«Պոզդնիության» պտուղները

Պարզվում է՝ Ռուսաստանում ռուբլու փոխարժեքի անկման պատճառով առաջացած հետևանքները շատ ավելի հեռուն են գնում, քան մինչ այդ ակնկալվում էր: Այստեղ տնտեսական վիճակն այն աստիճան է սրվել, որ զգալիորեն նվազել է նույնիսկ մրգերի սպառումը: Հայկական լրատվամիջոցներից մեկին տված հարցազրույցում անդրադառնալով Ռուսաստանում միրգ-բանջարեղենի սպառման տեմպերի նվազմանը՝ ՌԴ Միրգ եւ բանջարեղեն արտադրողների, ներկրողների եւ արտահանողների ասոցիացիայի գործադիր տնօրեն Գեորգի Բեզումատովը, մասնավորապես, նշել է, որ հատկապես վերջին տարվա ընթացքում մրգերի սպառումը ՌԴ-ում էապես նվազել է, ինչը, բնականաբար, հավելյալ խնդիրներ է առաջացնում նախևառաջ այնպիսի երկրի արտահանողների համար, ինչպիսին Հայաստանն է:

Հավանաբար, շատերդ եք հիշում այն ոգևորված ու բոցաշունչ ելույթները, որ Հայաստանում հաջորդեցին Ռուսաստանի՝ Թուրքական կողմի նկատմամբ սահմանված արգելքներին: Մերոնք ոգևորված պնդում էին, թե կանեն ամեն բան՝ Հայաստանից պտուղ-բանջարեղենի արտահանումը դեպի Ռուսաստան մեծացնելու համար, որով իբր նախատեսվում էր հավելյալ մուտքեր ապահովել Հայաստանի բյուջե: Բայց պարզվում է՝այդ բոլոր հույսերը սին էին ու դատարկ, և մեր տեղը արդեն վաղուց զբաղեցրել են այն երկրները, որոնց գյուղատնտեսությունը շատ ավելի զարգացած է, քան մերը. հիմա Ռուսաստանում ավելացել է մրգերի ներկրումը Թունիսից, Մարոկկոյից, Հարավային Ամերիկայից, իսկ լոլիկը ներմուծվում է նույնիսկ Սուդանից: Առաջիկայում մրգի խոշոր մատակարարումներ են սպասվում Չինաստանից (այդ թվում՝ մանդարին եւ հատկապես նարինջ), ինչպես նաեւ Իրանից (կիվի, լոլիկ եւ վարունգ): Խաղողի եւ ծիրանի մասով (Հայաստանի հիմնական արտահանվող մրգերը) ներկրման աշխարհագրության զգալի փոփոխություններ առայժմ չեն ակնկալվում:

Ստացվում է, որ մենք, բացի ծիրանից ու խաղողից, աշխարհին այլևս տալու ոչինչ չունե՞նք, ի՞նչ է: Դե լավ է՝ այդ երկուսը գոնե այստեղ աճում են, թե չէ՝ ի՞նչ էինք անելու, էլ ի՞նչ էինք արտահանելու արտաքին շուկաներ:

Օրինակ՝ ի՞նչ եք կարծում, հայկական վարունգը իրանականից վա՞տն է: Բոլորս ենք հիշում այս տարվա խայտառակությունը, երբ գյուղացիներից շատերը ստիպված էին, բառացիորեն, տոննաներով վարունգ թափել առուներն ու գետերը՝ ի վիճակի չլինելով ո՛չ արտահանել, ո՛չ էլ առաջարկել այն ներքին շուկայում, և սա այն պարագայում, երբ Հայաստանը ԵՏՄ անդամ է ու, ըստ տրամաբանության, պետք է շատ ավելի շահեկան դիրքերից հանդես գար, քան նույն Իրանը կամ այլ երկրներ, որոնք արդեն իսկ հասցրել են իրենց գյուղատնտեսական արտադրանքով գրավել Ռուսաստանի գյուղատնտեսական շուկան:

Դե հիմա գնացե՛ք ու ասե՛ք, որ ԵՏՄ-ն օգնում է մեզ ավելի ճկուն գործել արտահանում կազմակերպելիս և մեզ տալիս է էական առավելություններ այն երկրների նկատմամբ, որոնք նույն այդ միության անդամ չեն: Էլ օգուտներս ո՞րն է, որ նունիսկ «խիար» չենք կարողանում արտահանել, կարո՞ղ եք բացատրել (խոսքը տնտեսական օգուտների մասին է): Իսկ ճշմարտությունն այն է, որ ուզում ենք ԵՏՄ գնանք, ուզում ենք Եվրոպա, միևնույն է, դրանից ոչինչ չի փոխվում, մնում ենք նույն դանդաղկոտներն ու նույն «պոզդնիները»:

Դավիթ Բաբանով