Ալիևի «բենզինային» էժանագին խաղը

Ադրբեջանի Սակագների խորհուրդը որոշում էր ընդունել հունվարի 13-ից բենզինի, դիզելային վառելիքի և հեղուկ գազի գնի մեջ ճանապարհային հարկ մտցնելու մասին, ինչի պատճառով այդ էներգակիրների գինը պետք է բարձրանար 0,02 գյափիքով: Ինչպես հաղորդում է «Արմենպրես»-ը' վկայակոչելով ադրբեջանական ԶԼՄ-ները, Ադրբեջանի առաջնորդ Իլհամ Ալիևի «խորհրդով», Սակագների խորհուրդը երկու օր հետո սեփական որոշումը չեղյալ է հայտարարել: Այդ հնարքի խաղանիշը կայանում է նրանում, որ որոշման ընդունումն ու չեղյալ հայտարարելը կարծես թե հանգստացնում է ադրբեջանական հասարակության դժգոհությունը, որը կուտակվում է' կապված նավթի համաշխարհային գների անկումով պայմանավորված' Ադրբեջանում սկսված և հեռանկարային տնտեսական դժվարություններով:

Հասարակ տրամաբանությունը հուշում է, որ ճանապարհային հարկի մասին որոշման ընդունումն (խոսքը տարվա մեջ ընդամենը 40 մլն մանաթ շահելու մասին է) ու երկու օր հետո դրա վերացումը, սոցիալ-տնտեսական անկման պայմաններում շեղում է հանրության ուշադրությունը վառելիքի գնի վերաբերյալ թեմայից, իսկ մյուս կողմից' կառավարության նկատմամբ «բարձրացնում» Ալիևին' որպես ժողովրդի համար «եռանդագին մտածող» մարդու: Համաշխարհային էներգետիկ ճգնաժամի պայմաններում Ալիևի այդ «ձիով քայլը» ցույց է տալիս Ադրբեջանի իշխող վերնախավի անհանգստությունը: Տնտեսական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Գուբադ Իբադօղլուն ավելի վաղ նշել էր, որ Ադրբեջանն իր բյուջեն հիմնականում ձևավորում է նավթի հաշվին, որում դրա ուղղակի մասնաբաժինը գերազանցում է 50 տոկոսը, իսկ անուղղակիորեն' 70 տոկոսը: Այս տարի Ադրբեջանի պետբյուջեն հաշվարկվել է նավթի մեկ բարելի դիմաց 90 ԱՄՆ դոլար գնի հաշվարկով:

Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության (SOCAR) հաշվարկներով' եթե ընթացիկ տարում նավթի գինն անգամ պահպանվի մեկ բարելի դիմաց 60 դոլար, ապա ընկերության տարեկան կորուստը կկազմի 510 մլն դոլար: Սակայն նավթի համաշխարհային գները շարունակում են սրընթացորեն անկում ապրել, և այսօր արդեն դրանք հասել են մոտ 40 դոլարի: Նավթի գների ներկայիս սրընթաց անկումը խառնում է ադրբեջանական կառավարության բոլոր խաղաքարտերը, որոնք հնարավոր չէ վերադասավորել հարկերով և տուրքերով: Ազատական տնտեսություն, ինչպես նաև տեղական, այնպես էլ արտասահմանցի մանր ու խոշոր ձեռնարկատերերի համար բարենպաստ բիզնես միջավայր ստեղծելու համար անհրաժեշտ են ավելի արմատական լուծումներ, ինչի շուրջ Ադրբեջանի կառավարությունը դեռևս լռություն է պահպանում: Իսկ նավթի համաշխարհային թրեյդերները (առևտրականները) պատրաստվում նավթի գների մինչև 20 դոլար անկմանը: