Դավիթ Հարությունյանը կտրականապես դեմ է քվեարկությանը մատերի թանաքոտման մեթոդը կիրառելուն

Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Դավիթ Հարությունյանը համաձայն չէ ընդդիմության տեսակետի հետ, թե նույնականացման քարտերով քվեարկելու օրենքի ընդունումը ընտրակեղծիքներ կատարելու նոր հնարավորություններ է ստեղծում: Ազգային ժողովում լրագրողների հետ զրույցում Դավիթ Հարությունյանն ընդգծեց, որ այն մտահոգությունը, որն արտահայտվում է ընդդիմադիրների կողմից, բացարձակապես որևէ հենք չունի: «Ընտրական օրենսգրքով տրված են մի քանի կարևորագույն երաշխիքներ: Ընտրացուցակները պետք է հրապարակվեն և ոչ միայն հրապարակվեն, այլ տեղադրվեն համացանցում այնպիսի ֆորմատով, որպեսզի հնարավոր լինի համեմատություն անցկացնել՝ կան կրկնություններ, թե ոչ, արդյոք նույն տվյալներով անձը հայտնվե՞լ է մի քանի տեղամասերի ընտրացուցակներում, թե ոչ: Նախորդ ընտրությունների ժամանակ պարզվեց, որ Հայաստանում կա մոտ 220 անձ, ովքեր ունեն նույն անուն, ազգանուն, հայրանունը և ծնվել են նույն տարվա, նույն ամսվա նույն օրը: Այս պահին Հայաստանում կա 218 նման անձ: Այս դեպքում առաջին մտահոգությունը, որ մարդը կարող է լինել տարբեր ընտրացուցակներում նույն տվյալներով, պրակտիկորեն հիմք չունի, որովհետև դա հնարավոր է ստուգել համակարգչային եղանակով»,- «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ ընդգծեց Հարությունյանը:

Կառավարության աշխատակազմի ղեկավարը մանրամասնեց, որ կարող է լինել խախտում, երբ, օրինակ, Հովհաննիսյան Հովհաննեսը գնա ընտրության և ասի, որ ինքը Հարությունյան Հարությունն է, իսկ հանձնաժողովի անդամները չնկատեն դա: «Տեսականորեն սա հնարավոր է, սակայն սրա դեմ էլ ընտրական օրենսգիրքը նախատեսել է մի քանի պաշտպանիչ մեխանիզմներ: Ամենակարևոր պաշտպանիչ մեխանիզմն այն է, որ հանձնաժողովի երկու անդամների մեջտեղում նստում է ընդդիմության ներկայացուցիչը, ով կարող է վերահսկել գործընթացը: Դրան հակառակ մենք լսում ենք հետևյալ միտքը. «Իսկ եթե նա չվերահսկի, իսկ հանձնաժողովի անդամները որոշեն այլ բան անել»: Գիտեք, եթե մենք այդ մոտեցումը որդեգրենք, ապա կարող ենք ասել, որ ինչ մեխանիզմ էլ ներդնեք, եթե վերահսկողը մտադիր չէ վերահսկել, ապա հազիվ թե հնարավոր լինի ինչ-որ խնդիր լուծել»,- ասաց Հարությունյանը:

Նա ընդգծեց, որ այս պահին նպատակահարմար չէ ներդնել լրացուցիչ բարդ մեխանիզմներ, որոնք դեռևս փորձարկված չեն, և կարելի է շատ հեշտ ապացուցել, որ դրանք ավելի շատ անորոշություն են մտցնում ու ավելի շատ հիմք խախտումների համար: «Եթե վստահված անձն իր տեղում է գտնվում, հանձնաժողովն իր տեղում է գտնվում, ապա այդ խախտումները չեն կարող լինել: Ես ցանկանում եմ ձեր ուշադրությունը հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ հենց իշխող կուսակցությունն էր, որ ընտրական օրենսգրքում կատարեց մի շարք կարևոր փոփոխություններ: Եթե մինչ այդ ընտրական օրենսգիրքը ունենում էր հանձնաժողովի նախագահի և քարտուղարի մեկ տոկոսից էլ քիչ տեղ, ապա այս ընտրական օրենսգրքով նրանք տոկոսից ավելի հանձնաժողովի նախագահի և քարտուղարի տեղ ունեն»,- հավելեց Հարությունյանը:

Նա մանրամասնեց, որ կտրականապես դեմ է մատերը թանաքոտելու մեխանիզմը ներդնելու ընդիմության առաջարկին՝ նկատելով, որ բոլոր նրանք, ովքեր առաջարկում են կիրառել այդ մեխանիզմը, չեն ուսումնասիրել այլ երկրներում դրա կիրառման փորձը:

«Թանաքոտման երկու եղանակ կա: Մեկը դա երևացող թանաքն է: Պարզվել է, որ այս մեթոդը շատերին հետ է պահում ընտրություններին մասնակցելու մտքից, որովհետև չեն ցանկանում, որ իրենց մատը լինի թանաքոտ, որովհետև համարում են, որ դա ինչ-որ մի տեսանելի արտաքին ներգործություն է, ինչն անընդունելի է և անթույլատրելի: Այդ իսկ պատճառով, երբ որոշ երկրներ մատերը թանաքոտում էին ընտրությունների ժամանակ, հրաժարվեցին դրանից և անցան անգույն թանաքը, որը տեսանելի է միայն ուլտրամանուշակագույն ճառագայթով լուսավորելու դեպքում: Սակայն այս երկրորդ եղանակը ևս խնդիրներ է առաջացնում: Որոշ դեպքերում գտնվում են մեխանիզմներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ջնջել այդ թանաքը: Երկրորդ՝ այդ թանաքը տեսանելի է միայն ուլտրամանուշակագույն ճառագայթով լամպով լուսավորելու դեպքում: Որոշ երկրներում եղել են դեպքեր, որ հանձնաժողովի այն անդամները, որոնք ցանկացել են կեղծել ընտրությունները, փոխել են լամպը և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթ արձակող լամպի փոխարեն դրել են սովորական լամպ, որը ցույց չի տալիս այդ թանաքը, իսկ նման դեպքերը շատ արագ բացահայտել գրեթե հնարավոր չէ: Շատ դեպքերում այդ ուլտրամանուշակագույն լամպի լուսարձակումը շատ թույլ է և շատ մոտ հեռավորության վրա անգամ հնարավոր չէ նկատել՝ այն միացված է, թե ոչ: Այս դեպքում խախտում անելու ամենատարածված եղանակն այն է, որ տպավորություն է ստեղծվում, թե հանձնաժողովի անդամը սկանավորում է ընտրողի մատը, սակայն իրականում լամպը միացնելու կոճակը չի սեղմում: Բացարձակապես պարզ չէ, թե ինչ լուծու մ պետք է լինի, եթե մարդու անվան դիմաց տողը դատարկ է, ստորագրություն չկա, սակայն նրա մատին թանաքի հետք կա, իսկ նա չգիտի, թե այդ հետքը որտեղից է հայտնվել: Որոշ երկրներում, օրինակ, դռան բռնակների վրա ներկ են քսել՝ ընտրությունների արդյունքները խառնելու համար: Լուծումն այս դեպքում պարզ չէ: Այս բոլոր հանգամանքները շատ դիտորդական առաքելությունների բերել են այն համոզման, որ մատերի թանաքոտումն ինքնին որևէ հարց չի լուծում»,- եզրափակեց Հարությունյանը: