Կառավարության տնտեսական փուչիկը

Նոր կառավարության ձևավորումը հույս էր ներշնչում, որ ի վերջո գեղեցիկ բաժակաճառերին և բարի ցանկություններին փոխարինելու կգան գործնական քայլերը և լուծում կստանան հասարակությանը հուզող մի շարք կարևոր խնդիրներ: Այսօր պնդել, որ կարապետյանական մոդելը տապալվել է, իհարկե, սխալ կլինի, սակայն հասարակության շրջանում արդեն իսկ նկատելի են հիասթափության նշաններ:

Հիմնական ակնկալիքները կապվում էին տնտեսության զարգացման նոր ուղենիշների հետ, որոնք էլ պետք է առաջարկեր Կարապետյանի թիմը: Եվ մինչ ժողովրդի աչքը ջուր է կտրում տնտեսական աճին սպասելիս՝ կանխատեսումները խիստ տարբերվում են նախանշված թվերից: 2,2 % տնտեսական աճի փոխարեն լավագույն դեպքում ունենալու ենք 1% տարեկան տնտեսական աճ, ինչը վկայում է, որ տնտեսությունը, մեղմ ասած, լավ վիճակում չէ: Լուծում չի ստացել նաև ֆինանսական հոսքերի խնդիրը, ներդրումները գնալով պակասում են. 2008 թ.-ին արտաքին ներդրումները եղել են ՀՆԱ-ի ուղղակի 40 տոկոսը, այսօր այդ ներդրումը 20 տոկոսից էլ իջել է:

Պարզից էլ պարզ է, որ միայն դրայվի և բազմանշանակ ժպիտների հաշվին այս խնդիրները լուծում չեն ստանալու: Ավելին, հասարակության մի ստվար զանգված չէր հասցրել  ուշքի գալ հերթական հիասթափությունից, երբ կառավարությունը, ի դեմս վարչապետի՝ հայտարարեց, որ ՀՀ-ում մենաշնորհներ չկան: Ինչպե՞ս կարելի է աշխատել խնդրի լուծման ուղղությամբ, երբ անգամ չես ընդունում այդ խնդրի առկայության փաստը: Ակնհայտ է, որ նոր կառավարությունը տնտեսական ոլորտում ունի իրականության օբյեկտիվ գնահատման, այլ կերպ ասած՝ իրերն իրենց անունով կոչելու խնդիր:

Տնտեսական բեռը քաղաքացիների վրա շարունակում է ավելանալ, քանի որ տնտեսական աճ չկա, կառավարության միակ գործընթացն է դառնում հարկերի ավելացումը: Հայաստանում վարվում է գործող ռեսուրսների վերաբաշխման քաղաքականություն: Տնտեսական քաղաքականության ողջ փիլիսոփայությունը սա է՝ վերաբաշխում: Հավելյալ ռեսուրս ստեղծել, ստեղծել պայմաններ, որ տարբեր ոլորտներում մրցակցություն լինի, ներդրումներ լինեն, ավելի շատ սուբյեկտներ առաջանան, ավելի շատ հարկ մուծեն ՀՀ բյուջե. նման մոտեցումներ բնավ չկան, միակ մոտեցումն է՝ վերաբաշխել գոյություն ունեցող ռեսուրսները:

Հունվարի մեկից եկամտային հարկը կրկին բարձրանալու է, շարունակ բարձրացող հարկերը Հայաստանում՝ կլինի 1000-ական դրամների տեսքով, թե այլ, բոլորն, իհարկե, հարկատեսակներ են, և դրանում է կայանում ամբողջ կառավարման փոփոխությունը: Կարեն Կարապետյանը ո՛չ հարկային օրենսգիրք է փոխում՝ մեսիջներ հղելով տնտեսվարողներին, որ տնտեսությունն այլ փուլ է մտնում, ո՛չ էլ որևէ այլ խնդիր լուծում:

2008 թ.-ի ճգնաժամից հետո հանքահումքային ռեսուրսների բարձր գների և տրանսֆերտների վրա հիմնված տնտեսության մոդելն այլևս չի աշխատում: Այն իրեն սպառել է: Պետք են հստակ քայլեր՝ ինովացիոն, բարձր վարձատրվող և մոդեռնիզացված տնտեսություն կառուցելու համար: Սակայն կառավարությունն այժմ իրավիճակային լուծումներ է փորձում գտնել, պարտքեր է վերցնում: Այսպես կարելի է ժամանակ ձգել, բայց՝ ոչ երկար: Արտաքին պարտքն արդեն հատել է ՀՆԱ-ի 50%-ի սահմանգիծը, իսկ պետական և մասնավոր սեկտորների պարտքը միասին՝ ՀՆԱ-ի 85%-ն է կազմում, ինչն արդեն վտանգավոր է: Հետևաբար, նոր կառավարության տնտեսական փուչիկի պայթելը դառնում է պարզապես ժամանակի հարց: