Սամվել Համբարձումյանի անվայրէջք թռիչքը...

Սուդանում տեղի ունեցած ավիավթարի բոթը մեր տները ներխուժեց հեռուստատեսության միջոցով: Իմացանք, որ աֆրիկյան այդ երկրի երկնքում վթարի է ենթարկվել ԱՆ-12 բեռնատար ինքնաթիռը: Անձնակազմի 6 անդամներն էլ զոհվել են: Նրանցից 5-ը Հայաստանի քաղաքացիներ էին: Մասնավորապես, երկրորդ օդաչուն Սամվել Համբարձումյանն էր, ում ճանաչում եմ շուրջ 20 տարի: Ցավալի կորուստ: Իմ ցավակցությունն ու զորակցությունը հայտնելով բոլոր օդաչուների հարազատներին' այնուամենայնիվ, ուզում եմ հրաժեշտ խոսքս ասել Սամվել Համբարձումյանի հասեցին: Նրա մասին ակնարկը զետեղված է Ղարաբաղյան պատերազմում հայ օդաչուների սխրանքի մասին պատմող իմ գրքում, որ լույս կտեսնի օրերս: Ավաղ, Սամվելը դա չի տեսնի...

Սամվել Համբարձումյանը, 1974 թվականին ավարտելով Վոլչանսկի օդաչուական ուսումնարանը, գործուղվում է հայրենի Երևան, որտեղ սկզբում աշխատանքի է անցնում տեղի ԴՕՍԱԱՖ-ում' որպես օդաչու-հրահանգիչ, ապա «Արարատ Ավիա» ընկերությունում' որպես ЯК-40 ինքնաթիռի օդաչու: Շնորհիվ իր աշխատասիրության, նաև համեստության նա անմիջապես դառնում է կոլետիվի սիրելին: Տարբեր տարիներ նա եղել է ավիաընկերության էսկադրիլիայի հրամանատարի տեղակալ, ապա էսկադրիլիայի և ջոկի հրամանատար: Սամվել Համբարձումյանը քաջ տիրապետում էր ЯК-40, АН-24 և АН-12 ինքնաթիռներին:

Ինչպես մեր բոլոր օդաչուները, Սամվել Համբարձումյանը ևս իր հերոսական ու հայրենանվեր աշխատանքով աչքի ընկավ թե՛ Սպիտակի ահավոր երկրաշարժի, թե՛ Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ, երբ արհամարհելով եղանակային պայմանները ու նաև թշնամու հրետակոծությունները՝ օրական կատարում էր շուրջ 20 չվերթ:

1984-86 թվականներին Սամվել Համբարձումյանն աշխատել է Անգոլայում՝ որպես այդ երկրի պաշտպանության նախարարի շեֆ-օդաչու: Այն ժամանակ աֆրիկյան մի շարք երկրներում քաղաքացիական կռիվներ էին տեղի ունենում և տեղի բարձրաստիճան այրերը՝ լինի երկրի նախագահ, կամ որևէ նախարար, չէին վստահում իրենց հայրենակից օդաչուներին և օգնություն էին խնդրում Խորհրդային երկրից: Եվ քանի որ հայ օդաչուների համբավը լայնորեն տարածված էր երկրից դուրս, աֆրիկյան երկրների խնդրանքը կատարելու համար այնտեղ էին գործուղվում հայ օդաչուները:

Այս անգամ էլ Սամվելը որոշ ժամանակ աշխատեց Աֆրիկայում, բայց ոչ այդ երկրի նախագահին կամ որևէ նախարարին սպասարկելու համար: Նա այնտեղ էր մեկնել իր հանապազօրյա հացը վաստակելու: Եվ իր ընտանիքի համար այդ դառը հացը նա վաստակեց իր կյանքի գնով...

Նա ընդամենը 65 տարեկան էր: Եվ այդ տարիքում հեռավոր Աֆրիկայում կատարեց իր վերջին թռիչքը, անվայրէջք թռիչքը...

Սամվել Համբարձումյանը նաև ինքնաթիռային սպորտի ԽՍՀՄ վարպետ էր: Նա միակ հայ մարզիկն էր, ով այդ մարզաձևում դարձել էր Խորհրդային Միության չեմպիոն, ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում բազմիցս մասնակցել միջազգային մրցումների:

Լևոն Ազրոյան