Եվրասիական տնտեսական միությունում անհրաժեշտ է քննարկել հայ-թուրքական սահմանի կարգավիճակը

Սահմանների հարցում Եվրասիական տնտեսական միությունը շատ ավելի լուրջ և որոշակի անելիքներ ունի, քան քննարկել մի պետության նախագահի նամակ, որը Եվրասիական տնտեսական միության անդամ չէ և չի էլ նախատեսում անդամակցել: Միջազգային իրավունքի մասնագետ Վիգեն Քոչարյանի գնահատմամբ' շատ կարևոր է դառնում հայ-թուրքական սահմանի կարգավիճակի հարցը: Եվրասիական տնտեսական միության ստեղծումից հետո հայ-թուրքական սահմանը կդառնա միջազգային երկու տնտեսական միավորումների սահման, քանի որ Թուրքիան հանդիսանում է Եվրամիության Մաքսային միության անդամ: «Հայ-թուրքական սահմանը դառնում է Եվրասիական տնտեսական միության արտաքին սահման և, համապատասխանաբար, ապագայում Եվրասիական միությունը պետք է լրջորեն զբաղվի դրա կարգավիճակով և համապատասխան քայլեր ձեռնարկի սահմանի իրավիճակի նորմալացման ուղղությամբ: Ներկա կացությունը ժամանակակից աշխարհում չի կարող բնականոն համարվել»,- «Արմենպրես» -ի հետ զրույցում նշեց Վիգեն Քոչարյանը:

Անդրադառնալով Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի հայտարարությանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի նամակին` Վիգեն Քոչարյանը նշում է, որ միջազգային իրավական տեսանկյունից դրվագը, մեղմ ասած, տարօրինակ է: «Եվրասիական տնտեսական միությունը բաղկացած է 3 պետությունից և ևս 2 պետություն անդամակցության հայտ են ներկայացրել: Հետևաբար, բոլոր այլ պետությունները ոչ մի առնչություն չունեն միության ստեղծման աշխատանքներին և տարօրինակ կլիներ լուրջ քննարկել նրանց ղեկավարների կարծիքներն ու մտքերն այդ գործընթացի վերաբերյալ»,- ասաց Վիգեն Քոչարյանը` հավելելով, որ հավանաբար նամակի ընթերցումը ոչ թե սկզբունքային դիրքորորոշման արտահայտում է, այլ ստանձնած պարտավորության կատարում: Վիգեն Քոչարյանի գնահատմամբ` նախագահների հանդիպմանը քննարկվում էր Եվրասիական տնտեսական միությունում ՀՀ անդամակցությունը, որի հետ ԼՂՀ հարցի արծարծումը որևէ առնչություն չունի:

«Հայաստանն ավելի քան 20 տարի հանդիսանում է տարբեր միջազգային կառույցների անդամ և նման հարթությունում այդ հարցը երբեք չի դրվել: Հայաստանը ԱՀԿ անդամ է, ունի մեծ փորձ այդ կառույցում և անգամ այնտեղ ԼՂՀ -ի սահմանների հարցը երբեք խնդրահարույց չի դարձել: Եվրասիական միությունն էլ է տնտեսական կառույց, իրավիճակն էլ համանման, հետևաբար, սահմանների վերաբերյալ խնդիրների առաջացման հիմքեր չպետք է լինեն»,- ասաց Քոչարյանը' հիշեցնելով, որ Բաքվի ղեկավարությունը հնարավոր և անհնար բոլոր առիթներն օգտագործում է, որպեսզի վնասի Հայաստանին, նրա մասնակցությանը ինտեգրացիոն գործընթացներին: Հարևան պետության ղեկավարությունը բացահայտ հռչակել է որպես իր արտաքին քաղաքականության գլխավոր ուղղություններից մեկը Հայաստանի մեկուսացումը: «Ալիևի նամակը հենց այդ լույսի ներքո կգնահատեի»,- ասաց Քոչարյանը' հավելելով, որ ադրբեջանական ղեկավարության ջանքերը դատապարտված են տապալման, քանի որ Հայաստանն է որոշում ինտեգրացիոն գործնթացներում իր մասնակցության ձևաչափերը և Ադրբեջանը դրան խոչընդոտելու որևէ իրական լծակ չունի: Վիգեն Քոչարյանը շեշտում է, որ միջազգային իրավունքում տարածքային փոփոխությունների ճանաչման ինստիտուտ կամ անհրաժեշտություն գոյություն չունի: Պետությունները կարող են իրենց դիրքորոշումը հայտնեն' հայտարարելով, որ ընդունում են կամ չեն ընդունում այս կամ այն իրողությունը, սակայն դա զուտ տվյալ պետության տեսակետն է: Այստեղ էական է տարբերությունը պետությունների կամ կառավարությունների ճանաչման հետ. դրանք քայլեր են, որոնք առաջացնում են հստակ միջազգային իրավական հետևանքներ: Վիգեն Քոչարյանը չի բացառում նաև, որ ադրբեջանական կողմի ակտիվությունը կարող է ի վերջո հանգեցնել այնպիսի զարգացումների, որոնք վնաս կհասցնեն հենց Ադրբեջանի շահերին: «Իրավիճակն արագ է փոփոխվում և հնարավոր չէ բացառել, որ Եվրասիական միության անդամներ դառնան նաև դեռևս չճանաչված պետությունները' Աբխազիան, Հարավային Օսիան, Մերձդնեստրը և, այդ պայմաններում ինչ ու ոչ, նաև Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը: Այս առնչությամբ խորհուրդ կտայի Ադրբեջանին առաջնորդվել հայտնի ասացվածքով' «не буди лихо, пока оно тихо», քանի որ բացառված չէ, որ իր սեփական քայլերը կարող են իրավիճակի արմատական փոփոխության լրացուցիչ խթան հանդիսանալ: