Գավառի Սուրբ Կարապետ եկեղեցու բակում նշանավոր հայագետ է թաղված

Նախկին մանկավարժ, ազգագրագետ, Սարուխան գյուղի բնակիչ Խաչիկ Ենգիբարյանը վերջին տարիներին զբաղվել է Գավառ քաղաքի սուրբ Կարապետ եկեղեցու բակում ավելի քան 120 տարի առաջ թաղված Սարգիս Սարգսյանցի ծավալած գործունեության ուսումնասիրմամբ: «Ես մտածել եմ, որ այն ժամանակներում եկեղեցու բակում ոչ հայտնի, պատահական մարդկանց չէին թաղում, իսկ ինձ միշտ հետաքրքրում էր այդ անձի ով լինելը»,- «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց Խաչիկ Ենգիբարյանը:

Գավառի Սուրբ Կարապետ եկեղեցու բակի տապանաքարի արձանագրությունը հետևյալն է. «Տապանը հաշտարար դատավորի' Երևանյան գավառի Կոլլեժսկի Ասեսսոր Սարգիսի Սարգսյանցի՝ ծնվ. Նուխի, 1833 թ. 6-ապրիլի, վխճ. 1894 թ. 17-օգոստոսի»: Նույնը գրված է նաև ռուսերեն:

«Նախ, պարզաբանենք, որ արձանագրության մեջ կոլլեժսկի ասեսսոր՝ դատական ատենակալի պաշտոնը ութերորդ կարգի աստիճանավորի պաշտոն է ցարական Ռուսաստանում: Նման աստիճանավոր եղել է Խաչատուր Աբովյանը, ինչպես նաև՝ երևանցի տոհմական ազնվական Ղահրաման Աղամալյանը: Տարբեր արխիվներից ու փաստաթղթերից տեղեկացել եմ, որ Սարգիս Սարգսյանցը Ռուսական Կայսրության կողմից 1868 թվականին Երևան գավառի դատարաններում զբաղեցրել է ատենակալի պաշտոն, իսկ տարբեր ժամանակներում պաշտոնավարել է նաև արքունի գանձարանում, ռազմական դատարաններում, եղել կոլեգիական խորհրդական : Մեր ուսումնասիրությու նը հանգեցրեց նրան, որ Սարգիսը, բացի պետական պաշտոնյա լինելուց, եղել է նաև հայտնի մտավորական: Նա ուսումնասիրել է Ագուլիսի լեզուն: Սարգիս Սարգսյանցի ուսումնասիրած լեզվաբանական հետազոտության առաջին մասը՝ «Ագուլեցոց բարբառը և Զոկերի լեզուն» աշխատությունը հրատարակվել է Մոսկվայում: Զոկերի լեզվախմբի բարբառը մեր իրականության մեջ այլ ուսումնասիրող չի ունեցել: Սարգսի մահից հետո Բաքվում «Արօր» տպարանը 1904 թվականին հրատարակել է նրա բանաստեղծությունների գրքույկը 85 էջով, որը ներկայացվել էր տպագրության դեռևս 1891 թվականից»,- հավելեց Խաչիկ Ենգիբարյանը:

Ըստ նրա՝ մի հարց մնում է չպարզաբանված, թե ինչու են Սարգսյանցից Նոր Բայազետում թաղել: Հետազոտողը ենթադրում է, թե դա կպված է այն բանի հետ, որ Սարգսյանցը կյանքի վերջին ժամանակահտվածում պաշտոնավերել է Նոր Բայազետում

Խոսրով Խլղաթյան