ԱԺ-ում «լեզու չեն գտնում». ո՞վ ինչ խնդիր է լուծում

Վերլուծական 13 Հուլիս, 2018 18:31

Հայաստանում տարբեր հարթակներում ակտիվորեն քննարկվում են Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները, կուսակցությունները հրապարակում են իրենց առաջարկությունների փաթեթները։ Փոփոխությունների «մեխը», թերևս, ընտրակարգն է՝ համամասնակա՞ն, թե՞ մեծամասնական (ռեյտինգային), փա՞կ ցուցակներով համամասնական, թե՞ բաց ցուցակներով։ ՀՀ վարչապետին կից Ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումների հանձնաժողովն արդեն հայտնել է իր վերջնական դիրքորոշումը՝ ռեյտինգային ընտրակարգը միանշանակ մերժվում է։ Հանձնաժողովի քարտուղար Դանիել Իոաննիսյանն այն «չարիք» է անվանել՝ իր բոլոր դրսևորումներով։ Բայց հենց այստեղ որոշակի հակասություններ են ի հայտ եկել կապված հարցի ժուրջ իշխանության տարբեր ներկայացուցիչների կոնսենսուսի մասով: Մասնավորապես՝ առաջին փոխվարչապետ Արարատ Միրզոյանը հայտարարել է, որ ինքը օրինակ՝ ռեյտինգային ընտրակարգի ջատագով է :

Ամենակարևոր հարցը թերևս այն է, թե քաղաքական ուժերը ինչպիսի ակնկալիքներ ունեն նոր ընտրական օրենսգրքից: Նիկոլ Փաշինյանի թիմի պարագայում ամեն ինչ հասկանալի է՝ նրանք ձգտելու են ավելի հեշտացնել իրենց մուտքը խորհրդարան և հետագա աշխատանքը օրենսդիրում: Դրան են միտված մասնավորապես երկու գլխավոր առաջարկները որոնք հնչել են կառավարության կողմից մինչ այս պահը, դրանք են՝ 100 համամասնական ընտրակարգը և կոալիցիա կազմելու սահմանափակման վերացումը: 100 համամասնական ընտրակարգը ինչ խոսք ձեռնտու է նոր իշխանություններին, քանի որ կադրային խնդիր ունեցող Փաշինյանի թիմը չի կարող ռեյտինգային ընտրակարգի դեպքում ապահովել ցանկալի արդյունք, հենց այն պարզ պատճառով, որ չունեն խոշոր կալիբրի գործիչներ, ովքեր կկարողանան մրցել ասենք՝ ԲՀԿ կամ ՀՅԴ 5-10 տարվա համայնքապետի կամ պատգամավորի հետ, ով մշտապես ստացել է տեղի բնակչության աջակցությունը: Իսկ ինչ վերաբերվում է կոալիցիաներ կազմելու սահմանափման վերացմանը, ապա իշխանությունների այս քայլը ևս կարելի է հասկանալ՝ նրանք ցանկանում են որքան հնարավոր է մեծ թվով մանր ուժեր հավաքել իրենց շուրջ դրանով իսկ «խլելով» ԲՀԿ և ՀՀԿ ձայները: Դա հնարավորություն կտա Փաշինյանին հետագայում կոալիցիա կազմելու ժամանակ ունենալ մանեվրելու և ընտրության ավելի մեծ տարբերակներ:

Ինչ վերաբերվում է ՀՀԿ-ին, ապա նրանց գործելաոճը վերջին օրերին ընթացող քննարկումների ժամանակ միտված է մեկ բանի՝ որքան հնարավոր է երկարաձգել դրանք: ՀՀԿ-ն մասնավորապես առաջարկում է Տեխնիկական սարքերով ընտրողների գրանցումը նախատեսել միայն նույնականացման քարտերի միջոցով, ինքներդ դատեք՝ մինչ կորոշվի թե ով , որտեղ է տպելու տվյալ ID քարտերը, միչև դրանք կբաժանվեն քաղաքացիներին՝ կանցնի ոչ թե մեկ, այլ երկու-երեք տարի: Բացի այդ ՀՀԿ-ականները ջանում են, որ Ընտրական նոր օրենսգրքում կարգավորումներ ամրագրելիս, լինեն զանազան սողանցքներ, հատկապես կապված ընտրական պրոցեսների ֆինանսական թափանցիկության հետ: Օրինակ` ՀՀԿ ԳՄ անդամներ Վիգեն Սարգսյանն ու Դավիթ Հարությունյանը փորձում են ընդդիմանալ ՀՅԴ առաջարկին, այն է՝ ԸՕ-ում ամրագրել եւ ներդնել ընտրական ծախսերը սահմանափակող եւ վերահսկող միջազգային փորձին համապատասխան համակարգ:

ՀՅԴ հոգսերը որակապես այլ են՝ մասնավորապես այս քաղաքական ուժը առաջարկում է Ընտրություններից առաջ (ողջամիտ ժամկետներով) դադարեցնել բարեգործական կազմակերպությունների կողմից բարեգործական ակցիաների կատարումը, բացառել այն կուսակցությունների կամ դաշինքների մասնակցությունն ընտրություններին, որոնց անվանումները համընկնում են բարեգործական կազմակերպությունների անվանումների հետ։ Ի՞նչ է սա եթե ոչ ԲՀԿ բոստանը քար գցելու ցանկություն՝ դատեք ինքներդ: Մյուս կողմից ՀՅԴ համար ֆինանսների սղության հարցը ոչ պակաս առանցքային է այս պահին՝ կուսակցությունը իր «սկզբունքային» քաղաքականության արդյունքում զրկվել է ֆինանսական գլխավոր աղբյուրի՝ Սփյուռքի աջակցությունից:

«Ծառուկյան դաշինքը»-ն այս պահին ավելի շատ դժգոհություններ է հայտնում, քան մասնակցում քննարկումներին: Իսկ դժգոհության հիմնական պատճառը ՝ քննարկումների ֆորմատներն են: Տպավորություն կա, որ եթե Ընտրական օրենսգրքում ներդրվի ոչ թե խորհրդարանական աշխատանքային խմբի առաջարկը, այլ Արարատ Միրզոյանի ներկայացրած տարբերակը, որը առավել քան հավանական է՝ Դաշինքը կարող է խորհրդարանում դեմ քվեարկել նոր Ընտրական Օրենսգրքի ընդունմանը:

Ինչևէ՝ քննարկումները դեռ շարունակվում են…