1 336 անօդաչու մեկ գիշերում․ Ռուսաստանը հայտնում է ռեկորդային հարձակման մասին Հովիկ Աբրահամյանի որդու՝ Արգամի կողմից uպանություն պատվիրելու քրվարույթի նախաքննությունն ավարտվել է «Խաղաղություն՝ դարերով», բայց պատերազմը շարունակվում է․ Պեսկովի հայտարարությունը «ԱՄՆ-ն այլ ճանապարհ ընտրեց»․ Արաղչին հարևաններին ուղղված նոր ուղերձ է հղել Ի՞նչ փոխարժեքներ են սահմանվել այսօր՝ նոյեմբերի 16-ին «Ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն»․ Գուտերեշն ԱՄՆ-ին ու Իրանին բանակցության կոչ է անում Հորմուզից բացի՝ ևս մեկ նեղուց․ Եմենի ուժերը հետ են քաշվում Բաբ էլ Մանդեբից Սևանում սիգ որսալն արգելվում է․ վերահսկողությունը կտրուկ կուժեղացվի 2018-ի ընկալումը չի եղել նրա մասին, որ 2026-ին ռեկորդային թվի քաղաքական բանտարկյալներ ունենանք. Վարդեւանյան Վեց զոհից հետո՝ ծանր մեղադրանք․ ամերիկացի մայորը հակադարձում է Պենտագոնին Կասեցվել է «ԻԳԻԹ»-ի թթվասերի արտադրամասի գործունեությունը․ հայտնաբերվել են սանիտարահիգիենիկ խախտումներ Նախ՝ պատերազմի ավարտ, հետո՝ ստուգումներ․ Թեհրանի պայմանը միջուկային օբյեկտների համար 

Դա բացահայտ միջամտություն էր ՀՀ ներքին գործերին. Ալիևը չի բացառում հարձակումը Հայաստանի վրա. Ռուբեն Մելքոնյան (տեսանյութ)

Քաղաքական

Ադրբեջանն այնպիսի ագրեսիվ պետություն է, որ ռազմական հարձակման պետք է սպասել ամեն պահի, թեև Ալիևի հայտարարությունը պարտադիր կերպով չի նշանակում պատերազմի նախերգանք: Այս մասին Euromedia24-ի հետ զրույցում նշեց ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը՝ անդրադառնալով Ադրբեջանի նախագահի հունվարի 7-ի հարցազրույցին, որի ընթացքում Իլհամ Ալիևն աչքի էր ընկել աննախադեպ կոշտ հռետորաբանությամբ:

Ռուբեն Մելքոնյան. «Բացառել Ադրբեջանի կողմից ագրեսիվ քայլեր, հարձակումներ և լայնածավալ, փոքրածավալ պատերազմ՝ բնականաբար, մեծ միամտություն կլինի: Ադրբեջանը սպառնալիք պետություն է, ագրեսիվ պետություն է, և նրանից ամեն պահի հնարավոր է նման սպառնալիքներ ակնկալել: Ուստի դա չի կարելի բացառել: Իսկ դա կանխող մեխանիզմներն այս պահին մեզ մոտ շատ թույլ են: Այսինքն՝ դա կանխող մեր դիվանագիտությունը զրոյական է, բանակի գործոնը թուլացված է, և մնում է այլ պետությունների գծած կարմիր և ոչ կարմիր գծերը, որոնց մասին երբեմն հայտարարում է, օրինակ, Իրանը»:

Հարցազրույցի ընթացքում Բաքվի բռնապետը Հայաստանն անվանել էր «ֆաշիստական պետություն» և «սպառնալիք» տարածաշրջանի համար, նշել էր, թե «Հայաստանը չպետք է լինի աշխարհագրական պատնեշ» Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև, նաև հայտարարել էր, որ այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը պետք է բացվի և կբացվի»:

Վերլուծելով Ալիևի հայտարարությունները՝ թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը բացահայտում է նրա խոսքերի առանցքային շերտերը, որոնք կարևոր են ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ Թուրքիայի քաղաքականությունն ու հետագա գործողությունները հասկանալու համար:

Այս շարքում առաջին հերթին պետք է առանձնացնել պանթյուրքիզմի ծրագիրը, որն Ալիևն ու իր «մեծ եղբայր» Էրդողանը փաստացի փորձում են կյանքի կոչել այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը» բացելու և Ադրբեջանի ու Թուրքիայի միջև ցամաքային կապ ստեղծելու կամ ընդհանրապես Հայաստանը քարտեզի վրայից վերացնելու միջոցով: Հայ մասնագետները երկար տարիներ նախազգուշացնում էին, որ պանթյուրքիզմի ծրագիրն ամենևին էլ վերացական երևույթ չէ, այն մշտապես եղել է թուրք ղեկավարների սեղանի գիրքը և երբեք էլ դուրս չի եկել օրակարգից:

Ռուբեն Մելքոնյան. «Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության մեջ պանթյուրքիզմը շարունակում է մնալ, իհարկե, երբեմն քողարկված, բայց երբ հնարավորությունները թույլ են տալիս, այդ պանթյուրքիզմը դառնում է բացահայտ քաղաքականություն»:

Մինչդեռ հակառուսական ուղղվածություն ունեցող քարոզիչները պնդում էին, թե պանթյուրքիզմն ընդամենը լեգենդ է, որը ռուսներն են հորինել՝ հայերին վախեցնելու և Հայաստանը Ռուսաստանի «գրկում» պահելու համար: Հիմա տեսնում ենք, որ Հայաստանի գոյությանը սպառնացող այս հավակնոտ ու ծավալապաշտական ծրագրի մասին ակնարկները գնալով ավելի ու ավելի ակնհայտ են դառնում ինչպես Թուրքիայի, այնպես էլ Ադրբեջանի պաշտոնական ելույթներում: Ռուբեն Մելքոնյանի խոսքով՝ 2015 թվականից պանթյուրքիզմը Թուրքիայի պաշտոնական քաղաքականության մասն է կազմում նաև դե յուրե՝ նկատի ունենալով այն փաստը, որ պանթյուրքիզմը Թուրքիայում իշխող դաշինքի մաս կազմող Ազգայնական շարժում կուսակցության՝ հայտնի «գորշ գայլերի» գաղափարախոսությունն է: Իսկ Ադրբեջանն էլ, որպես Թուրքիայի կրտսեր գործընկերը, նմանակում է Թուրքիայի քաղաքականության միտումները՝ հետապնդելով իր ծավալապաշտական նպատակները տարածաշրջանում:

Ռուբեն Մելքոնյան. «Պետք է ֆիքսել, որ թուրքական և ադրբեջանական քաղաքականությունը հենված է բացահայտ պանթյուրքիզմի տարբեր դրույթների վրա, որոնք Թուրքիայի պարագայում երբեմն այլ ձևակերպումներ ունեն, Ադրբեջանի պարագայում այլ ձևակերպումներ ունեն և այլ թիրախներ»:

Այս համատեքստում է տեղավորվում նաև Ալիևի՝ «Հայաստանը չպետք է լինի աշխարհագրական պատնեշ» արտահայտությունը, որը կրկին պանթյուրքիզմի բացահայտ դրսևորում է: Թուրքագետի խոսքով՝ սա Հայաստանի հանդեպ բացահայտ հարձակման, սպառնալիքի կոչ է, քանի որ Հայաստանը դիտարկվում է ոչ թե որպես երկիր, որի հետ իբր թե ուզում են խաղաղություն հաստատել, այլ իբրև «պատնեշ», իսկ պատնեշը սովորաբար հաղթահարում են կամ վերացնում:

Ինչ վերաբերում է Հայաստանը «ֆաշիստական պետություն» անվանելուն, սա, իհարկե, դասական կեղծիք է: Զարմանալի է «ֆաշիզմ» տերմինը լսել մի պետության ղեկավարից, որտեղ հերոսացվում են հին ու նոր ֆաշիստները՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նացիստների հետ համագործակցած ադրբեջանցիներից մինչև Ռամիլ Սաֆարով և այլ հանցագործներ, մի պետությունից, որտեղ հայատյացությունը, հայերի էթնիկ զտումների քաղաքականությունն իրականացվում է պետական մակարդակով: Ցավալին այն է, որ սրան ամենաբարձր մակարդակով հակադարձելու փոխարեն Հայաստանում վախվորած փորձում են այսպես ասած՝ «հասկանալ», թե ինչի՞ են մեզ «ֆաշիստ» անվանում: Մինչդեռ «ֆաշիզմ» ասվածը ինչպես Հիտլերի, այնպես էլ Ալիևի ամենաթույլ կողմն է, և կարելի էր շատ հեշտ ջախջախել Բաքվի բռնապետին հենց այս դաշտում:

Ռուբեն Մելքոնյան. «Դա նույնն է, որ Հիտլերի խոսի ֆաշիզմի քննադատությունից, և նրան որևէ կերպ չկարողանան հակադարձել, այսինքն՝ Հիտլերի ամենաթույլ, խոցելի տեղը չկարողանան օգտագործել: Այսօրվա պարագայում այդ նույնը տեղի է ունենում Իլհամ Ալիևի ելույթների և հայտարարությունների ժամանակ: Գիտեք, հայտնի խոսքեր կան, որ գողը առաջինն է ասում՝ «բռնեք գողին», անբարոյականն առաջինն է քննադատում բարոյականության խախտումները, և հիմա ստացվել է այնպես, որ փաստորեն ֆաշիստը առաջինն է գոռում՝ «դատապարտեք ֆաշիզմը» կամ քննադատում է ֆաշիզմը՝ ինքը լինելով հենց դրա դրսևորողն ու կրողը»:

Անշուշտ, Ալիևի կողմից ֆաշիզմի շահարկումը նոր երևույթ չէ, բայց այս անգամ այն ներկայացվում է նոր փաթեթավորմամբ և շեշտադրումներով: Ալիևն ասում է, թե այդ «ֆաշիստական պետությունը» կա՛մ Հայաստանի իշխանությունները պետք է ոչնչացնեն, կա՛մ իրենք: Ռուբեն Մելքոնյանի խոսքով՝ թարգմանաբար սա նշանակում է բացահայտ միջամտություն Հայաստանի ներքին գործերին:

Ռուբեն Մելքոնյան. «Այսինքն՝ ուղղորդում է [Հայաստանի] իշխանություններին անել ինչ-ինչ քայլեր, իր ձևակերպմամբ իբրև թե «ֆաշիզմի վերացում», կամ հայտարարում է իր հարձակման մասին, անոնս է անում, որ իբրև թե «ֆաշիզմը» վերացնելու պատրվակով նա չի բացառում Հայաստանի վրա հարձակումը, որովհետև ոչնչացնել դա նշանակում է ոչ թե խաղաղ մեթոդներով, այլ բիրտ, կոշտ մեթոդներով»:

Ընդհանուր առմամբ, Ալիևի ելույթը պետք է գնահատել ոչ միայն իբրև պատերազմի սպառնալիք, այլև որպես դիվանագիտական աղմուկ, որոշակի քաղաքական ճնշում, որի արդյունքում Հայաստանի ղեկավարությունը գնաց հերթական զիջումների: Հունվարի 11-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսնակը հայտարարեց, որ Հայաստանը դիտարկում է Արցախյան հիմնախնդրի կարգավորմամբ զբաղվող ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը լուծարելու հարցով ԵԱՀԿ դիմելու հնարավորությունը, որը Ադրբեջանի վաղեմի ցանկությունն էր:

Ռուբեն Մելքոնյան. «Փաստորեն, Իլհամ Ալիևը իր մի հարցազրույցով հասավ նրան, որ Հայաստանի «դուխով» իշխանությունները անմիջապես ևս մեկ կապիտուլյացիայի գնացին»:

Պետք է արդյոք սպասել Ադրբեջանի հարձակմանը մոտ ժամանակներում՝ դժվար է կանխատեսել. դա կախված է ռազմական, ներքաղաքական, աշխարհաքաղաքական մի շարք գործոններից: Բոլոր դեպքերում Ալիևը, ինչպես տեսանք, հայտարարեց ադրբեջանա-թուրքական երկարաժամկետ ծրագրերի մասին, որոնք ամենևին էլ խաղաղության մասին չեն: Մինչդեռ Հայաստանի իշխանությունները շարունակում են բթացնել մարդկանց ուղեղները գալիք «խաղաղության դարաշրջանի» մասին դատարկ խոստումներով: Ակամայից հիշում ես դասականի՝ Նիկոլո Մաքիավելու խոսքերը. «Պատերազմից հնարավոր չէ խուսափել, այն կարելի է միայն հետաձգել հօգուտ թշնամու»:

 

Արամ Սարգսյան

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
1 336 անօդաչու մեկ գիշերում․ Ռուսաստանը հայտնում է ռեկորդային հարձակման մասինՀովիկ Աբրահամյանի որդու՝ Արգամի կողմից uպանություն պատվիրելու քրվարույթի նախաքննությունն ավարտվել է «Խաղաղություն՝ դարերով», բայց պատերազմը շարունակվում է․ Պեսկովի հայտարարությունըԵՄ-ն պատժամիջոցներ է կիրառել Wildberries-ի հիմնադիր Տատյանա Կիմի նկատմամբ«ԱՄՆ-ն այլ ճանապարհ ընտրեց»․ Արաղչին հարևաններին ուղղված նոր ուղերձ է հղելԻ՞նչ փոխարժեքներ են սահմանվել այսօր՝ նոյեմբերի 16-ին «Ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն»․ Գուտերեշն ԱՄՆ-ին ու Իրանին բանակցության կոչ է անումՀորմուզից բացի՝ ևս մեկ նեղուց․ Եմենի ուժերը հետ են քաշվում Բաբ էլ ՄանդեբիցՍևանում սիգ որսալն արգելվում է․ վերահսկողությունը կտրուկ կուժեղացվի Բաքվում ձերբակալվել է փաստաբան Էլչին Ամիրովը, որը ներկայացնում էր Դավիթ Իշխանյանի շահերըԲըրնհեմ. Մեծ Բրիտանիան ԵՄ-ից դուրս գալով ավելի շատ կորցրեց, քան շահեց 2018-ի ընկալումը չի եղել նրա մասին, որ 2026-ին ռեկորդային թվի քաղաքական բանտարկյալներ ունենանք. ՎարդեւանյանՎեց զոհից հետո՝ ծանր մեղադրանք․ ամերիկացի մայորը հակադարձում է ՊենտագոնինԿասեցվել է «ԻԳԻԹ»-ի թթվասերի արտադրամասի գործունեությունը․ հայտնաբերվել են սանիտարահիգիենիկ խախտումներ Նախ՝ պատերազմի ավարտ, հետո՝ ստուգումներ․ Թեհրանի պայմանը միջուկային օբյեկտների համարՄերցն այլևս չի կարող ինքնաթիռ վարելԱշխարհի առաջատար համալսարաններում սովորողների զորակոչի տարիքային շեմը կփոխվի. նախագիծԱՄՆ-ի երրորդ ավիակիրն արդեն Մերձավոր Արևելքում է․ ինչ է հայտնի տեղակայման մասին Ո՞վ է ասում, որ բնական մահ է սա. ես իրավունք ունեմ այդ կասկածը հայտնելու. ՆահապետյանՊեսկովը մեկնաբանել է Էստոնիայի կողմից Ռուսաստանի հետ սահմանը փակելու որոշումը«Թշնամանք չկա»․ Ռիհաննան պատասխանել է աղմկահարույց վեճի մասին լուրերինՀորմուզում նոր հարված․ նավթատարի շարժիչային հատվածում հրդեհ է բռնկվելՇենժենում՝ ԱԽՏՀ գագաթնաժողովի անցկացման տարածքում, ուժեղացվել են անվտանգության միջոցառումներըՀրազդանում 63-ամյա տղամարդու տանը հայտնաբերվել է մոտ 1,8 կիլոգրամ կանեփանման զանգված (տեսանյութ) Ձեռք ձեռքի՝ Հոլիվուդում․ Ջեների ու Շալամեի նոր համատեղ հայտնվելըՀՀ սահմանը հատած ադրբեջանցի զինծառայողի գործն ուղարկվել է դատարանԵՄ խորհուրդը հաստատել է Ուկրաինային 8 միլիարդ եվրոյի նոր տրանշի հատկացումըԿարմիր գծեր էր անցել, իսկ Հ1-ը լավ արեց, որ չմոնտաժեց. Բորիս Մուրազին՝ եթերային միջադեպի մասինՂարաբաղից տեղահանվածների բնակապահովման ծրագրի հավաստագրերի ժամկետը երկարաձգվել է ևս 6 ամսով 8 առաջադրումից հետո՝ առաջին «Օսկարը»․ Գլեն Քլոուզի հուզիչ երեկոնՎրաստանը հայտարարել է, որ ԵՄ-ն չի գործում ինքնիշխանորենԱշխատանքային խորհրդակցություն Կոտայքի մարզպետի աշխատակազմում6 ամիս արցունք, 20 նոր երգ․ Ջենիֆեր Լոպեսի անկեղծ խոստովանությունըԿրթությունը՝ վստահության հարթակ. Թամարա Վարդանյանը՝ Հայ-ռուսական II գիտակրթական համաժողովի պանելային քննարկման մոդերատորԱմերիկյան կործանիչը աղետի ազդանշան է տվել ԱՄԷ-ի տարածքի վրայովԴեփը վերադարձավ գագաթ․ «Էբենեզերը» մեկնարկեց 42 միլիոն դոլարովՊատերազմի ֆինանսական ցանցը․ Կիևը հրապարակել է 11 ռուսական բանկի տվյալներԲելառուսի և Լատվիայի սահմանին փախստականի դի է հայտնաբերվել Այ փսլնքոտներ, եկել մե՞զ եք ասում՝ ով է ռուսամետը, ով՝ արևմտամետը․ Արամ Մանուկյան52 200 ընտանիք՝ առանց հոսանքի․ նոր հարված Օդեսայի էներգետիկ ենթակառուցվածքին Լևոն Զուրաբյանը սկանդալային գաղտնիք բացեց, թե երբ է Նիկոլ Փաշինյանը հեռացվել ՀԱԿ շարքերիցՀրդեհներ չորս արտադրական օբյեկտում․ Ազովում արտակարգ իրավիճակի ռեժիմ է սահմանվելԼիտվան առաջարկներ է ներկայացրել Միացյալ Նահանգներին՝ ամերիկյան ռազմական բազայի տեղակայման վերաբերյալ 2018-ին իմ երեխային SMS էիք անում, ասում՝ արի մորդ դագաղը մորգից տար. Նաիրա ԶոհրաբյանԹրամփ–Պուտին–Սի հանդիպումից առաջ․ ՄԱԿ-ը պատրաստ է աջակցել միջուկային զինաթափմանը Մասիս Մելքոնյանը իշխանության հետույքը շփոթել էր «սուրբ կովի» հետ. Նաիրա ԶոհրաբյանՂրիմի կամրջի երթևեկությունը սահմանափակվել է․ Ակսյոնովը հայտնել է հարվածի մասինԵրեք տերություն՝ ընդհանուր պատասխանատվություն․ Պեկինի ուղերձը խաղաղության մասինAnthropic-ի բաժնետոմսերի պահանջարկը գրեթե 7 անգամ գերազանցել է առաջարկը Ավինյանը հակադարձում է Հակոբյանին, դատավորների դեմ գործեր են հարուցվել․ նոր զարգացումներ
Ամենադիտված