Ի՞նչ կա «թափ հաղորդելու» տակ

Վիեննայում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման մասին տեղեկատվությունը աչքի է ընկնում ընդհանրական ձեւակերպումներով, սակայն բազամաթիվ ենթադրությունների համար դուռը բաց թողնելով: Բավական երկար ժամանակ երկու երկրների նախագահների հանդիպումները ձախողված Կազանից հետո դադարել էին, իսկ հիմա նոր հանդիպումը տեղի ունեցավ բոլորովին այլ աշխարհաքաղաքական իրավիճակում, երբ Ռուսաստանը փորձում է թափ հաղորդել եվրասիական միավորին, իսկ Հայաստանն էլ հայտարարել է Մաքսային միությանն իր անդամակցելու ցանկության մասին` այն փաստորեն գերադաս դիտելով ԵՄ Ասոցիատիվ համաձայնությունից: Ահա սրանով էր նոր հանդիպումը նաեւ տարբերվում նախորդներից, որին ներկայացած կողմերի տեսակետները, ինչպես եւ առաջ, չէին մոտեցրել` հիմնախնդրին տրամագծորեն տարբեր մոտեցումների պատճառով: Մեզանում հնչած հատուկենտ կարծիքները հայկական կողմի ակնկալիքները զրոյական էին գնահատել այդ հանդիպումից: Հանդիպմանը նախորդած մեծ խաղացողների աննախադեպ ակտիվությունը, սակայն, վկայում է Ղարաբաղյան հակամարտության` սեփական շահերի օգտագործման նրանց մրցակցության մի նոր հանգրվանի մասին: Մի կողմից էլ իրար էր անցել ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերրին` հեռախոսով երկու նախագահներին ապսպրանքներ ուղարկելով, դրան նախորդել էին ԱՄՆ-ի տարածաշրջանային գործընկեր Թուրքիայի արտգործնախարարի վաշինգտոնյան վոյաժները` Կիպրոսի եւ ԼՂ հարցի թեմաներով, մերոնց հետ Մոսկվան էր բանակցում` արտգործնախարարի մակարդակով, եւ անշուշտ, մեզ համար դեռես անհայտ մեսիջներով առ թեման, իսկ առավել առարկայական էր հակաօդային պաշտպանական միասնական համակարգում Հայաստանի ներգրավման պուտինյան խոստումը մոսկովյան մի միջոցառման ժամանակ, հավանաբար որպես անվտանգության տարրը ԼՂ խնդրում ամրապնդելու ռուսական բաղադրիչի մասին հիշեցնելով: Ապա հաջորդեցին ողջույններն ու գովեստի խոսքերն` ուղղված Սարգսյան-Ալիեւ հանդիպմանը էլ ԱՄՆ պետդեպից, Էլ ԵԱՀԿ գործող նախագահից, ողջույնները շարունակելի են...

Ի՞նչ է տեղի ունենում, աշխարհաքաղաքական նոր իրավիճակում, երբ փոխվում են համագործակցության ձեւաչափերն ու տարբեր պայմանավորվածություններ, ո՞ւր է բերում մեծ խաղացողների մրցակցությունը, որ Սարգսյանն ու Ալիեւը մի քանի ամիս հետո նորից են հանդիպելու, որո՞նք են այն հիմքերը կամ գործոնները, որոնց առկայությամբ կարգավորման գործընթացին «նոր թափ» է հաղորդվելու:

Արդյոք կրկին հանգույցը Ղարաբաղում խաղարարներ կամ ռուսական զորք տեղակայելու մասի՞ն է, կամ միգուցե պաշտոնական Երեւանն ի վերջո ստիպված է լինելու անել այն, ինչ ընդդիմությանը չի թույլատրում, այսինքն` մեծամասնության ձեռամբ ԼՂՀ ճանաչման նախագիծ բերելու խորհրդարան, այդպիսով ընդդիմությանը զգուշացնող իր հակափաստարկներին կյանքի ուղեգիր տալով, եւ դա անելով ստիպված: Եվ ի՞նչ է այս իմաստով տալու Պուտինի այցը Հայաստան, այս հարցերի պատասխանները դեռ չեն երեւակվում:

Արժե հիշեցնել, որ Ղարաբաղյան հակամարտությունն առաջին նախագահի հրաժարականի հիմնական պատճառներից է եղել, եւ Հայաստանում չկա մի նախագահ, որ կարողանա ԼՂՀ հարցի վերաբերյալ ինչ-որ բանի համաձայնել, եւ դա չանդրադառնա նրա հետագա պաշտոնավարման ընթացքի վրա: Այս իմաստով Հայաստանի նախագահից սպասվում է ավելի լայն բացատրություն, թե ո՞ր գործոնների առկայությամբ է ավելի մեծ թափ հաղորդվելու կարգավորմանը, կամ ի՞նչ նյութի շուրջը թեմա կա մոտակա հանդիպման համար, քանի որ երկրի ղեկավարի անկեղծությունն այս մի թեմայով երկրի ներսում կգնահատվի, ու կգնահատվի առավել լայն հասարակական շերտերի առումով: Եվ այդ անկեղծությունը հարկավոր է ոչ թե ՀՀԿ ԳՄ նիստին իր կուսակիցներին ուղղորդելիս` հասարակությանը մակերեսային մեկնաբանություններով զբաղեցնելու, այլ` իր ձեռքի տակ եղած առավել կարդինալ մեթոդներն օգտագործելու:

Մանրամասները` «Ազգ»-ի այսօրվա համարում: