Մեկ տասնյակ հայ է մնացել Արցախում. «Հրապարակ»

Օկուպացված Ստեփանակերտում մահացել է 70-ամյա Վերա Աղասյանը: Մահվան պատճառը եղել է սուր սրտանոթային անբավարարությունը, որն առաջացել է թոքային զարկերակի թրոմբոզի հետեւանքով՝ հայտնել է Ադրբեջանի առողջապահության նախարարությունը։ 120 հազար արցախցիների բռնի տեղահանումից հետո շատ քիչ հայեր մնացին Արցախում, հիմնականում՝ տարեց եւ հաշմանդամ անձինք: Քանի՞ հայ է այժմ բնակվում օկուպացված Արցախում, ի՞նչ պայմաններում։ Մենք մի քանի հարց ուղղեցինք Արցախի «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանին: 

- Արցախում քանի՞ հայ է ապրում այսօր, ի՞նչ պայմաններում են:

- Սկզբում նրանց մասին տեղեկություններ իմանալն ավելի հեշտ էր: Արցախում մոտ մեկ տասնյակ հայ կա: Կարմիր խաչով բոլորը եկան Հայաստան, իսկ այդ մեկ տասնյակը մնաց Արցախում: Կային էլի 2 անձ, ովքեր մահացել էին, բայց այն ժամանակ այդ փաստի վրա այսքան մեծ ուշադրություն չդարձվեց: Մահացած կնոջը չեմ ճանաչում, չգիտեմ ով է, բայց անպայման կհետաքրքրվեմ: Այնտեղ ապրող ընդամենը մեկ-երկու հոգի է հարազատների հետ կոնտակտ պահում, մյուսները կա՛մ հարազատներ չունեն, կա՛մ շփումներ չունեն, կա՛մ էլ խնդիրներ ունեն առողջության հետ կապված:

- Ասում են՝ հիմնականում տարեց մարդիկ են:

- Այո, հիմնականում տարեցներ են: Գյուղերից մեկում էլ ապրում էր 40 տարեկան մի տղամարդ` իր հոր հետ: Բայց թե հետո նրանց հետ ինչ եղավ, չունեմ տեղեկություն: Կարմիր խաչը հիմնականում կապը պահում է հարազատների միջոցով, բայց այնտեղ քչերն ունեն հարազատներ:

- Արցախում հիմա կա՞ն հիվանդանոցներ, խանութներ: Ինչպե՞ս են այնտեղ հայերն ապրում:

- Ադրբեջանը կինոներ է ցույց տալիս, որոնք իրականության հետ ոչ մի կապ չունեն: Այնտեղ մի քանի բլոգեր կա, որոնց ես հետեւում եմ: Մեկը ցույց է տալիս, որ համալսարանում դասեր են մեկնարկել, ուսանողներ կան, մյուսը հաջորդ օրը նկարում է, որ նույն տարածքում մարդկային շունչ չկա, դատարկություն է: Հիմնականում շոուներ են անում: Ստեփանակերտը սպասարկող մոտ 300 մարդ կա այնտեղ, բնականաբար, նրանց համար կլինեն որոշակի ապրանքներ եւ բժշկական կետեր: Ասեմ, որ հայերն այնտեղ ապրում են ճամբարային ռեժիմով: Հատուկ ժամեր են հատկացնում, եւ միայն այդ ժամին կարող են նրանք շրջել քաղաքում, քաղաքից ինքնուրույն չեն կարող դուրս գալ եւ այլն: Շաբաթը մեկ Կարմիր խաչն ադրբեջանական գումար է փոխանցում, կան շրջիկ խանութներ, որտեղից էլ առեւտուր են անում:

- Ինչպե՞ս է ստացվել, որ այդ սարսափելի պայմաններում ցանկանում են ապրել:

- Նրանք ինչ-որ խնդիրներ ունեցող մարդիկ են: 150 հազարից ոնց էլ լիներ, մեկ տասնյակը կլիներ այդպիսին: Ես գիտեմ, որ նրանք մարդիկ են, ովքեր իրենց արարքների համար պատասխանատու չեն: Մի կին է երբեմն երեւում ադրբեջանական ԶԼՄ-ներում, որն ապրում է եկեղեցու դիմացի շենքում, հավանաբար՝ այն կինն է, որը մահացել է: Մի տղամարդ կա, որն ունի հոգեկան խնդիրներ, նրան բոլորը Ստեփանակերտում ճանաչում էին: Ընտանիքի անդամները եկել են, ինքը` չէ: