Թուրքական լիրան դուրս է գալիս վերահսկողությունից

Թուրքիայի ազգային արժույթը' լիրան, դուրս է գալիս վերահսկողությունից: Վերջին մեկ տարվա ընթացքում այն 30 տոկոսով էժանացել է: Հիմնական պատճառը' Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հզոր ճնշումն է դրա հիմնական կարգավորիչ' Կենտրոնական բանկի վրա:

Այս մասին, ինչպես հաղորդում է «Արմենպրես»-ը, հայտնում են ամերիկյան Forex վերլուծական կենտրոնի փորձագետները' նշելով, որ ամերիկյան դոլարի համեմատ, լիրան օրերս հաստատել է կուրսի հերթական պատմական մինիմումը' 2,6' էժանանալով ևս 2 տոկոսով:

Թուրքիայի կառավարությունը մարտի 8-ին սկսել է «վերբալ ինտերվենցիաներ» անցկացնել: Այսպես, Թուրքիայի էկոնոմիկայի նախարար Նիհաթ Զեյբեքչին տեղական հեռուստատեսությամբ ունեցած ելույթում լիրայի հետ տեղի ունեցողն անվանել է «արտարժույթի թաքնված պատերազմ»' դրա մեջ մեղադրելով չարաշահորդներին:

Բազմաթիվ փորձագետներ թուրքական լիրայի փլուզումը կապում են Թուրքիայի ԿԲ անկախության բացակայությամբ:

Վարկավորման միջազգային Fitch կազմակերպությունը զգուշացրել է ներդրողներին' հայտարարելով, որ Թուրքիայում ներդրումները քաղաքական ռիսկեր են պարունակում:

«Վերջին երկու ամսում թուրքական լիրայի աննախադեպ անկումը կապված է աճող քաղաքական ռիսկերի հետ: Բազմաթիվ ներդրողներ խիստ անհանգստացած են Թուրքիայում առկա քաղաքական ռիսկերով»,- նշել է հանդեսը' որպես նման անհանգստության աղբյուր նշելով հունիսի 7-ին Թուրքիայում անցկացվելիք խորհրդարանական ընտրություններից հետո ստեղծվելիք հնարավոր քաղաքական ներկապնակը:

Ըստ հանդեսի' նման կանխատեսման համար հիմք են տալիս Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի' երկիրը նախագահական կառավարման համակարգի տանելու, քաղաքական գործիչների' ավելի անկանխատեսելի լինելու, թուրքական Կենտրոնական բանկի' գնալով ավելի շատ քաղաքական ճնշումների ենթարկվելու հանգամանքները:

«Եթե Թուրքիան անցնի նախագահական համակարգի, ինչը խիստ հավանական է, վարվող քաղաքականության վստահելիության հարցում ռիսկերը կաճեն: Կավելանան նաև իրավունքի գերակայության սկզբունքին վնաս հասցվելու ռիսկերը»,- նշել է Fitch-ը:

Անգլիական The Financial Times տնտեսական քաղաքական թերթին տված հարցազրույցում Թուրքիայում ներդրումները քաղաքական ռիսկի տակ հայտնվելու կանխատեսում է արել նաև Capital Economics-ի տնտեսագետ Ուիլյամ Ջեքսոնը:

«2000-ականների սկզբին քաղաքական միջամտությունները խիստ բացասական ազդեցություն թողեցին Թուրքիայի տնտեսության վրա: Եթե Թուրքիան հետքայլ կատարի դեպի նախկին ռիսկային տարիները, դրա հետևանքը կհանդիսանան մի շարք տնտեսական ճգնաժամեր»,- մեկնաբանել է Ջեքսոնը:

Տնտեսական հեղինակավոր Bloomberg հանդեսն աշխարհում ամենավատ տնտեսություն ունեցող երկրների ցուցակում Թուրքիային դասել է 9-րդ տեղում' նշելով, որ Թուրքիան աշխարհի 9-րդ ամենախղճուկ տնտեսությունն է:

Bloomberg-ն իր' Les Miserables (չքավորներ) անվանած հետազոտության մեջ ամենավատ տնտեսություն ունեցող երկրների ցուցակը կազմելու համար առաջնորդվել է այդ երկրներում գործազրկության և արժեզրկման (սպառողական գների ինդեքս) վերաբերյալ տվյալներով:

Հանդեսը նշել է, որ Թուրքիայի տնտեսությունը 2014 թվականի երրորդ եռամսյակում գրեթե կանգնել և աճել է ընդամենը 1,7 տոկոսով: Թուրքիայի տնտեսության աճի դանդաղումը բացասաբար է ազդել նաև զբաղվածության վրա: Թուրքիայի պետական վիճակագրական կոմիտեի 2014 թվականի տվյալներով' այդ երկրում 15 տարեկանից բարձր տարիքի գործազուրկների թիվը վերջին 4 տարում եղել է ամենաբարձրը և կազմել 3 մլն 96 հազար մարդ: 2014 թվականի չորորդ եռամսյակում Թուրքիայում գործազրկության մակարդակն աճել և հավասարվել է 2011 թվականի փետրվարին եղած 10,7 տոկոս մակարդակի: