Կլիմայի փոփոխության հետևանքով առաջացած անտառային հրդեհները 2024 թվականին զգալիորեն վատթարացրել են օդի որակը. ՀՕԿ

Անտառային հրդեհները, որոնք, հավանաբար, ավելացել են կլիմայի փոփոխության պատճառով, անցյալ տարի զգալիորեն նպաստել են օդի աղտոտվածությանը, ասված է Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության (ՀՕԿ) ուրբաթ հրապարակած զեկույցում։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ մթնոլորտային օդի աղտոտվածությունը տարեկան 4.5 միլիոն վաղաժամ մահվան պատճառ է դառնում։ ՀՕԿ-ի 2024 թվականի զեկույցում աղտոտվածության «տաք կետեր» են հայտնաբերվել այն տարածաշրջաններում, որտեղ խոշոր հրդեհներ են տեղի ունեցել, մասնավորապես՝ Ամազոնի ավազանում, Կանադայում, Սիբիրում և Կենտրոնական Աֆրիկայում։

Գլոբալ տաքացումը, որը հիմնականում պայմանավորված է բրածո վառելիքի արտանետումներով, փոխում է եղանակային պայմանները՝ ամբողջ աշխարհում անտառային հրդեհներն ավելի հաճախակի և ծանր դարձնելով։ Դրանք ավելացնում են օդում արդեն իսկ առաջացած մասնիկային նյութերի քանակը, որոնք առաջանում են ածխի, նավթի, գազի և փայտի այրման, ինչպես նաև տրանսպորտի և գյուղատնտեսության հետևանքով։

«Անտառային հրդեհները մասնիկային աղտոտվածության զգալի աղբյուր են, և կանխատեսվում է, որ խնդիրը կվատթարանա կլիմայի տաքացմանը զուգընթաց՝ ենթակառուցվածքների, էկոհամակարգերի և մարդու առողջության համար աճող ռիսկեր ստեղծելով»,- հայտարարել է ՀՕԿ-ը։

ՀՕԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Քո Բարեթը հավելել է. «Կլիմայի փոփոխությունը և օդի որակը չեն կարող դիտարկվել առանձին-առանձին։ Դրանք պետք է լուծվեն միասին՝ մեր մոլորակը, մեր համայնքները և մեր տնտեսությունները պաշտպանելու համար»։

Թեև ՀՕԿ-ի զեկույցը վերաբերում է 2024 թվականին, կազմակերպությունը նաև նշել է, որ այս տարի Հարավային Եվրոպայում գրանցված ռեկորդային անտառային հրդեհները նպաստել են մայրցամաքում օդի որակի վատթարացմանը։

Այնուամենայնիվ, կան դրական միտումներ. արևելյան Չինաստանում մասնիկային աղտոտվածությունը նվազել է՝ դրա կրճատմանն ուղղված միջոցառումների շնորհիվ։