Հայոց ցեղասպանության 99-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառում է անցկացվել Հռոմում

Իտալիայում ՀՀ դեսպանությունը ապրիլի 29-ին, համագործակցությամբ «RAI radio 3» իտալական հանրային ռադիոալիքի հետ, վերջինիս բեմական սրահում անցկացրել է Հայոց ցեղասպանության 99-րդ տարելիցին նվիրված «Լռության ճեղքերը» խորագրով միջոցառում:

Այն ուղիղ հեռա րձակվել է RAI radio 3 ռադիոալիքի եթերով, իսկ տեսագրությունը զուգահեռաբար ցուցադրվել RAI հեռուստառադիոընկերության էլեկտրոնային կայքէջում:

Միջոցառումը վարել է ռադիոալիքի հաղորդավար և մեկնաբան Աննա Մարիա Ջորդանոն: Բանախոսներն էին Իտալիայում ՀՀ դեսպան Սարգիս Ղազարյանը, Ժողովուրդների մշտական դատական ատյանի գլխավոր քարտուղար Ջիաննի Տոնյոնին և ԲԱՍՍՈ հիմնադրամի նախագահ, նախկին դատավոր, եվրոպական խորհրդարանի նախկին պատգամավոր, Ազգային դատավորների իտալական խորհրդի նախկին նախագահ, ԵՄ Սահմանադրության հեղինակներից Էլենա Պաչիոտտին:

Միջոցառումն ընթացել է հարց ու պատասխանի ձևով: Աննա Մարիա Ջորդանոյի կողմից արվել են մեկնաբանություններ, և բանախոսներին ուղղվել հարցեր Հայոց ցեղասպանության, հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի վերաբերյալ, որոնց պատասխաններից հետո ընթերցվել են համապատասխան փաստագրեր կամ գեղարվեստական ստեղծագործություններ: Ընթերցումները կատարել են Իտալիայում հայտնի հայազգի դերասաններ Պաոլո Քեսիսօղլուն և Լաուրա Էֆրիկյանը:

Աննա Մարիա Ջորդանոն իր խոսքում նաև անդրադարձել է մեր օրերում քեսաբահայության հետ պատահած ողբերգությանը:

Դեսպան Ղազարյանն իր պատասխաններում, մասնավորապես, ընդգծել է ժխտողականության դեմ պայքարի անհրաժեշտությունը: Հիշատակելով հայերի բնաջնջման մասին Ադոլֆ Հիտլերի տխրահռչակ հայտարարությունը' նա մեծապես կարևորել է Ցեղասպանության հիշողության պահպանումն ու տեղեկատվության տարածումը և այդ հարցում լրատվամիջոցների, այդ թվում' RAI հեռուստառադիոընկերության դերը: Ցեղասպանությունների կանխարգելման հարցում նա էական է համարել կրթության նշանակությունը: Դեսպանը խոսել է նաև միջազգային և ազգային ատյաններում ցեղասպանությունների կանխարգելման նպատակով աշխատանքների իրականացման անհրաժեշտության մասին' ներկայացնելով այդ հարցում Հայաստանի Հանրապետության գործադրած ջանքերը: Դեսպան Ղազարյանն անդրադարձել է նաև Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանի վերջին հայտարարությանը' այն բնութագրելով որպես ժխտողականության ավելի խորամանկ դրսևորում: Նա հավելել է, որ այդ հայտարարությունը չի կարող դիտվել որպես առաջընթաց, քանի որ դրանում դահիճներն ու զոհերը դրվել են նույն հարթության վրա, իսկ ցեղասպանությունը որակվել է որպես 1915թ. պատահած միջադեպ, ինչն անընդունելի է: Դեսպանը բարձր է գնահատել Իտալիայում ապաստան գտած' ցեղասպանության վերապրածների հանդեպ Իտալիայի մարդասիրական վերաբերմունքը և անդրադարձել է 20-րդ դարում Իտալիայի հասարակական-քաղաքական և տնտեսական կյանքում իտալահայ համայնքի դերին:

Էլենա Պաչիոտտին և Ջիաննի Տոնյոնին խոսեցին Ժողովուրդների մշտական դատական ատյանի' Հայոց ցեղասպանության ճանաչման որոշման ընդունման նախապատմության և գործընթացի մասին: Նշվել է, որ ատյանի որոշումը իրավական տեսանկյունից հիմք հանդիսացավ հետագայում Հայոց ցեղասպանության մի շարք այլ ճանաչումների համար:

Փաստագրական նյութերի շարքում ընթերցվել են Ժողովուրդների մշտական դատական ատյանի կողմից 1984թ. ապրիլին հայ ազգաբնակչության բնաջնջումը որպես ցեղասպանության հանցագործություն ճանաչելու մասին որոշումը, արխիվային փաստագրական վկայություններ, անցյալ դարասկզբին Իտալիայի վարչապետներից մեկի' Լուիջի Լուցատիի' հայերի բնաջնջման վերաբերյալ խորհրդարանում ունեցած ելույթը: Պաոլո Քեսիսօղլուն և Լաուրա Էֆրիկյանն ընթերցել են նաև հատվածներ Անտոնիա Արսլանի «Արտույտների ագարակը» գրքից և Դանիել Վարուժանի և Եղիշե Չար ենցի ստեղծագործություններից:

Ընթերցումներն ու բանախոսություններն ընդմիջվել են դաշնակահարուհի Դիանա Գաբրիելյանի' հայ անվանի կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների կատարմամբ:

Միջոցառմանը ներկա բազմաթիվ հադիսատեսների շարքում էին Իտալիայի հասարակական և քաղաքական գործիչներ, օտարերկրյա դիվանագետներ, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ:

Միջոցառման տեսագրությունն ամբողջությամբ տեղակայվել է RAI radio 3 ռադիոալիքի էլեկտրոնային կայքէջում: