Հետաքրքիր է՝ վրացիներից ինչով ենք պակաս

Վերջին օրերս, նկատած կլինեք, մեկը մյուսի հետևից սկսեցին հրապարակվել միջազգային հեղինակություն վայելող ընկերությունների կողմից ներկայացված վիճակագրական տվյալներ, որոնք հիմնականում վերաբերում էին աշխարհի այս կամ այն երկրներում առկա կոռուպցիայի մակարդակի վերաբերյալ կատարած հետազոտություններին:

Այդ ընկերություններից ամենահեղինակավորների թվում գտնվող «Թրանսփերնսի ինթերնեյշնլ»-ի կողմից կատարված վերջին հետազոտությունները, օրինակ, փաստում են, որ մեր երկիրն աշխարհի երկրների վարկանշային աղյուսակում հայտնվել է միջին դիրքերում՝ 90-100-րդ տեղերի միջակայքում, ինչը համարել բավարար ոչ մի կերպ չի կարելի: Ճիշտ է՝ նույն Ադրբեջանը շատ ավելի ցածր տեղում է հայտնվել, բայց բոլորս ենք հասկանում, որ եթե ուզում ենք այս երկիրը երկիր դարձնել, ապա չենք կարող որպես հնարավորի նշաձող մեզ համար սահմանել Ադրբեջանը, քանի որ աշխարհին է հայտնի՝ այնտեղ պարզապես միջնադարյան Արևելքին բնորոշ քաղաքական բարքեր են հաստատված, ինչով էլ, խոշոր հաշվով, պայմանավորված է այս երկրի դեգրադացումը:

Իսկ ահա օրինակ՝ մեր հյուսիսային հարևան Վրաստանն այս առումով իսկական տարածաշրջանային չեմպիոն է. 30-40-րդ տեղերի միջակայքում է նրա պատվավոր տեղը, ինչը, համաձայնե՛ք, ամենևին էլ վատ չէ մի երկրի համար, որն անցյալում որոշ կետերով նույնիսկ մեզանից հետ էր ընկած. մարդիկ սթափվեցին, հասկացան, որ նման կերպ այլևս շարունակել չի կարելի ու իրենց երկրում խորքային փոփոխություններ նախաձեռնեցին՝ վերջ տալու երկիրը ներսից կրծող այդ անիծյալ ժանտին: Իսկ մենք ինչո՞վ ենք զբաղված, մեր բանուգործի անունը ի՞նչ է, ո՞վ կասի. իմիտացիա, ահա այն տերմինը, որը լավագույնս է բնորոշում իշխանությունների վարքագիծը՝ մանավանդ կոռուպցիայի դեմ պայքարի ասպարեզում: Լա՛վ, մենք վրացիներից պակա՞ս ենք, որ այդպես էլ չենք կարողանում մեր մեջ ուժ գտնել ու մեկընդմիշտ կտրել կոռուպցիայի պորտալարը: Մի՞թե նրանք ավելի մոտ են քաղաքակրթությանը, քան՝ մենք:

Որքան ինձ է հայտնի՝ մենք քաղաքակրթությանը տված մեր արժեքներով հետ չենք մնում վրացիներից. մենք էլ ենք ծնել զավակներ, որոնք իրենց անգնահատելի լուման են ներդրել մարդկային քաղաքակրթության զարգացման գործում: Ուրեմն՝ ինչո՞ւ են վրացիները մեզանից 3 անգամ ավելի լավ դիրքերում հայտնվել, ինչո՞ւ են նրանք տարածաշրջանի գերազանցիկները, իսկ մենք բավարարվում ենք ընդամենը 3 ստանալով: Ոմանք, անշուշտ, նման պատկերի առկայությունը կարող են բացատրել ներկայիս Վրաստանի՝ Արևմուտքին առավել մոտ կանգնած լինելով. ընտրելով Եվրոպան՝ վրացիները փորձում են մեկընդմիշտ ձերբազատվել սովետական խայտառակ ավանդույթներից և զարգացման մի նոր փուլ թևակոխել: Հրաշալի է: Առաջին հայացքից՝ խիստ տրամաբանական պատասխան: Բայց այդ դեպքում հարց է ծագում՝ իսկ ինչո՞ւ բոլորիս հայտնի Ուկրաինան չի հետևում վրացիների օրինակին ու արմատախիլ չի անում կաշառակերությունն ու հովանավորչությունը, որ, ասում են, տիտանական ծավալների է հասել այս երկրում: Ուրեմն՝ խնդիրը շատ ավելի խորքային է, քան կարող է թվալ իրականում. այն ներհասարակական է:

Նույն միջազգային կազմակերպությունների ուսումնասիրությունների համաձայն՝ Հայաստանն այն քիչ երկրների շարքերում է, որոնց հասարակությունները բավական իներտ են տրամադրված կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցում. մենք պայքարող տեսակից վերածվել ենք տրտնջացողների ամբոխի, ինչը, գոնե մեր պարագայում, աններելի է, հային՝ ոչ սազական:

Իհարկե, մենք կարող էինք հիմա ամեն ինչում սկսել մեղադրել կառավարությանը, իշխող վերնախավին, առանձին անհատների, ում անունները միշտ էլ ԶԼՄ-երի առաջին շարքերում են հայտնվում, սակայն մեր կարծիքով՝ խնդիրը միայն չինովնիկների մեջ չէ. հասարակներս ևս երբեմն դեմ չենք լինում ծանոթի, փողի ու էլի եսիմ ինչի օգնոթյամբ, երբ իհարկե դա մեր անձնական շահերից է բխում, սեփական գործերն առաջ տանել: Ա՛յ այստեղ է, որ մեզանից յուրաքանչյուրն անելիք ունի՝ նախևառաջ սեփական արժեհամակարգը կարգի բերելու առումով, առանց որի լավագույն դեպքում ստիպված ենք լինելու դոփել միջին հորիզոնականներում՝ առանց ապագայի որևէ հույսի:

Դավիթ Բաբանով