Երկրի պաշտպանիչ օզոնային շերտը վերականգնվում է

2024 թվականին օզոնային շերտի ճեղքը եղել է ավելի փոքր, քան նախորդ տարիներին։ Այդ մասին փաստում է Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը (ՀՕԿ) իր նոր զեկույցում։ Այս մասին հայտնել են «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից:

ՀՕԿ-ի հրապարակած օզոնային տեղեկագրում նշվում է, որ 2024 թվականին արձանագրված օզոնային շերտի քայքայման ցածր մակարդակը մասամբ պայմանավորված էր բնական գործոններով, սակայն երկարաժամկետ դրական միտումը խոսում է իրավիճակի բարելավման մասին։

Վիեննայի կոնվենցիան ճանաչել է օզոնի քայքայումը որպես գլոբալ խնդիր և հիմք է դրել միջազգային համագործակցության ձևավորմանը՝ օզոնային շերտի գիտական ուսումնասիրությունների և համակարգված դիտարկումների հարցերում։

Մոնրեալի արձանագրությունը հանգեցրել է այն բանին, որ օզոնաքայքայիչ նյութերի արտադրության և օգտագործման ավելի քան 99 տոկոսը փուլ առ փուլ դադարեցվել է։ Այդ նյութերը կիրառվում էին սառեցման համակարգերում, օդորակիչներում, հրդեհաշիջման փրփուրում և նույնիսկ մազերի լաքում։

Արդյունքում, օզոնային շերտը կվերականգնվի մինչև 1980-ականների մակարդակը այս դարի կեսերին, ինչը էապես կնվազեցնի մաշկի քաղցկեղի և էկոհամակարգերի քայքայման ռիսկերը։

2024 թվականի Անտարկտիդայի օզոնային ճեղքի խորությունը, որը ձևավորվում է յուրաքանչյուր գարնանը, եղել է ցածր՝ համեմատած 1990–2020 թթ․ միջին ցուցանիշի հետ։ 2024 թվականին օզոնային ճեղքի ձևավորումը տեղի է ունեցել համեմատաբար դանդաղ, և սեպտեմբերի ընթացքում արձանագրվել է օզոնային շերտի քայքայման դանդաղում, որին հաջորդել է հարաբերականորեն արագ վերականգնում։

ՀՕԿ-ի տեղեկագրում նշվում է, որ երկարատև, կայուն վերականգնողական գործընթացը Անտարկտիդայի օզոնային ճեղքի վերականգնման հուսալի նշան է։