Հայտնաբերվել է մի խումբ մթերքներ, որոնք մեծացնում են դեմենցիայի զարգացման ռիսկը

Ճարպոտ սնունդով հարուստ սննդակարգը ոչ միայն մեծացնում է ճարպակալման և շաքարախտի առաջացման ռիսկը, այլև կարող է խաթարել ուղեղի գործառույթը՝ արագացնելով նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների, այդ թվում՝ Ալցհայմերի հիվանդության զարգացումը: Այս եզրակացությանն են հանգել Ճապոնիայի Չիբա համալսարանի հետազոտողները: Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է PLOS Genetics ամսագրում:

Գիտնականները ցույց են տվել, որ ճարպոտ սննդակարգը խաթարում է աուտոֆագիան՝ բջիջներում թափոնների վերամշակման գործընթացը, որը կենսական նշանակություն ունի նեյրոնների առողջության համար: Մրգային ճանճերի վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ այս մեխանիզմի խաթարումը ազդում է երկարատև և միջնաժամկետ հիշողության վրա, մինչդեռ կարճատև հիշողությունը մնում է անփոփոխ:

«Մեր արդյունքները ենթադրում են, որ սննդակարգով պայմանավորված հիշողության խանգարումը անդառնալի չէ և կարող է բարելավվել աուտոֆագիան խթանող միջամտություններով, ինչպիսիք են վարժությունները կամ ընդհատվող ծոմապահությունը», - նշել է ուսումնասիրության ղեկավար, դոցենտ Այակո Տոնոկին:

Սննդակարգի և ճանաչողական գործառույթի միջև կապը ստուգելու համար մրգային ճանճերին մեկ շաբաթ կերակրել են սովորական կամ ճարպոտ սննդակարգով: Ճարպոտ սննդակարգով կերակրված միջատները ցույց են տվել լիպիդների և գլյուկոզի ավելի բարձր մակարդակ և ավելի վատ արդյունքներ են ցույց տվել հիշողության թեստերում: Սպիտակուցի վերլուծությունը հաստատեց, որ աուտոֆագիան խաթարվել է. «վերամշակվող» բջջային բշտիկների քանակը նվազել է, իսկ Ref(2)p սպիտակուցային մարկերի կուտակումը մեծացել է։

Հիմնական արդյունքը. հիշողությունը վերականգնվել է աուտոֆագիայի արհեստականորեն ուժեղացման միջոցով՝ ինչպես գենետիկական մեթոդների, այնպես էլ ռապամիցին նյութի օգտագործման միջոցով։

Գիտնականները նաև պարզել են, որ հիմնական խնդիրը բջջային «վերամշակման» վերջնական փուլում է՝ աուտոֆագոսոմների և լիզոսոմների միաձուլման մեջ։ Բարձր ճարպային սննդակարգով սնվող կենդանիների մոտ այս գործընթացը արգելափակվել է, ինչի մասին վկայում են լիզոսոմի ֆունկցիայի հետ կապված գեների արտահայտման փոփոխությունները։

«Մեր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են մեր սննդային սովորությունները անմիջականորեն ազդում ուղեղի առողջության վրա»։ Այն նաև մեզ ավելի է մոտեցնում ռազմավարությունների մշակմանը՝ սննդանյութերի ընտրությունից մինչև դեղերի մշակում, որոնք կօգնեն պաշտպանել ճանաչողական գործառույթը և դանդաղեցնել ուղեղի ծերացումը», - ընդգծեց Տոնոկին։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի