«TRIPP-ը կարող է դառնալ նոր հակամարտության գոտի»․ Իսրայելի ԱԳ նախկին նախարար

Իսրայելական «The Jewish News Syndicate» թերթը հրապարակել է Իսրայելի կապի նախկին նախարար Այուբ Կարայի հոդվածը Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև կնքված խաղաղության համաձայնագրերի, «Թրամփի ուղու» և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքականության մասին։

Ներկայացնում ենք հիմնական կետերը․

▪️«Օգոստոսի 8-ին Իլհամ Ալիևը և Նիկոլ Փաշինյանը, Դոնալդ Թրամփի միջնորդությամբ, ստորագրեցին խաղաղության համաձայնագիր, որը վերջ դրեց հակամարտությանը և ամրապնդեց ԱՄՆ-ի դերը տարածաշրջանում։

▪️Համաձայնագիրը ձեռնտու է Իսրայելին. Ադրբեջանը նավթի մատակարար է, իսկ TRIPP միջանցքը կամրապնդի մատակարարումները և կթուլացնի Իրանի ազդեցությունը։ Բաքվի և Թել Ավիվի միջև պաշտպանական կապերը նույնպես կամրապնդվեն։

▪️Չինաստանը, Հնդկաստանը և Ռուսաստանը փորձում են առաջ մղել այլընտրանքային երթուղիներ։ Հարավային Կովկասը երկար ժամանակ Մոսկվայի ազդեցության ոլորտն է եղել, բայց ԽՍՀՄ փլուզումից հետո սկսվեց աշխարհաքաղաքական վերակազմակերպում։

▪️Խաղաղության հիմնական տարրը դարձել է «Զանգեզուրի միջանցքը»՝ Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև Հայաստանի տարածքով տարանցիկ ճանապարհը։ TRIPP-ը ԱՄՆ աշխարհառազմավարական նախագիծ է, որը նախատեսված է Ռուսաստանը և Իրանը շրջանցելու, ներդրումներ ներգրավելու և ամերիկյան ազդեցությունը ամրապնդելու համար։

▪️Համատեղ հռչակագիրը ներառում է սահմանների ճանաչում և ուժի կիրառումից հրաժարում։ ԱՄՆ-ն դուրս է մղում Ռուսաստանին որպես միջնորդ, ինչը հաստատվում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարմամբ։

▪️Իրանը կորցնում է իր ռազմավարական հենարանը՝ Հայաստանը։ TRIPP-ը արգելափակում է Իրանի շրջանցիկ երթուղիները։

▪️ԵՄ-ն գործում է զգուշորեն, մինչդեռ ԱՄՆ-ն ձգտում է արագ ազդեցություն ունենալ ենթակառուցվածքների և էներգիայի միջոցով։

▪️Այնուամենայնիվ, դրա երկարակեցությունը կախված է Հայաստանում սահմանադրական բարեփոխումներից, Երևանի և Բաքվի միջև վստահությունից, ինչպես նաև Թուրքիայի և Վրաստանի աջակցությունից։ Առանց դրա՝ TRIPP-ը կարող է դառնալ նոր հակամարտության գոտի։

«ԱՄՆ-ն փոխում է Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքականությունը՝ շարժվելով դեպի ԱՄՆ-ի գլխավորած խաղաղության և առևտրի ճարտարապետություն։ TRIPP-ը կարող է դառնալ նոր դարաշրջանի խորհրդանիշ, եթե ԱՄՆ-ն և տարածաշրջանային առաջնորդները ցուցաբերեն քաղաքական կամք», - նշվում է հոդվածում։