Ինչպես է Գուրգեն Արսենյանը փոխելու հայ-ռուսական հարաբերությունների ալգորիթմը. «Հրապարակ»

hraparak.am-ը գրում է.

Առաջիկա սեպտեմբերին Ռուսաստանում ՀՀ դեսպան նշանակվող ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Գուրգեն Արսենյանը «Փաստինֆոյի» հետ զրույցում հայտարարել է, որ հույս ունի, թե, իբրեւ ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպան, կկարողանա փոխել Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունների, խոսակցությունների ալգորիթմը։

«Հույս ունեմ՝ մեղմելու երկու երկրների միջեւ եղած հարաբերություններում սուր կետերը եւ փոխել երկու երկրների հարաբերությունների, խոսակցությունների ալգորիթմը»,- մասնավորապես ասել է Արսենյանը՝ հավելելով, որ ամառային արձակուրդի այս շրջանը կօգտագործի, նոր աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ, եղած նյութերին ծանոթանալու համար։ Իհարկե լավ է, որ դեսպանի պաշտոնը ստանձնել պատրաստվող Գուրգեն Արսենյանը լավատեսորեն է տրամադրված, սակայն այստեղ մի քանի հարցեր կան, որոնք անհնար է անտեսել։

Նախ, հայ-ռուսական հարաբերությունների, մասնավորապես՝ հայ-ռուսական քաղաքական հարաբերությունների առնչությամբ պետք է ասել, որ առկա է բավականին մեծ, կարելի է ասել՝ աննախադեպ լարվածություն։ Գրեթե շաբաթ չի անցնում, որ Մոսկվան այս կամ այն կերպ որեւէ «մեսիջ» չուղարկի Երեւանին․ դա՝ միայն հանրային հասանելի ու տեսանելի միջոցներով, ինչպես, օրինակ, ՌԴ ԱԳ նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովայի ավանդական ճեպազրույցների ֆորմատով։ Էլ չենք խոսում հանրության համար փակ մնացող «մեսիջների» մասին, որոնք ուղարկվում են տարբեր «խողովակներով» եւ շատ ավելի հաճախ։

Ընդ որում, Ռուսաստանը հարցերը ձեւակերպում է շատ հստակ։ Ներկայացնենք այդ խնդիրներից առավել ցցունները․
• Մոսկվան դեմ է Հայաստան-Արեւմուտք (կարելի է այստեղ հասկանալ թե՛ Հայաստան-ԵՄ, թե՛ Հայաստան-ԱՄՆ) հարաբերությունների սերտացմանը։
• Մոսկվան համարում է, որ Արեւմուտքն օգտագործում է Հայաստանին՝ Հարավային Կովկասում հաստատվելու, տարածաշրջանը Ռուսաստան-Արեւմուտք աշխարհաքաղաքական առճակատման նոր ճակատ դարձնելու, հնարավորության դեպքում Ռուսաստանին տարածաշրջանից հեռացնելու համար։
• Մոսկվան դեմ է Հայաստանում հայ-ադրբեջանական սահմանին առաքելություն իրականացնող ԵՄ դիտորդական առաքելությանը։
• Մոսկվան համարում է, որ եվրոպացի դիտորդներն իրականում լրտեսական գործունեություն են իրականացնում` ընդդեմ Հայաստանում գտնվող ռուսական օբյեկտների, Հայաստանի հարեւան երկրների դեմ՝ մասնավորապես նկատի ունենալով Ադրբեջանն ու Իրանը։

Նման բարդության հարցերի առկայության պայմաններում, նկատի ունենալով նաեւ Հայաստանի գործող իշխանությունների անհագ ձգտումը դեպի Արեւմուտք, հակառուսական պոռթկումները, Հայաստանի իշխանությունների քաջալերմամբ գեներացվող հակառուսական տրամադրությունները եւ ՌԴ-ի դեմ իրականացվող մյուս քայլերը, բնական հարց է առաջանում, թե ինչ է անելու Գուրգեն Արսենյանը՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների ալգորիթմը փոխելու համար, եւ որքանով է դա հնարավոր ու դեսպանի լիազորությունների սահմաններում։ Մեծ հաշվով, դեսպանի ձեռքում մեծ հնարավորություններ չկան, նա նաեւ չի կարող շեղվել այն երկրի որդեգրած քաղաքական գծից, որը ներկայացնում է, եւ որը մշակում եւ իրականացնում է երկրի ղեկավարը։ Եթե հարցը զուտ տնտեսական կամ հումանիտար-մշակութային ոլորտներին է վերաբերելու, որոնց ուղղությամբ Արսենյանը փորձելու է ինչ-ինչ քայլեր անել` որպես դեսպան, դրանք, գոնե ռուսական ընկալմամբ, թեեւ կարեւոր են, սակայն, մեծ հաշվով, երկրորդական պլանի վրա են՝ քաղաքական-գեոպոլիտիկ հարցերի համեմատ (հայ-ռուսական հարաբերություններում եղած խնդիրները հենց քաղաքական-գեոպոլիտիկ նշանակության են, որը ռուսական կողմն ընկալում է անվտանգային բաղադրիչի ներառմամբ)։

Միայն մեկ դեպքում Արսենյանի ասածը կարող է իրականություն դառնալ՝ եթե աշնանը Նիկոլ Փաշինյանը, «անառակ որդու վերադարձը» հայտնի խոսքի տրամաբանությամբ, վերադառնա «մայր Ռուսաստանի գիրկը», ինչի մասին արդեն գրել է «Հրապարակը»։