Ժամանակն է՝ համընդհանուր տագնապ հնչեցնելու

Հայաստանում ծնելիության մակարդակի ցուցանիշները շարունակում են մտահոգիչ մնալ: Չնայած հաճախ կարող ես հանդիպել վիճակագրական տվյալների, որոնք, առաջին հայացքից, դրական դինամիկա են ցույց տալիս, սակայն ակնհայտ է, որ երկրում առաջացած դեմոգրաֆիական խնդիրների լուծման համար ներկայիս ցուցանիշներն ամենևին էլ բավարար չեն և թույլ չեն տալիս մեզ՝ ապագային նայել հուսալից աչքերով:

Համաձայն ստատիստիկ տվյալների, օրինակ, ներկայումս Հայաստանն ավելի շատ մեծահասակներով բնակեցված երկիր կարելի է համարել, քան մի երկիր, որում ապրում են երիտասարդներն ու երեխաները. ըստ մի շարք կանխատեսումների, որոնք արվել են համաշխարհային հեղինակավոր կառույցների կողմից, 2050-ին մեր երկրի բնակչությունը կրճատվելու է 1մլն-ով՝ հասնելով 1,5-2մլն-ի սահմանագծին:

Մեր երկրում բնակչության թվաքանակի նվազման առումով հատկապես շարունակում է մտահոգիչ լինել մարզերի վիճակը. այստեղ, բացի այն, որ չեն դադարում աճել արտագաղթի տեմպերը, պարզվում է նաև, որ, ի հեճուկս ստեղծված վիճակի, կանայք էլ, իրենց հերթին, չեն շտապում երեխաներ ունենալ, որի բուն պատճառը, անշո՛ւշտ, ոչ թե մերոնց ծուլությունը կամ եսասիրությունն է,այլ երկրում տիրող սոցիալական վիճակը, որը ոչ մի կերպ բարվոք չես համարի. բոլորիս է հայտնի Հայաստանի շրջաններում տիրող սոցիալական վիճակի մասին, թե աղքատությունն ինչ մակարդակի է այդ վայրերում հասել և թե որքան անհույս կացությունում են հայտնվել բազում մարզաբնակ հայորդիներ: Այս առումով հատկապես մտահոգիչ վիճակ է տիրում Հայաստանի մարզերից ամենաաղքատում՝ Շիրակի մարզում, որի վարչական կենտրոն Գյումրիում, ըստ վիճակագրության, 2015-ին գրանցվել է 1660 ծնունդ և 1477 մահ: Չնայած առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե ծնունդների քանակը մի փոքր գերազանցում է մահացածների թվին, սակայն դա լավատեսության կեղծ պատրանք է ընդամենը, քանի որ նման հարաբերակցությունը հեռու է այն նվազագույնից, որն անհրաժեշտ է բնակչության թվի աճ ունենալու համար:

Կա ևս մի տխուր ստատիստիկա. հայերը պատկանում են աշխարհի այն ժողովուրդների շարքին, որոնք համարվում են «մեռնող տեսակ»:

Ըստ ՄԱԿ-ի կողմից կատարված կանխատեսումների՝ վերաբերող 21-րդ դարում մարդկության դեմոգրաֆիական տեղաշարժերին, ամենևին էլ չի բացառվում, որ այս դարավերջին հայերս, որպես ազգություն, երկրի երեսից անհետացած լինենք: Կարծում եք՝ չափից դուրս հոռետեսական կանխատեսումնե՞ր են: Ուշադիր նայե՛ք ձեր շուրջը, ի՞նչ եք տեսնում. օրեցօր ամայացող ու հայաթափվող Հայաստան, ծերացող բնակչությամբ երկիր: Իսկ ստեղծված բարդագույն վիճակից ելքը մեկն է միայն. ունենալ ազգային ծրագիր, մի ծրագիր, որը ելակետային կլինի յուրաքանչյուր հայի համար՝ կանխելու համար այն վերահաս աղետը, որ կախված է մեր գլխին. բացառապես շեշտադրել տնտեսության վիճակը, կարծում ենք՝ ճիշտ չէր լինի, քանի որ ինչպես եվրոպական փորձն է մեզ հուշում, մարդուն սերունդ տալու համար միայն լավ տնտեսական պայմանները բավարար չեն, այլ դրա համար անհրաժեշտ են գաղափարական դրդապատճառներ. աշխարհի ամենաբարեկեցիկ աշխարհամասն է Եվրոպան, բայց այնտեղի բնիկ ազգերի դեմոգրաֆիական վիճակը, տոկոսային հարաբերակցությամբ վերցրած, մերինից լավը չէ բնավ. նրանք ևս, մեզ նման, «մեռնողների» ցանկին են պատկանում:

Այսքանից հետո մնում է միայն բոլորիս երկարակեցություն ցանկանալ ու շատ երեխաներ, հակառակ պարագայում՝ ուղիղ մեկ դար հետո հայը, որպես Երկիր մոլորակի վրա ապրող մարդկային բացառիկ տեսակ, կարող է և չլինել: