Լեգենդների խաղի ստվերոտ կողմը

Եվրոպայի եւ Լատինական Ամերիկայի ֆուտբոլային լեգենդների հանդիպումը դրական էմոցիաներով լեցուն խոշոր իրադարձություն էր Հայաստանի կյանքում։ Ե՛վ կենդանի լեգենդների հետ շփվելու հնարավորություն էր, ե՛ւ տարբեր տարիքի ֆուտբոլասերների մոտ վերհուշի քաղցր պահեր արթնացրեց, ե՛ւ, որ պակաս կարեւոր չէ, մեր պետության բյուջեի համար էր նպաստավոր։ Միշտ էլ լավ է, երբ քո երկիր շատ հյուրեր են գալիս, ովքեր նաեւ երկրում դրամ են ծախսում։ Սակայն, կա եւ խնդրի ցավոտ կողմը, որի մասին չխոսվեց։

Իսկ խնդիր նոր չէ եւ վերաբերում է ոչ միայն սպորտին, այլեւ՝ մշակույթին։ Խոսքը տոմսերի շատ բարձր գինն էր, որի պատճառով մարզադաշտում հանդիսականների տեղերի մեծ մասը թափուր էր մնացել։ Խաղին մասնակցած առաջին մեծության ֆուտբոլային աստղերը նաեւ հեղինակություններ են, որ կարծիք են ձեւավորում։ Որքան շահեկան կլիներ մեր երկրի համար, եթե Բատիստուտան, Ֆիգուն, Լիտմանենը, Մալդինին, Ռոնալդոն, մյուս աստղերը այսուայնտեղ պատմեին, որ Երեւանում մարզադաշտը լեփ-լեցուն էր...

Տարիներ շարունակ նույն խնդիրը կա նաեւ արվեստի բնագավառում։ Այսօր մենք բաց ենք աշխարհի առաջ, եւ հյուրախաղերով Հայաստանում լինում են առաջին մեծության երաժիշտներ, աշխարհահռչակ թատերախմբեր։ Պլաչիդո Դոմինգոն է գալիս։ Պատկերացրեք հարյուրավոր մարդկանց, որ Սովետական Միության տարիներին, լինելով ուսանող, լինելով դպրոցական, մի կերպ կարողանում էին հայթայթել «Դիփ փարփլ» խմբի, Ալ ջերոյի, Ջորջ Բենսոնի ձայներիզները, ձայնապնակները եւ ունկնդրել։ Դե հիմա պատկերացրեք այդ նույն հարյուրավորների վիճակը, երբ իրենց կուռքը Հայաստանում է՝ համերգային ծրագրով, իսկ իրենք դահլիճ մուտք գործելու հնարավորություն չունեն։ Շատ թանկ տոմսերը ձեռք են բերում եւ համերգին ներկայանում չինովնիկներ, օլիգարխներ, որոնց մեծ մասը այդ երաժշտությունից բան էլ չի հասկանում, խեղճերը մի փեշ փող են տալիս ու տանջվում դահլիճում՝ անհամբեր սպասելով համերգի ավարտին։ Իսկ ի՞նչ է հասկանում արտիստը նման հանդիսատեսից։ Չէ՞ որ իր տված էներգետիկան տեղ չի հասնում, ինքը հանդիսատեսից պատասխան հույզեր չի ստանում։ Ինչպես կասեր Վիլյամ Սարոյանը՝ (վերջերս ընթեցում էի Հեմինգուեյի «Հրաժեշտ զենքին» վեպն ու հայտնաբերեցի, որ նույն միտքը վերջինս հայտնել է Սարոյանից տասներեք տարի առաջ) ինչ որ տեղ ինչ որ բան սխալ է։ Ու ամենացավալին այն է, որ խնդրի լուծում առաջարկելն էլ հեշտ չէ։

Կարո՞ղ է, իրավունք ունի՞ պետությունը միջամտել նման դեպքերում, կարո՞ղ է գներ պարտադրել, դոտացիաներ հատկացնել։ Ամեն դեպքում, տվյալ ոլորտի քաղաքականությունը հստակեցման կարիք ունի։

Վարդան Վարդանյան