Հայաստանում «Ստամբուլյան» կոնվենցիայի ամենաակտիվ լոբբիստների 10-յակը

Եվրոպայի խորհրդի պաշտոնական կայքից տեղեկանում ենք, որ դեռևս 2019թ. ապրիլից Հայաստանում մեկնարկել է խոշոր դրամաշնորհային ծրագիր, որն իրականացնում է Եվրոպայի խորհրդի գենդերային հավասարության հարցերով զբաղվող բաժնի կարողությունների զարգացման և համագործակցության ծրագրերի բաժինը՝ Եվրոպայի խորհրդի հայաստանյան գրասենյակի հետ համատեղ:  Ծրագրի անվանումն է՝ «Հայաստանում կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելում և դրա դեմ պայքար. շարունակելով ուղին դեպի Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացում»։ 

• Մեկնարկը՝ 2019թ. ապրիլ 
• Տևողությունը՝ 2019թ. ապրիլ – 2021թ. օգոստոս (30 ամիս) 
• Բյուջե՝ 600.000 եվրո 
• Այս ծրագրի դոնորներ են հանդիսանում Գերմանիան, Իռլանդիան, Լիխտենշտեյնը և Նորվեգիան: Թվարկված պետությունները բոլորն էլ վավերացրել են Ստամբուլյան կոնվենցիան: 
• Ծրագրի ղեկավարը Եվրոպայի խորհրդի երևանյան գրասենյակի աշխատակից Լիանա Ամիրբեկյանն է: 
• Հայաստանում այս ծրագրի իրագործմանը որպես աջակիցներ ընդգրկված են նաև կառավարության գերատեսչությունները, մասնավորապես՝ ՀՀ արդարադատության, Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի (այդ ժամանակ դեռ՝ կրթության և գիտության), Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունները, ՀՀ արդարադատության ակադեմիան, ՀՀ ոստիկանությունը և Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը: 

Ինչպես հասկացաք՝ հենց այս դրամաշնորհի հիմքում է Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացումը, և այդ հարցը քննարկվելու է ԱԺ գալիք նստաշրջանում: Կոնվենցիայի ընդունումը ունի ինչպես կողմնակիցներ, այնպես էլ քննադատներ, ընդ որում վերջիններս առկա են նաև իշխանական թևում: Սակայն, «Իմ քայլում» և ՔՊ-ում մեծամասամբ գերակշռում են պաշտոնյաներ, ովքեր ամեն գնով իրականացնում են կոնվենցիայի վավերացման լոբբինգը: Ահա այն պաշտոնյաների 10-յակը, ովքեր ամենաակտիվն են Հայաստանում զբաղվում տխրահռչակ կոնվենցիայի քարոզչությամբ: 

Այսպիսով այն պաշտոնյաների ցանկը, ովքեր վերջին մեկ տարվա ընթացքում ակտիվորեն լծված են Ստամբուլյան կոնվենցիայի լոբբինգին, գլխավորում է ՀՀ արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանը, նրա շահը այս հարցում 600 հազար եվրոն է:

Բադասյանին հաջորդում է սոցապ նախարար Զարուհի Բաթոյանը, ով նույնպես ակտիվորեն լծված է կոնվենցիայի քարոզչությանը` բացահայտ աջակցելով ԼԳԲՏ համայնքի շահերը պաշտպանող Լարա Ահարոնյանին: Ահարոնյանի ՀԿ-ն և Բաթոյանի նախարությունը միմյանց հետ ակտիվորեն համագործակցում են տարբեր ծրարգրերի շուրջ: 

ԿԳՄՍ նախարարությունը, ի դեմս նախարարի, նույնպես հետ չի մնում կոնվենցիայի վավերացման քարոզից: Բոլորի հիշողության մեջ դեռ թարմ է հայտնի պետական բյուջեի գումարներով կազմակերպված հայտնի պերֆորմանսը, բացի այդ, չմոռանանք, որ ԿԳՄՍ փոխնախարարը հայտնի է սորոսական շրջանակների հետ իր սերտ կապերով: 

ՄԻՊ-ը նույնպես այն կառույցների շարքում է, որը դրական գնահատական է տվել Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացմանը: 600 հազար եվրո դրամաշնորհը բաշխվելու է նաև այս կառույցին: 

Ստամբուլյան կոնվենցիայի խորհրդարանական լոբբիստներից է «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Մարիա Կարապետյանը: Կարապետյանի անունը կապվում է Սորոսի հիմնադրամի հետ։ Վերջինս 2011-2018թթ. եղել է «Իմեջին» կոնֆլիկտների վերափոխման կենտրոնի զարգացման գծով տնօրեն։ Կառույցը համագործակցում է «Ալիք Մեդիայի» հետ, որը դրամաշնորհներ է ստանում Վրաստանի ԲՀՀ-ից։ 

«Իմ քայլը» խմբակցության մյուս պատգամավորը՝ Գայանե Աբրահամյանը, ով նույնպես կոնվենցիայի վավերացման ջատագովներից է «Հանուն հավասար իրավունքների» ՀԿ հիմնադիր-նախագահն է, ինչպես նաև «Հոդված 3» ակումբի հիմնադիրն ու ծրագրի ղեկավարը։ «Հանուն հավասար իրավունքների» ՀԿ-ն ԲՀՀ-ից 2016 թվականից մինչ օրս ստացել է 284.380 ԱՄՆ դոլարի դրամաշնորհ։ Միայն 2019 թվականին կազմակերպությունը ԲՀՀ-ից ստացել է 75.000 ԱՄՆ դոլարի դրամաշնորհ։ 

Կոնվենցիայի մեկ այլ լոբբիստ էլ իշխանական թևից «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սոս Ավետիսյանն է, ի դեպ, նրա անձի շուրջ վերջերս էլ աղմուկ էր բարձրացել կապված կրթական չափորոշիչների հետ: Վերջինս այն խմբի անդամն է, ովքեր վերանայել են պատմության դասագրքերի կազմման չափորոշիչները և հայկական լեռնաշխարհը վերանվանել արևելյան անատոլիայի: 

Ստամբուլյան կոնվենցիայի մյուս լոբբիստը «Իմ քայլը» խմբակցության ավագանու անդամ Գրիգոր Երիցյանն է, ով նույնպես հայտնի է արևմտյան հիմնադրամների հետ ունեցած իր սերտ կապերտով՝ հատկապես այն հիմնադրամների, որոնք զբաղվում են ԼԳԲՏ համայնքի շահերի պաշտպանությամբ: Վերջինս ղեկավարում է նաև «Հայ առաջադեմ երիտասարդություն» ՀԿ-ն: 

ՀՀ ԱԺ «Իմ Քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սարգիս Խանդանյանը Հանրային հեռուստաընկերության եթերում «Սեռական բռնություն» հանրային քննարկման շրջանակում խոսել էր ընտանիքում բռնության օրենքի գոյության և ոստիկանությունում առկա ընտանեկան բռնության դեմ պայքարի վարչություն մասին, և նշել, որ դրանք բավարար չեն առկա խնդիրների լուծման համար, և առաջարկել մտածել նոր իրավական կարգավորումների նախաձեռնության մասին: Բացի այդ, ըստ պատգամավորի՝ կան որոշ խմբավորումներ որոնք ձգտում են նմանատիպ թեմաները փաթեթավորել և օգտագործել իշխանությունների դեմ: 

Թեմային նաև անդրադարձել էր ԱՆ Արսեն Թորոսյանը, ով իր հրապարակումներում և հարցազրույցներում խոսել էր բռնությունների մասին և դրանք մակագրել #բռնության_ձայնը հեշթեգով, ինչն էլ կարող ենք աջակցություն համարել տարածվող «ֆլեշմոբին»: Արսեն Թորոսյանի մոտիվացիան այս հարցում ևս կարելի է հասկանալ. վերջինիս կապը զանազան միաջազգային հիմնադրամների հետ վաղուց որևէ մեկի համար նորություն չէ…