«Տիգրանիցս հետո ամուսինս և աղջիկս ինձ ապրելու իմաստ տվեցին, ես իրենց՝ ուժ». սերժանտ Տիգրան Մելքոնյանն անմահացել է Մատաղիսում սեպտեմբերի 27-ին, տուն «վերադարձել»՝ երկու ամիս անց. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Չարաճճի է եղել թե՛ մանկապարտեզում, թե՛ դպրոցում, բայց իրեն սիրում էին թե՛ դաստիարակները, թե՛ ուսուցիչներն ու դպրոցի տնօրենը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Նարինեն՝ Տիգրանի մայրիկը։

Տիգրանը ծնունդով Երևանից է։ Մայրաքաղաքում է անցել նրա մանկությունն ու պատանեկությունը։ Դպրոցական տարիների մասին խոսելիս մայրիկն ընդգծում է՝ մինչև չորրորդ դասարանը գերազանցիկ է եղել։ «Հայոց լեզվին էր հրաշալի տիրապետում, մեկ ուղղագրական սխալ չէր անի։ Փայլում էր մաթեմատիկայից։ Դրա համար ընդունվեց Տնտեսագիտական համալսարանի «Վիճակագրություն» բաժինը։ Մեկ կիսամյակ հասցրեց ուսանող լինել։ Նախքան ընդունվելը երբեմն անգամ ստիպելով էի պարապմունքների ուղարկում։ Ասում էր՝ դպրոցի բալերով կընդունվեմ գյուղինստիտուտ, հակադարձում էի՝ պետք է ընդունվես ժողինստիտուտ։ Երբ արդեն ուսանող էր, տուն եկավ, ձեռքերս համբուրում էր. «Մա՛մ, այնքան լավն է ուսանողական կյանքը, այնքան շնորհակալ եմ քեզանից, որ թեկուզ ստիպելով՝ ինձ պարապմունքի ես տարել, արդյունքում ուսանող դարձա»։

Երազանքների մասին խոսելիս մայրիկը հիշում է՝ հայրիկի և որդու միջև կայացած վերջին զրույցի ժամանակ Տիգրանն ասել է՝ պա՛պ ջան, քիչ մնաց, կգամ, շատ գործ ունենք անելու։ «Տիգրանի պապիկը եղել է զինվորական, հայրիկն աշխատում է ազգային անվտանգությունում։ Շատերն էին երևի կարծում, որ հայրիկը կազատի զինվորական ծառայությունից։ Նախքան բանակ մեկնելը Տիգրանը հեծանիվից ընկել էր, ուսը կոտրել։ Վիրահատեցին, պլատին էր տեղադրված, որ ոսկորները կպչեին։ Ինքնուրույն գնաց, ծառայության մեկնելու համար բժշկական ստուգումներն անցավ, ասել էին՝ վեց ամիս հետաձգենք զորակոչվելդ, բայց հրաժարվեց. «Մեկ օր էլ եթե հետաձգեք, կփախչեմ, ինձանից փոքրերի հետ չեմ ծառայի»։ «Սպիցերն» ուսի մեջ էին, իրեն չէր կարելի զենք կրել, բայց մեկնեց բանակ։ Հայրիկին ասում էր՝ հանկարծ չխառնվես, պետք է ծառայեմ։ Ուզում էր նաև հայրիկի մասնագիտական գծով շարունակել, դրա համար պարտադիր էր զինվորական ծառայություն անցնելը»։

2019 թվականի հունվարի 16-ին Տիգրանը զորակոչվում է ժամկետային ծառայության։ Ծառայում էր Մատաղիսում։ «Տիգրանի բառերն էին՝ «սաղ տոչնի ա»։ Երբեք չի տրտնջացել։ Երբ առաջին անգամ արձակուրդ եկավ, մի պահ չճանաչեցի իրեն, շատ էր փոխվել։ Բանակում ամեն բան չէր ուտում, նիհարել էր, բայց նաև երբեք մեզանից գումար կամ հագուստ չի խնդրել։ Ընկերներն են պատմում, թե որքան լավատես է եղել, ոգևորել բոլորին։ Մինչև վերջ էլ այդպես «դուխ» տվեց զինվորներին»։

Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը։ «Սեպտեմբերի 25-ին զանգահարեց. «Մա՛մ, այնքան հոգնած եմ, այնքան բան ենք բարձել, որ տանենք դիրքեր»։ Այն քիչ դեպքերից էր, երբ իրեն հարցրեցի՝ մոտը գումար կա՞, արձագանքեց. «Եթե կարող ես, ուղարկիր, մի քանի կիսատ բաներ կան, գնենք, բարձրանանք»։ Գումարն ուղարկեցի, բարձրացան դիրքեր։ 26-ի երեկոյան զանգահարեց, իր սիրած պահածոն էի փակում, այնքան ուրախացավ՝ մեռնեմ ջանիդ, ձմեռը կգամ, կուտեմ։ Հետո, երբ իր ընկերները մեր տուն եկան, պատմում էին, թե այդ գիշեր Տիգրանը որքան է բոլորին ծիծաղեցրել։ Շատ հումորով էր, ութերորդ հարկում ենք ապրում, բակում Տիգրանը ծիծաղում էր, տանը լսում էի։ Մի պատմություն հիշեցի։ Աշխատանքից տուն եկա, ամուսնուս հետ պատշգամբում նստած սուրճ էինք խմում։ Տիգրանս զանգեց՝ մերս, ի՞նչ եք անում։ «Պապայի հետ պատշգամբում սուրճ ենք խմում»։ Սկսեց ծիծաղել՝ փաստորեն երկուսս էլ նույն գործին ենք, դուք վերևից հարևանների շարժն եք դիտարկում, ես՝ թշնամու»։

Տղաները որոշում են մի քիչ քնել, բայց սկսվում է պատերազմը։ Տիգրանը եղել է սերժանտ, դիրքի ավագ։ Կապվել է հրամանատարի հետ։ «Ձերբակալված է, չգիտեմ, թե ինչ որոշում կկայացվի։ Հրամանատարներով նշելիս են եղել Մատաղիսի տարեդարձը։ Տղաս հայտնել է, որ կուտակումներ կան, մոտենում են, հրամանատարն այնքան գինովցած է եղել, որ չի կարողացել նորմալ հրաման տալ տղաներին։ Զինվորներն էլ կողմնորոշվել են, ինչպես կարողացել են։ Ներքևի դիրքի ընկերն ասել է՝ Տիգրա՛ն, ինձ շրջապատել են։ «Հիմա մի բան կանեմ»։ Իր դիրքը գնդակոծելիս են եղել, այդ պահին անգամ մտածել է, թե ինչպես ընկերոջը շրջափակումից դուրս բերի։ Ընկերը փրկվել է։ Սկսել են նահանջ հրաման տալ, Տիգրանս ասել է՝ ուշ է, ժամանակին պետք է հրամանը տայիք, դիրքս չեմ լքի։ Յոթ զինվորներին ասել է, որ իջնեն. «Ես էլ ձեր թիկունքը պահելով կգամ»։ Ընկերներն են ասում՝ Տիգրանը կարող էր հանգիստ իջնել դիրքից»։

Բայց Տիգրանը, հավատարիմ մնալով զինվորական իր երդմանը, մնացել է իրեն վստահված դիրքում և պայքարել թշնամու դեմ։ «Ընկերները պատմում են՝ տեսնում էինք, որ ԱԹՍ-ները պտտվում էին իր դիրքի վրա։ Զենքով շարունակում էր կրակել, բայց ԱԹՍների դեմ ի՞նչ կարող էր անել»։ Տղաները տեսել են, որ թշնամու հարվածներն ուղղվում են Տիգրանի դիրքի վրա։ Մայրիկն ասում է՝ այդ օրը որդին դիրքում չպետք է լիներ, հերթապահությունը փոխել էր, որ Նոր տարուն լիներ զորամասում, իսկ հետո զորացրվեր։

Տիգրանն անմահացել է պատերազմի առաջին օրը՝ սեպտեմբերի 27-ին։ Հաջորդ օրը հայրիկը շտապել է որդու մոտ, բայց նրան թույլ չեն տվել մտնել Մատաղիս։ «Ասել էին՝ այն արդեն գոյություն չունի։ Ամուսնուս նաև Տիգրանի մասին էին ասել, վերադարձավ, բայց մեզ ոչինչ չէր ասում։ Երբ Տիգրանիցս լուր չկար, հույս ունեի, որ գուցե նահանջել է, գուցե Եղնիկներում է, դա իրենցից հետո հաջորդ դիրքն էր, բայց նաև ներսումս մի ձայն հուշում էր՝ Տիգրանը չէր փախչի։ Ամուսնուս «հանգստությունը» զարմանալի էր ինձ համար, խառնված՝ ամեն հնարավոր տեղ զանգահարում էի ինչ-որ բան իմանալու հույսով։ Այնինչ, այդ օրերին նա ինձանից գաղտնի եղել է բոլոր հնարավոր տեղերում՝ Տիգրանիցս լուր իմանալու համար։ Ի վերջո, պատերազմն ավարտվեց։ Հեռախոսը ձեռքիս քնում էի, անընդհատ հետևում, թե «Կարմիր խաչը» որ հատվածներում է։ Տիգրանի դիրքը շատ բարձր տեղում էր, «Կարմիր խաչը» չի ցանկացել բարձրանալ այնտեղ, տղայիս ընկերներն էին ստիպել։ Ֆեյսբուքում գրառում հայտնվեց. «Մելքոնյան Տիկո, ծնողնե՛ր, արձագանքեք»։ Մտածում էի՝ եթե մարմինն են գտել, փաստաթղթով նա Տիգրան է, ինչո՞ւ են Տիկո գրել։ Հետո հասկացանք, որ ընկերներն են այդպես գրել։ Հայրիկը հետամուտ եղավ, որ Տիգրանիս ուղիղ ճանապարհով հասցնեն Երևան։ Անգամ ԴՆԹ հետազոտություն անցկացնելու անհրաժեշտություն չեղավ, նրա մարմինն ամբողջական էր, ճանաչելի։ Նոյեմբերի 29-ին իրեն գտանք, դեկտեմբերի 3-ին հուղարկավորությունն էր։ Իր ռացիան ևս գտել էին. Մատաղիսի հողով ծածկված, փաթաթված՝ դրված է մեր տանը»։

Ապրելու ուժի մասին. «Ինձ ուժ տվողն ամուսինս ու աղջիկս դարձան, չնայած ես եմ իրենց ուժ տալիս, իրենք ինձ ապրելու իմաստ տվեցին։ Տիգրանիս գտնելուց ուղիղ մեկ տարի հետո մայրիկս ինսուլտ ստացավ։ Սկսեցի խնամել իրեն։ Մյուս կողմից՝ աղջիկս մի օր ասաց՝ մամա՛, միայն Տիգրանի՞ համար էիր ապրում։ Կարծես այդ խոսքերը սթափեցրին ինձ, սկսեցի խնամել ինձ, հետևել։ Իհարկե, ոչինչ էլ առաջվանը չի լինի, բայց գիտեմ, որ իմ անխնամ տեսքը նաև իմ Տիգրանին դուր չէր գա։ Հասկացա նաև, որ երբ կոտրվել էի, ամուսինս և աղջիկս ևս ընկճվել էին։ Ինքս ինձ հավաքեցի և սկսեցի ուժ տալ իրենց»։

Հ. Գ. - Սերժանտ Տիգրան Մելքոնյանը ծառայության ժամանակ պարգևատրվել է «Մարտական հերթապահություն» մեդալով և պատվոգրով՝ դիրքերում իդեալական ծառայություն իրականացնելու համար։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» և «6րդ ՊՇ Անձնուրաց պաշտպան» մեդալներով։ Հուղարկավորված է Եռաբլուրում։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ