Հայաստանը կործանելու քոչարյանական բանաձևը…

Այն, որ Հայաստանի արտգործնախարարությունն առանձնապես աչքի չի ընկնում իր թափանցիկությամբ, ու այստեղ տեղի ունեցող պրոցեսները հիմնականում հետկուլիսային ինտրիգների ու մարդկանց համար անտեսանելի գործընթացների արդյունք են հաճախ հանդիսանում, կյանքով ապացուցված ու ժամանակով հաստատված իրողություն է. երբեք չես իմանա' ինչ անակնկալի կբերեն հանրությանը:

Փաստ է նաև այն, որ ոչինչ այնքան մշուշոտ ու գաղտնիության քողով պատված չէ մեր իրականությունում, որքան ղարաբաղյան կարգավորմանն ուղղված բանակցային գործընթացը, որի մասին մեր ԱԳՆ-ում նախընտրում են հիմնականում շատ չխոսել, բավարարվել ոչինչ չասող, հաճախ դեկլարատիվ բնույթ կրող ու լղոզված հայտարարություններ անելով, որ հիմնականում կրում են հասարակությանը մոլորեցնող, «թացը չորի հետ խառնող» բնույթ:

Ահավասիկ օգոստոսի 4-ի կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ունեցած ճեպազրույցում փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը, որին էլ հենց հիմնականում հանձնարարված է մարդկանց մոլորության մեջ գցելու խիստ պատասխանատու պարտականությունը, խոսելով Լեռնային Ղարաբաղի թեմայով, հայտարարել էր, թե ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման հարցում միակողմանի որևէ զիջում չի լինելու, և Ղարաբաղն Ադրբեջանի կազմում չի լինելու' այդպես էլ, սակայն, չպարզաբանելով, թե փոխզիջման դեպքում հայկական կողմի զիջումը հատկապես որն է լինելու:

Իսկ ահա անդրադառնալով արտաքին աշխարհից եկող ճնշումներին' Քոչարյանն իր տարակուսանքն է հայտնել' ասելով. «Ճնշումը ո՞րն է: Ցանկացած բանակցային գործընթացում միջնորդները փորձում են կողմերին բերել ընդհանուր հայտարարի, իսկ դա նշանակում է, որ նրանք կողմերից պահանջում են որոշակի զիջումներ, որպեսզի մոտեցումները մերձենան: Սա շատ բնական է ցանկացած բանակցային գործընթացում, բայց անվանել դա «ճնշում», ոչ: Դա միջնորդություն է»:

Ասում են' կյանքում ամեն ինչ հարաբերական է: Ինչ խոսք' դժվար է չհամաձայնել այս մտքին, երբ ականջալուր ես դառնում Քոչարյանի' խիստ յուրօրինակ պարզաբանումներին ու հարցադրումներին' ուղղված ասենք իրեն հաճախ «դավադիտ» անող լրագրողներին: Իրապես, ի՞նչ է նշանակում արտաքին ճնշում, ո՞վ է ասել, որ ինչ-որ մեկը կարող է ճնշման ենթարկել մի երկրի, որի փոխարտգործնախարարը նույն ինքը' նախկին ԱԺՄ-ական Շավարշ Քոչարյանն է: Բա էղա՞վ, էս ո՞նց եք խոսում պետության հետ…

Իսկ հիմա հարց Քոչարյանին. մի՞թե նա տեղյակ չէ այն պարզ իրողությանը, որ շնորհիվ հատկապես վերջին տարիների մեր «հանճարեղ» դիվանագիտության, ներկայումս հենց Հայաստանն է աշխարհի կողմից դիտարկվում որպես հիմնական զիջող երկիր, որ գրեթե բոլորը մեզ ագրեսոր են համարում, որ երկրների բացարձակ մեծամասնությունը Հայաստանը դիտարկում է որպես խեղճ ադրբեջանցիներին անարդարացիորեն զրկանքների մատնած, կոտորած ու հողեր բռնակցած պետություն:

Ուստի, բոլոր արտաքին ճնշումները' կապված ղարաբաղյան հարցի հետ, ուղղվում են հենց մեր ուղղությամբ, որի մասին Քոչարյանը կա՛մ չի ցանկանում խոսել, կա՛մ էլ փորձում է ինքն իրեն ներշնչել դրականով' «ասենք լավ ա, որ լավ լինի» անհեթե սկզբունքը ինքնաներշնչման աղբյուր դարձրած:

Մեզ մի բան հասկանալի չէ' ինչպե՞ս կարելի է խոսել փոխզիջումների մասին մի պարագայում, երբ բանակցությունների հիմքը Կազանի անիծված փաստաթուղթն է: Թեկուզ հազար անգամ էլ կարդաս այն, ինչպես էլ վերլուծես, չես կարող այնտեղ գտնել գեթ մեկ կետ, ուր խոսք է գնում Բաքվի կողմից հնարավոր փոխզիջումների մասին: Եթե սխալվում ենք, թո՛ղ Շավարշ Քոչարյանը նեղություն քաշի, ասուլիս հրավիրի ու հատուկ «անհասկ» լրագրողների ու վերլուծաբանների համար պարզաբանի, թե որն է այդտեղ ադրբեջանական կողմի հնարավոր զիջման մասին բարբառող կետը. չկա նման բան:

Անկեղծ ասած' ամեն անգամ, երբ մեր պաշտոնյաները խոսում են փոխզիջումների մասին, մեզ մոտ մի շատ բնական հարց է ծագում' ի՞նչ են նրանք հասկանում' ասելով «փոխզիջում» և ինչպե՞ս են նրանք պատկերացնում Հայաստանի հետագա գոյությունն այն բանից հետո, երբ Կազանի փաստաթղթով նախատեսված հողերի հանձնումն իրականություն դառնա: 

Դրանից հետո ո՞րն է լինելու երաշխիքը, որ Բաքվին այս դեպքում արդեն ՀԱՊԿ անդամ դառնալու ցանկությունից մղված' մեզ չեն պարտադրելու հանձնել ասենք Զանգեզուրը կամ Սևանը: Կարո՞ղ է մեզ Քոչարյան Շավարշը հստակ երաշխիքներ տալ, որ ապագայում նման բան չի լինի. դժվար թե…

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ