Մարտին Գալստյանի սխալ հաշվարկը թանկ է նստում քաղաքացիների գրպանին

Ամիսներ առաջ Հայաստանում դրամի նկատմամբ դոլարի ու եվրոյի արժեզրկում է արձանագրվում։ Ապրիլի 26-ին դոլարի փոխարժեքը սահմանվել է 424-428-4դրամ, իսկ վաճառքը՝ 438-431 դրամ։  

Այս իրավիճակին անշուշտ նպաստել էր Կենտրոնական բանկի կողմից վարվող դրամավարկային, մեղմ ասած, անհասկանալի քաղաքականությունը։ Մարտի 15-ին Կենտրոնական բանկը բավական մեծ ուշացմամբ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը 8 տոկոսից կտրուկ բարձրացրեց՝ սահմանելով 9․25 տոկոս։ Սա նպաստեց դրամի արժևորմանը մեր ներքին շուկայում։ Դրանից հետո շուկայում փողը՝ կոնկրետ դրամը, թանկացավ, և սա նաև նպաստեց դոլարի արժեզրկմանը ներքին շուկայում։ Այս գործընթացների արդյունքում հայաստանյան բանկերում ի հայտ էր եկել դոլարի ավելցուկ։ Եթե նախկինում հայկական բանկերը 30-40 մլն դոլարային շրջանառություն էին ունենում, հիմա այդ նույն բանկերում առկա է 10 մլն դոլարի չափով ավելցուկ։ Եվ այդ ավելցուկի հետևանքով էլ դոլար-դրամ փոխարժեքը նվազում էր։ Սակայն, ԿԲ-ն չէր շտապում կոնտրքայլեր ձեռնարկել՝ տնտեսությունը կոլապսից հանելու համար:

Այսինքն, որքան էլ որ զավեշտալի հնչի, սակայն ԿԲ-ին ձեռնտու էր, որ դրամը շարունակի արժեևորվել, դոլարն էլ արժեզրկվել։ ԿԲ-ն իր դրամավարկային քաղաքականության նպատակ է սահմանել 5․5 տոկոս գնաճը, այն դեպքում, երբ հունվար-մարտին գնաճը կազմում էր 7․8 տոկոս։ Պատճառն էլ այն է, որ Մարտին Գալստյանի ղեկավարած կառույցը Սահմանադրության համաձայն պատասխանատու է գնաճի համար և պետք է ամեն կերպ ձգտի այն պահպանել նշված սահմաններում:  

Արդյո՞ք ստացվեց, թերևս՝ ոչ: 

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն 2022թ. հունվար-օգոստոս ամիսներին՝ 2021թ. համադրելի ժամանակահատվածի համեմատ Հայաստանում սպառողական գների ինդեքսն աճել է 8.4%-ով։ 2022թ. օգոստոսին սպառողական գների ինդեքսը 2022թ. հուլիսի համեմատ աճել է 0.2%-ով, իսկ 2021թ. դեկտեմբերի համեմատ աճը կազմել է 5.0%։ Մասնավորապես, սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների գները 2022թ. հունվար-օգոստոսի ընթացքում աճել են 4.1%-ով, իսկ 2021թ. համադրելի ժամանակահատվածի համեմատ աճը կազմել է 13.5%։ Ալկոհոլային խմիչքների, ծխախոտային արտադրատեսակների գները 2022թ. հունվար-օգոստոսի ընթացքում աճել են 7.4%-ով, իսկ 2021թ. համադրելի ժամանակահատվածի համեմատ աճը կազմել է 7.9%։ Հագուստի և կոշիկի գները 2022թ. հունվար-օգոստոսի ընթացքում նվազել են 1.8%-ով, իսկ 2021թ. համադրելի ժամանակահատվածի համեմատ աճը կազմել է 9.5%։ Բնակարանային ծառայությունների, ջրի, էլեկտրաէներգիայի, գազի և վառելիքի այլ տեսակների գները 2022թ. հունվար-օգոստոսի ընթացքում աճել են 6.0%-ով, իսկ 2021թ. համադրելի ժամանակահատվածի համեմատ աճը կազմել է 5.4%։

Այսինքն՝ վստահաբար կարող ենք ասել, որ նպատակը, որին հասնելու համար ԿԲ ղեկավարը այդքան պայքարում էր, որին հասնելու համար զգալիորեն հարվածում էր տնտեսությանը՝ չիրականացավ: Դեռ մի բան էլ հակառակը՝ գնաճը նոր թափ է հավաքում: Ո՞վ է պատասխան տալու նման սխալ հաշվարկներով երկրի տնտեսությանը, հատկապես արտահանող հատվածին լրջագույն հարված հասցնելու համար: Ինքը` Մարտին Գալստյանը, պատրա՞ստ է արդյոք ընդունել իր հաշվարկների սխալ լինելը և թերացումը, եթե այո՝ ապա քայլերի հերթականությունը թերևս պարզ է: Գնաճի նման ֆոնին վարվող դրամավարկային քաղաքականությունը այս օրերին էլ է շարունակում հարցեր առաջացնել՝ ԿԲ ղեկավարության պրոֆեսիոնալիզմի մասով...