ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն նպատակ չի հետապնդում ասելու, թե ումն է լավաշը

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում լավաշի ներառումը չի հետապնդում նպատակ ասելու, թե ումն է այն: Այս կառույցը չի գրանցում ճաշատեսակների կամ հացատեսակների պատկանելիությոնը այս կամ այն ազգին: Խոսքը լավաշի մշակութային դրսևորումների մասին է, լավաշի դերի մասին հայ ֆոլկլորում, կենցաղում, իրականության, գրականության և մշակույթի մեջ:

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ, դեկտեմբերի 2-ին, ներկայացնելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում «Լավաշ. Ավանդական հացի պատրաստումը, նշանակությունը և մշակութային դրսևորումները Հայաստանում» հայտի ընդունման ընթացքը, ասաց Հայաստանի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ազգային հանձնաժողովի գլխավոր քարտուղար Վահրամ Կաժոյանը:

«Այս առումով մեր հարևանների առարկությունները անհեթեթ էին, քանի որ այն, ինչ մենք ունենք լավաշի հետ կապված, չի կարող ունենալ այլ ազգ: Մեր որոշ հարևաններ մեծ ակնկալիքներ ունեին տապալելու մեր հայտը, սակայն հայաստանյան պատվիրակության և դեսպանությունների կատարած նախնական աշխատանքի շնորհիվ որևէ փոփոխություն հնարավոր չեղավ իրականացնել», - ասաց Վահրամ Կաժոյանը:

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ազգային հանձնաժողովի գլխավոր քարտուղարը, շարունակոլով խոսել հարևան երկրների առարկությունների վերաբերյալ, նշեց, որ ուրիշ ազգեր կիրառում են լավաշի պատրաստման այլ եղանակներ, առկա են թոնիրների կիրառման, ինչպես նաև լավաշի ձևի, համի և բաղադրության տարբերություններ:

ՀՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ Արև Սամուելյանը տեղեկացրեց, որ նոյեմբերի 24-26-ը Փարիզում կայացած ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին կոնվենցիայի միջկառավարական կոմիտեի 9-րդ նիստում կայացած քննարկումների արդյունքում ընդունվել են Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կերկայացուցչական ցանկերի համալրման 46 հայտ, 27 պարբերական զեկույց, 8 անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող տարր, և 4 առաջարկ' լավագույն փորձի անվանացանկում գրանցման համար:

«Այս առումով մենք առաջատարների մեջ ենք շուրջ 80 երկրներից ներկայացված 27 հայտը բավականին մեծ թիվ է: Հայտն ընդունվել է նոյեմբերի 26-ին, որը դեռ 2013 թ. անցել է կոնվենցիայով սահմանված ընթացակարգային փուլերը՝ ստանալով տարածաշրջանային բոլոր խմբերի ներկայացուցիչներից բաղկացած փորձագիտական մարմնի 6 փորձագետների դրական եզրակացությունն առ այն, որ Հայաստանի ներկայացրած հայտը համապատասխանում է Կոնվենցիայի սահմանած 5 չափորոշիչներին և այն առաջարկվում է ընդունել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում», - ասաց Արև Սամուելյանը:

«Լավաշ. Ավանդական հացի պաշտպանումը, նշանակությունը և մշակութային դրսևորումները Հայաստանում» հայտը Հայաստանի կողմից ՅՈՒՆԵՍԿՕ ներկայացված թվով չորրորդն է: Նախորդ տարիների ցանկերում ներառվել են «Դուդուկն ու իր երաժշտությունը» (2008 թ.), «Խաչքարի արվեստ. Խորհուրդն ուխաչքարագործությունը» (2010 թ.), «Սասունցի Դավիթ կամ Սասնա ծռեր էպոսի կատարողական դրսևորումները» (2012 թ.):