Ռուբեն Վարդանյանը Նիկոլ Փաշինյանի «պրոյե՞կտն» է

2021 թվականի նոյեմբերին ռուսաստանաբնակ գործարար Ռուբեն Վարդանյանը հայտարարել էր մեծ քաղաքականություն մտնելու մասին՝ նշելով, որ Արցախի հիմնախնդիրն այն կարմիր գիծն էր իր համար, որը հատվել է եւ երկրում տիրող ճգնաժամը ստիպել է իրեն անմասն չմնալ քաղաքական գործընթացներից: Ընդամենը օրեր առաջ էլ Վարդանյանը հայտարարեց Արցախ տեղափոխվելու և Արցախի անվտանգության և զարգացման ճակատ ստեղծելու որոշման մասին։ Նա ասել է նաև, որ հրաժարվել է Ռուսաստանի քաղաքացիությունից և ՌԴ-ում գտնվող իր բիզնես ակտիվներից՝ որպես Հայաստանի քաղաքացի Արցախ գալու համար, «որովհետև այդպես է ճիշտ»։ Հիշեցնենք, որ 2018-ի հեղափոխությունից հետո Վարդանյանը ողջունում էր Նիկոլ Փաշինյանի վարչապետի պաշտոնում ընտրվելը և հայտարարում, որ վերջինիս հետ լուրջ հույսեր է կապում և պատրաստվում է նրան օգնել:

Ընդհանուր առմամբ, տպավորություն է ստեղծվում, որ Հայաստանում այս պահին գեներացվում են մի շարք նոր քաղաքական պրոյեկտներ, և Ռուբեն Վարդանյանի քաղաքականություն մտնելը պայմանավորված է հենց այդ պրոցեսներով: Իսկ ովքեր են այդ նոր քաղաքական պրոյեկտների «ճարտարապետները»: Ուշադիր ուսումնասիրելով Ռուբեն Վարդանյանի հռետորաբանությունը գործող իշխանությունների հասցեին, այն քաղաքական թիմի կազմը, որ այսօր հավաքվել է Վարդանյանի շուրջ՝ կարելի է անել որոշ եզրակացություններ:

Դիցուք՝ Ռուբեն Վարդանյանի քաղաքական հենարանն է հանդիսանում «Ապրելու Երկիր» կուսակցությունը, որի երկու առանցքային դեմքերն են Մանե Թանդիլյանը և Մեսրոպ Առաքելյանը: Թե՛ Թանդիլյանը, թե՛ Առաքելյանը հեղափոխությունից հետո մաս են կազմել Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությանը: Վերջինս Փաշինյանից ընդունեց նախարարի պորտֆելը պատերազմից հետո, մի դեպքում, երբ շատերն էին ջանում ամեն կերպ  քաղաքական դիստանցիա պահել իշխող վարչակարգի հետ, իսկ մինչ այդ էլ նրա ղեկավարած «Առաքելություն» կուսակցությունը «Իմ քայլը» խորհրդարանական դաշինքի մաս էր կազմում:  Ընդհանրապես, Առաքելյանի կուսակցությունն առաջին անգամ չէ, որ փորձում է իր համար քաղաքական «հանգրվան» գտնել: 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին էլ կուսակցությունը մասնակցել է ԲՀԿ-ի և «Ալյանսի» հետ միասին «Ծառուկյան» դաշինքի կազմում, սակայն «Առաքելության» առաքելությունն ընդամենը տեխնիկական անհրաժեշտությամբ էր պայմանավորված: Բանն այն է, որ դաշինքի ձևավորման համար անհրաժեշտ էր երեք ուժի առկայություն: Դրանից, սակայն, Մեսրոպ Առաքելյանի կուսակցությունը որևէ դիվիդենտ չստացավ` անգամ մեկ մանդատի տեսքով:

Մանե Թանդիլյանն իր հերթին, որոշ ժամանակ աշխատելով Արցախի աշխատանքի, սոցիալական և բնակարանային հարցերի նախարարի պաշտոնում, այնուհետև վերադարձավ Հայաստան և ակտիվորեն սկսեց զբաղվել «Ապրելու Երկիր» կուսակցության լոբբինգով: Չնայած այս տանդեմի ակտիվությանը, մինչ այս պահը հասկանալի չէ, թե քաղաքական դաշտի որ սպեկտրում է իրեն դիրքավորում այն ուժը, որն այսօր փատացի հանդիսանում է Ռուբեն Վարդանյանի քաղաքական հենարանը: Եթե իշխանություն չէ, ապա տրամաբանական է, որ ընդդիմություն է, սակայն, արի ու տես, որ ո՛չ Թանդիլյանը, ո՛չ Առաքելյանը և ոչ էլ նրանց թիմի անդամները չեն թիրախավորում Նիկոլ Փաշինյանին և ձեռնպահ են մնում իշխանությունների հանդեպ կոշտ և սուր քննադատություններ հնչեցնելուց: Դրանով հանդերձ` կուսակցությունը վերջին ՏԻՄ ընտրություններին որոշ հաջողությունների է հասել` մասնավորապես ստանալով ավագանու մանդատներ Մեղրիում, Տաթևում, Գյուրմրիում, Դիլիջանում: Շատերի կարծիքով` մի քանի ամսվա քաղաքական կյանք ունեցող ուժի համար դա անհնար կլիներ, եթե իշխանությունները այսպես ասած՝ բարի կամք չդրսևորեին: 

Ի դեպ՝ ՔՊ-ի և Վարդանյանի կուսակցության «համագործակցության» առնվազն երկու օրինակ կարող ենք նշել: Վանաձորում կայացած ՏԻՄ ընտրություններից հետո Վարչական դատարանը, քննելով նիստերի արգելանքը վերացնելու մասին ավագանու խմբակցությունների հայցը, որոշում չի կայացրել՝ այն պատճառաբանությամբ, որ «Ապրելու երկիր» խմբակցությունը, որը դատավարության կողմ է, պատշաճ ծանուցված չի եղել և չի ներկայացել դատարան։ Եթե վերացվեր արգելանքը, ավագանին նիստ կաներ համայնքի ղեկավարի ընտրության օրակարգով, և չի բացառվում, որ ընդդիմադիրներից ինչ-որ մեկն ընտրվեր։ Իսկ տվյալ դեպքում Փաշինյանը հասցրեց փոխել օրենքը և համայնքապետ նշանակել իր նախընտրած անձին: «Ապրելու երկիր» կուսակցությունը  Փարաքար համայնքում ևս, ըստ էության, կարելի է ասել, ջուրը գցեց այն բոլոր հույսերը, որ իրենց հետ կապում էին նրանց ընտրողները՝ հաղթանակը զիջելով ՔՊ-ական թեկնածուին:

Իր՝ Ռուբեն Վարդանյանի հռետորաբանությունը նույնպես ոչնչով չի տարբերվում Նիկոլ Փաշինյանի և նրա թիմակիցների հռետորաբանությունից և գլոբալ առումով նրանց միջև որևէ տարաձայնություն չկա: Վերջին հարցազրույցից հետո գործարարը հայտարարել է, որ պատրաստվում է «սովորեցնել հարևաններին հաշտ ու խաղաղ ապրել կողք-կողքի»: Ինչո՞վ է այս կոնցեպցիան տարբերվում Նիկոլ Փաշինյանի և ՔՊ-ի քարոզած խաղաղության դարաշրջանի կոնցեպցիայից, թերևս ոչնչով:

Նիկոլ Փաշինյանը քաջ գիտակցում է, որ 2021-ի ընտրություններով քաղաքական ճգնաժամը չի լուծվել, և ապագա գործընթացները՝ դեմարկացիա, դելիմիտացիա, ճանապարհային միջանցք, կարող են անկանխատեսելի զարգացումների հանգեցնել և նոր ընտրությունների տանել, հետևաբար պետք է այսօրվանից պատրաստվել՝ դասեր քաղելով անցած ընտրություններից` մասնավորապես հաշվի առնելով, որ «դուստր կուսակցություններից» որևէ մեկը չարդարացրեց իր սպասելիքները և չմտավ ԱԺ։ Նոր քաղաքական պրոյեկտներ գծելու անհրաժեշտությունը բացատրվում է նաև դրանով: