Հայտնի է դարձել, թե իրականում ինչն է կառավարում մեր ամենօրյա գործողությունները

Ամենօրյա գործողությունների երկու երրորդը մարդիկ կատարում են ոչ թե միտումնավոր, այլ սովորությունից դրդված։ Այս եզրակացությանն են հանգել Սուրեյի համալսարանի, Հարավային Կարոլինայի համալսարանի և Կենտրոնական Քվինսլենդի համալսարանի գիտնականները։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է «Հոգեբանություն և առողջություն» ամսագրում։

Սովորությունները գործողություններ են, որոնք ակտիվանում են ավտոմատ կերպով, երբ մարդը հայտնվում է ծանոթ հանգամանքներում։ Օրինակ՝ առավոտյան սուրճ խմելը, արթնանալուց հետո հեռախոսը ստուգելը կամ նույն փողոցով տուն վերադառնալը հաճախ կապված են ոչ թե գիտակցված ընտրության, այլ խոր արմատացած ասոցիացիաների հետ։

Հետազոտողները վերլուծել են Մեծ Բրիտանիայից և Ավստրալիայից 105 մասնակիցների վարքագիծը։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում նրանք օրական վեց պատահական ծանուցում են ստացել իրենց հեռախոսներին, որոնցում նրանց խնդրում էին նկարագրել, թե ինչ են անում այդ պահին և արդյոք այդ գործողությունը պայմանավորված է մտադրությամբ, թե սովորությամբ։ Պարզվել է, որ գործողությունների 65%-ը նախաձեռնվել է սովորությունից։ Սովորական գործողությունների գրեթե կեսը (46%) համընկել է մասնակիցների մտադրությունների հետ։

«Սա ենթադրում է, որ մենք հակված ենք ձևավորել սովորություններ, որոնք օգնում են մեզ հասնել մեր նպատակներին և ավելի հավանական է, որ կոտրենք մեզ խանգարող սովորությունները», - բացատրեց Սուրեյի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր Բենջամին Գարդները։

Գիտնականների կարծիքով՝ հենց «լավ» սովորություններն են, որոնք կարող են լինել առողջության բարելավման և նպատակներին հասնելու հուսալի գործիք։ Հետևաբար, նրանց համար, ովքեր ցանկանում են թողնել ծխելը կամ սկսել մարզվել, բավարար չէ պարզապես «ավելի շատ փորձել»։ Կարևոր է փոխել ձեր միջավայրը և ստեղծել նոր ասոցիացիաներ։ Օրինակ՝ խուսափել ծանոթ ծխելու վայրերից կամ պարբերաբար զբաղվել ֆիզիկական գործունեությամբ օրվա նույն ժամին։

«Մարդիկ սիրում են մտածել, որ որոշումներ են կայացնում ռացիոնալ՝ կշռադատելով յուրաքանչյուր քայլը։ Բայց իրականում կրկնվող վարքագծի մեծ մասը տեղի է ունենում ավտոմատ կերպով», - նշեց Հարավային Կարոլինայի համալսարանի դոցենտ և ուսումնասիրության հեղինակ Ամանդա Ռեբարը։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի