Հաղթանակի միակ ուղին...

Չնայած առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե «Սասնա ծռերի» շարժումն այլևս թևակոխել է մարման փուլ, ու բոլորն են հասկացել, որ երկրում ծագած խնդիրները լուծելու համար հարկավոր է միանգամայն այլ բնույթի գործիքակազմեր կիրառել, պարզվում է, սակայն, դեռևս վաղ է՝ նման ենթադրություններ անելու համար. «Սասնա ծռեր» շարժումը ազգային-ազատագրական պայքար է սկսում: Ինչպես հայտնի է, շարժումը դեռևս երկու շաբաթ առաջ էր հրապարակել ճանապարհային քարտեզ, ուր բավական մանրակրկտորեն խոսք էր գնում շարժման նպատակների ու որդեգրած ռազմավարության մասին: Եթե մի քանի խոսքով բնութագրելու լինենք այդ փաստաթղթի էությունն, ապա պետք է ասենք, որ դրանում տեղ գտած դրույթները հատկապես աչքի են ընկնում ունեցած մարտական ոգով. որպես հիմնական խնդիր դիտարկվում է ազգային-ազատագրական շարժման ձևավորումը, ինքնիշխանության հաստատումը, Հայաստանի ապագաղութացումը և այլն:

Երբ փորձում ես հասկանալ, թե, վերջիվերջո, որն է այն վերջնական նպատակակետը, որին «Սասնա ծռերը» ցանկանում է հասնել, հասկանում ես, որ այն, ըստ էության, Հայաստանին ոչինչ չտվող, խիստ վերացական ու ներկա ժամանակի մարտահրավերներին չհամապատասխանող մի նպատակ է, որն, եթե նույնիսկ մի պահ երևակայենք, թե պսակվում է հաջողությամբ, բացի վնասից Հայաստանին ոչինչ տալ չի կարող. ապստամբությունների ու ազգային-ազատագրական շարժումների ժամանակները վաղուց անցել են, ու հիմա եկել է պահը, երբ մենք մեր ազգային նպատակներն ու իղձերը կյանքի կոչելու համար միանգամայն այլ բնույթի պայքար սկսելու ու այն հաջողությամբ պսակելու կարիք ունենք. Հայաստանն այլևս օտար լծի տակ չէ, ու դրսում էլ ասենք 19-րդ դարի երկրորդ կեսերը չեն...

Բնականաբար, կարող է հարց ծագել՝ այդ դեպքում ո՞րն է Հայաստանը խորն անկումից դուս բերելու հիմնական ուղին ու եղանակը, կամ ներկայիս հայաստանյան հասարակությանն ինչպիսի՞ շարժում է հարկավոր՝ երկիրը բնականոն զարգացման ուղի տեղափոխելու համար: Պատասխանն, ինչ խոսք, բավական պարզ է. մեզ պետք է համաժողովրդական այնպիսի տոտալ շարժում, որն իր գաղափարախոսության հիմքում կդնի ոչ թե «ընդդեմ»-ն, այլ՝ «հանուն»-ը, իր պայքարի սուրը կուղղի ոչ թե միանգամայն վիրտուալ հակառակորդի, այլ, նախևառաջ, ներքին մարտահրավերների դեմ. մեր՝ թե՛ արտաքին, թե՛ ներքին դժբախտությունների հիմքն ու պատճառը Հայաստանի ջլատվածությունն է՝ ներսից: Եթե մեզ հաջողվի կարճ ժամանակահատվածում ձեռնոց նետել ներքին խնդիրներին ու հաջողությամբ լուծել դրանք, ապա կարող ենք վստահ լինել, որ ամենամեծ ավանդը ներդրած կլինենք թե՛ Հայաստանի՝ որպես պետության իրական անկախության հասնելու գործում, թե՛ կկարողանանք արտաքին թշնամուն իր՝ բնությամբ սահմանված տեղը ցույց տալ. ոչ ոք չի հանդգնի հզոր ու ներսից ամուր Հայաստանի դեմ ինչ-որ ոտնձգություն իրականացնել, հոխորտալ:

Մեր առջև ծառացած խնդիրների լուծման միակ բանաձևը համազգային միասնության ու համերաշխության ապահովումն է լինելու. մենք մի նոր գաղափարի կարիք ունենք, մի այնպիսի իդեայի, որ կդառնա այն իրական առանցքը, որի շուրջ կմիավորվեն հասարակության առողջ ուժերն ու գալով ընդհանուր հայտարարի՝ ձեռք ձեռքի տված՝ երկիր կկառուցեն՝ առանց ավելորդ թշնամիներ փնտրելու, առանց կեղծ թիրախներ որոնելու: Սա է այն միակ ուղին, որը կարող է իրական փոփոխությունների հանգեցնել խնդիրների ու հոգսերի մեջ խրված Հայաստանում:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ