Առևտրային կետերի հակահիգիենիկ իրականությունը

Եթե նկատած կլինեք, հատկապես վերջին շրջանում Հայաստանում բավական լայն տարածում են սկսում ստանալ սննդային թունավորման դեպքերը: Նմանատիպ դեպքեր պատահում են հիմնականում հասարակական նշանակության հաստատություններում`մանկապարտեզներում, որբանոցներում, դպրոցներում և այլուր, որ, անշուշտ, խոսում է ոլորտի պաշտոնյաների անպատասխանատու աշխատանքի մասին, ինչը որևէ կերպ արդրացման ենթակա չէ:

Պարզվում է` նման ռիսկի ենթարկվում է մեզանից յուրաքանչյուրը գրեթե ամեն օր գնումներ կատարելիս, իսկ ռիսկն այդ, ինչպես հասկանում եք, է՛լ ավելի է սրվում, երբ խոսք է գնում նախատոնական և տոնական օրերի մասին, երբ մթերքի սպառումը երկրում համատարած բնույթ է սկսում կրել` հասնելով մեծ ծավալների:

Ամենևին էլ նորություն չէ, որ մեր երկրում գրեթե միշտ էլ առկա են եղել սննդի անվտանգությանն առնչվող բազմաթիվ խնդիրներ, որոնց մասին գիտի, հավանաբար, յուրաքանչյուր շարքային սպառող: Չնայած Հայաստանում առկա է այս ոլորտը ինչ-որ կերպ կանոնակարգող օրենք` «Սննդամթերքի անվտանգության մասին օրենք» անվամբ, սակայն, ինչպես գրեթե մյուս բոլոր օրենքները, այս մեկն էլ հաճախ անտեսվում է ու անուշադրության մատնվում այն իրավաբանական անձանց կողմից, որոնք, ելնելով իրենց գործունեության բնույթից, ի սկզբանե պարտավոր են հետևել երկրում գործող օրենքի տառին ու ոգուն:

Այսպես. Հայաստանի Հանրապետությունում 2014 թվականի հունիսի 21-ին ընդունված սննդամթերքի անվտանգության մասին օրենքը հստակ սահմանում է` սննդի օպերատորները պետք է երաշխավորեն, որ իրենց հսկողության ներքո գտնվող սննդի շղթայի փուլերում սննդամթերքի արտադրությունը, մշակումը, վերամշակումը և բաշխումն իրականացվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված՝ սննդամթերքի հիգիենային ներկայացվող պահանջներին համապատասխան: Սա սահմանում է օրենքը: Իսկ թե ինչ է սահմանում հայկական իրականությունը, կփորձենք հիմա վերլուծել:

Մայրաքաղաքում, էլ չենք ասում` մարզերում ու համեմատաբար փոքր բնակավայրերում բազում են այն վաճառակետերն ու խանութները, որոնցում հաճախ կարող ես ականատես դառնալ սննդի վաճառքով զբաղվող վաճառողի կողմից ցուցաբերվող անփույթ վերաբերմունքի ոչ միայն գնորդի հանդեպ, այլև այն ապրանքի, որի վաճառքով զբաղվում է սննդամթերքի վաճառքով զբաղվող առևտրի կենտրոնը:

Ինչպես գիտենք, հիգիենիկ հատուկ խնամք պահանջող ու չփաթեթավորված սննդամթերք վաճառելիս վաճառողը, պարզապես, պարտավոր է կրել պաշտպանիչ առարկաներ` ձեռնոցներ, դիմակներ և այլն, ինչը, սակայն, շատ հաճախ չի արվում: Այնպիսի տպավորություն է, որ այս բոլոր բացթողումերը միանգամայն միտումնավոր են անտեսվում տնտեսվարողների կողմից, իսկ պետության` այս հարցի նկատմամբ ունեցած անտարբերությունն ու կրավորական կեցվածքը միանգամայն բնական երևույթի է վերածվել Հայաստանում: Չմոռանանք, որ սույն խնդրով զբաղվող պետական հատուկ մարմինները պարտավոր են գոնե ամիսը մեկ անգամ ստուգայցեր կատարել ու մանրակրկտորեն զննել այն պայմաններն ու միջավայրը, որոնցում իրականացվում է առևտրային գործունեությունը: Իրեն քիչ թե շատ քաղաքակիրթ համարող յուրաքանչյուր երկրում նման միջոցառումները պարտադիր են և կրում են խիստ պարբերական բնույթ:Մեզ մոտ, ցավոք, ինչպես ցույց է տալիս դառն իրականությունը, նման միտումներ դեռևս չեն նկատվում, ու հայտնի էլ չէ, թե երբ կարմատավորվեն դրանք այստեղ:

Բոլորի համար պետք է հասկանալի լինի մեկ բան, որ եթե խնդիրն այս չկանոնակարգվի ու մնա օդից առկախված վիճակում, ապա Հայաստանի առևտրային կենտրոնները չեն տարբերվի միջնադարյան արևելյան բազարներից. էլ ո՞ւր մնացին Եվրոպան ու քաղաքակրթությունը, սպառողի շահերի պաշտպանությունն ու սննդի անվտանգության մասին օրենքը: Ուրեմն՝ չի կարելի հապաղել ու հարկավոր է խիստ ուշադրության կենտրոնում պահել քաղաքացու առողջությանն ու կենսական գործունեությանն առնչվող հարցերը ու մոտ ապագայում խնդրին տալ վերջնական ու սպառիչ լուծում:

Դավիթ Բաբանով