի անդամակցությունը հինգերորդ սերնդի F-35 կործանիչներ ստեղծելու բազմազգ կոնսորցիումին։ Միևնույն ժամանակ, 1,5 միլիարդ դոլարը, որը Թուրքիան վճարել է գործընկերության շրջանակներում արտադրված ինքնաթիռների առաջին խմբաքանակի համար, նրան երբեք չի փոխհատուցվել։