Օլիգարխների, թե՞ մուրացկանների կառավարություն

Քաղաքականության մեջ նորելուկ չեմ, բայց դժվարությամբ եմ հիշում նախադեպ, երբ իշխանությունն ու ընդդիմությունը «եթե»-ներով համաձայնության գան Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների շուրջ, «եթե»-ներով խորհրդարանում ընդունեն փոփոխված օրենսգիրք, այդպիսով գործընթացը համարեն պատմական ու քաղաքական նոր մշակույթ:

Հայաստանում «եթե»-ներով ընդունվեց Ընտրական օրենսգիրք, որը սկզբունքորեն բավարարում է թե´ իշխանությանը, թե´ ընդդիմությանը: Այդ չարաբաստիկ «եթե»-ն 16 միլիոն եվրոն է, որը հնարավորություն կտա ձեռք բերել մատնահետքերը ստուգող սարքեր, ընտրություններին թույլատրել մասնակցելու բացառապես նույնականացման քարտերով, որոնք քաղաքացիներին տրվելու են անվճար, տեղամասերում ապահովել տեսախցիկներ, ընտրական գործընթացը կազմակերպել ուրիղ եթերում:

Սրանք միջոցառումներ են, որոնք, ըստ իշխանության և ընդդիմության, բարձրացնելու են խորհրդարանական առաջիկա ընտրությունների որակը: Իշխանությունն ասում է, որ միանշանակ համաձայն է այս փոփոխություններին: Սակայն սրանք կյանքի կկոչվեն, եթե մինչև սեպտեմբերի մեկը հնարավոր լինի բոլոր կազմակերպություններից ստանալ 16 միլիոն եվրո: Կառավարությունում կամ անկեղծ չեն և իրականում շահագրգռված չեն օրինական ընտրություններով, կամ էլ անում են սեփական անկարողության, անպիտանության մասին ինքնախոստովանություն: Եթե մի կառավարություն խոստովանում է, որ չի կարող միջոցներ հայթայթել որակյալ ընտրություններ կազմակերպելու համար՝ ավելի լավ է միանգամից հրաժարական տա:

Եվ ճիշտ է անում պատգամավոր Ալիկ Արզումանյանը, ով չի հավատում կառավարության անկեղծությանը. «Մեր կառավարության կեսը բիզնեսմեններ են»,- փոխվարչապետ Դավիթ Հարությունյանին ասում է նա: Հասկացնում է, որ Հովիկ Աբրահամյանի կառավարությունն ամենաօլիգարխիկն է: Եվ, եթե ցանկությունը լինի, ասենք Սամվել Ալեքսանյանի կամ այլ օլիգարխների մոտ, ովքեր աշխատում են պետպատվերի շրջանակում, կհանձնարարվի հավաքել անհրաժեշտ գումարը: Մանավանդ, ըստ որոշ լուրերի, ԱՄՆ-ն և Եվրամիությունը պատրաստ են Հայաստանին տրամադրել պահանջվող 16 միլիոն եվրոյից 10 միլիոնը: 

Սակայն Հայաստանի Կառավարությունը օլիգարխիկ ու զոռբա է երկրի ներսում, միջազգային դոնորների մոտ ներկայանում է մուրացիկի կարգավիճակում: Վաշինգտոնում կամ Բրյուսելում էլ միամիտներ չեն և լավ հասկանում են, որ իրենց առջև ոչ թե խեղճ ու կրակ մուրացիկներ են, այլ կոռուպցիոներներ են, թալանչիներ, որոնց ոչ թե ընտրությունների որակն է հետաքրքրում, այլ սեփական գրպանը, քսակը:

Միջազգային դոնորներն ակնհայտորեն չեն վստահում նաև Հայաստանի ընդդիմությանը, որի նախաձեռնությունները ֆինանսավորելը համարվում է անիմաստ ու անպտուղ: Եթե անկեղծ՝ Հայաստանի իշխանությունն ու ընդդիմությունն իրականում շահագրգռված չեն խորհրդարանական առաջիկա ընտրությունների անցկացման օրինականության հարցում: Հասարակությունը զզվում է քաղաքական ողջ համակարգից: Վարչական ռեսուրսն ու փողը կապահովեն Հանրապետականի հաղթանակը: Սակայն օրինական ընտրությունները չեն երաշխավորում իշխանությունների անցնցում վերարտադրությունը:

Ընդդիմադիր որևէ ուժ առաջիկա խորհրդարանում չի կարող հայտնվել, եթե չպայմանավորվի իշխանության հետ: Օրինական ընտրությունը ենթադրում է պայմանավորվածություն ոչ թե իշխանության, այլ ընտրողների հետ:

Այս օրերին օրվա իշխանությունն ու ընդդիմությունն իսկապես պայմանավորվում են, բայց ոչ թե Ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումների, այլ՝ «փայերի» շուրջ: Յուղոտ պատառները բաժին կհասնեն իշխանությանը, ոսկորները՝ տիտղոսային ընդդիմությանը: Այս առևտուրը կկոչվի խաղաղ և անցնցում ընտրություն:

Առևտրի արդյունքում Սերժ Սարգսյանի թիմը կպահպանի իշխանությունը, ընդդիմադիրները՝ մանդատները: Այս առևտուրը սկսվում և ավարտվում է «էլիտա» կոչվածի շրջանակում՝ չհետաքրքրելով ոչ միջազգային դոնորներին, ոչ էլ՝ հացի կարոտ քաղաքացուն:

Սարգիս Հակոբյան