Էժա՞ն, թե՞ թանկ

Հայաստանում, ի թիվս այլևայլ հարցերի, կա մի հարց, որի պատասխանը ստանալը, պարզվում է, այնքան էլ դյուրին գործ չէ: Խոսքը, մասնավորապես, վերաբերում է հացի գներին, որոնց գոյացման մեխանիզմը, անկեղծ ասած, այդպես էլ մինչև վերջ անհասկանալի է մնում շատերիս համար: Մեր երկրում փաստացի ով ինչ գին ուզում՝ սահմանում է, ու չի գտնվում մեկը, ով մի շատ տրամաբանական հարց կուղղի նույն հաց վաճառողին, թե հատկապես ո՞ր գործոնները հաշվի առնելով է, որ, օրինակ 400 գրամանոց հացն արժե 180 դրամ, այն պարագայում, երբ, ըստ վիճագրական տվյալների, վերջին կես տարվա ընթացքում ալյուրն էժանացել է մոտավորապես 10%-ով, այսինքն՝ 50 կգ-անոց պարկն էժանացել է հազար դրամով' 11-ից նվազելով մինչև 10 000 դրամ:

Համաձայնեք, որ հացի մանրածախ գները, չնայած ալյուրի գնանկման, ոչ մի կերպ չեն իջնում, իսկ եթե, այնուամենայնիվ, ինչ-որ դրական տեղաշարժ նկատվում էլ է, ապա այն, որպես կանոն, խիստ անհամաչափ բնույթ է կրում՝ համեմատած նույն ալյուրի գնի հետ: Իհարկե, մերոնք խորամանկ են ու եթե, այնուամենայնիվ, գների նվազում էլ ժամանակ առ ժամանակ նկատվում էլ է, ապա դա տեղի է ունենում բացառապես հացի քաշի հաշվին. արդյունքում՝ չես կարող հստակ ասել՝ քո գնած հացն էժա՞ն է, թե՞ թանկ:

Համաձայնե՛ք, որ հացամթերքի նշանակությունը պետության համար հսկայական է. դժվար է զուգահեռներ անցկացնել, ասենք, աման լվացող հեղուկների ու հացամթերքների շուկաների միջև, քանի որ հացն ուղիղ կապ ունի երկրի անվտանգության հետ: Մի շարք տնտեսագետներ, օրինակ, առաջարկում են առհասարակ պետականացնել հացի ոլորտը՝ թույլ չտալու համար հնարավոր սպեկուլյացիաներ, որոնք բավական տարածված են մեզանում: Միգուցե այդ տնտեսագետների առաջարկը ոչ դեմոկրատիկ է հնչում, բայց համաձայնե՛ք, որ ստեղծված իրավիճակում գնալ ինչ-ինչ զիջումների դեմոկրատիայի ոլորտում ավելի տրամաբանական և արդարացված է, քան բնակչությանը ենթարկել չարդարացված ռիսկերի:

Դավիթ Բաբանով