Նեթանյահուի քաղաքական օրակարգը վերանայման կենթարկվի․ Այզենկոտը սկսել է նոր կառավարության ձևավորումը

Իսրայելի ընդդիմադիր «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Այզենկոտը, որին երկրի նախագահը հանձնարարել է նոր կառավարություն ձևավորել, խոստացել է չեղարկել վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի քաղաքականության մի շարք առանցքային դրույթներ։ Այս մասին նա հայտարարել է երեքշաբթի՝ Քնեսեթի նոր կազմի երդմնակալության արարողության ժամանակ։

Նախկին զինվորական հրամանատար Այզենկոտն ունի մինչև վեց շաբաթ՝ կոալիցիոն կառավարություն ձևավորելու համար։ Եթե նրան հաջողվի այդ ընթացքում համաձայնության գալ քաղաքական ուժերի հետ, նա կփոխարինի Իսրայելի ամենաերկար պաշտոնավարած վարչապետին։

Այզենկոտի դաշինքն արդեն ներկայացրել է մի շարք օրենսդրական նախաձեռնություններ, որոնք ուղղված են Նեթանյահուի քաղաքականության փոփոխությանը։ Դրանց թվում են 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ի՝ «Համաս»-ի գլխավորած հարձակման հանգամանքներն ուսումնասիրող պետական քննություն սկսելու, վարչապետի պաշտոնավարման ժամկետը սահմանափակելու և դատական համակարգի լիազորությունները սահմանափակող՝ Նեթանյահուի կառավարության ընդունած փոփոխությունները չեղարկելու առաջարկները։

Այզենկոտը հայտարարել է, որ ցանկանում է ձևավորել կառավարություն, որը կներկայացնի Իսրայելի բոլոր քաղաքացիներին՝ անկախ նրանից՝ նրանք քվեարկել են իր դաշինքի օգտին, թե ոչ։ Նա նաև հայտնել է, որ պատրաստ է քննարկել կոալիցիայի ընդլայնման բոլոր հնարավոր տարբերակները՝ երկրում հնարավորինս լայն ազգային համաձայնություն ապահովելու համար։

Միևնույն ժամանակ, Նեթանյահուն չի ընդունել ընտրությունների արդյունքները, որոնց համաձայն՝ իր դաշինքը կորցրել է խորհրդարանական մեծամասնությունը։ Նա կրկնել է առանց ապացույցների պնդումները, թե արաբական կուսակցությունները «գողացել են» ընտրությունները։ Երեքշաբթի Քնեսեթում ունեցած ելույթում վարչապետը կասկածի տակ է դրել արաբ քաղաքական գործիչների հետ համագործակցելու ընդդիմադիրների պատրաստակամությունը՝ հայտարարելով, որ նրանց չի կարելի վստահել։

Ի պատասխան՝ Այզենկոտը Նեթանյահուի ելույթն անվանել է «բաժանարար» և «ատելությամբ լի»։ «Ես հիմա ավելի համոզված եմ, որ նա անպիտան է պաշտոնում մնալու նույնիսկ մեկ րոպեով»,- ասել է նա։ Ավելի ուշ Այզենկոտը չեղարկել է Նեթանյահուի «Լիկուդ» կուսակցության ներկայացուցիչների հետ նախատեսված հանդիպումը։

Նրա դաշինքը նաև նախաձեռնել է Քնեսեթի խոսնակ Ամիր Օհանային պաշտոնանկ անելու գործընթացը։ Խորհրդարանի անդամների մեծամասնությունը ստորագրել է համապատասխան պահանջը։ Խոսնակի պաշտոնում ընդդիմությունը առաջադրել է «Յաշար» կուսակցության ներկայացուցիչ Մատան Քահանային։ Քվեարկությունը կարող է անցկացվել արդեն այս շաբաթ։

Քնեսեթի նոր կազմի երդմնակալությամբ Իսրայելում սկսվել է անցումային քաղաքական շրջան։ Նեթանյահուն և նրա կառավարությունը շարունակում են պաշտոնավարել, սակայն նոր խորհրդարանը կարող է օրենսդրական նախաձեռնություններ առաջ մղել դեռևս մինչև նոր կոալիցիայի ձևավորումը։

Եթե Այզենկոտին չհաջողվի կառավարություն կազմել, նախագահ Իսահակ Հերցոգը հաջորդ հնարավորությունը, ամենայն հավանականությամբ, կտրամադրի Նեթանյահուին։ Մինչ այդ վերջինս շարունակում է պաշտոնավարել որպես ժամանակավոր վարչապետ և պահպանում է ազգային անվտանգության ու ռազմական գործողությունների նկատմամբ լիազորությունները։

Նեթանյահուի քաղաքական դիրքերը թուլանում են նաև կոռուպցիոն գործով շարունակվող դատավարության և 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ի հարձակումներից առաջ անվտանգության համակարգում թույլ տրված հնարավոր բացթողումների քննության ֆոնին։