Նոր մոնոպոլիա՝ Հայաստանում

Աշխարհում օրեցօր իշխող մթնոլորտը միմիայն թեժանալու միտումներ է դրսևորում, ինչը նշանակում է, որ հատկապես Հայաստանի առաջ ծառացած արտաքին մարտահրավերները ժամանակի ընթացքում ոչ թե նվազելու են, այլ՝ ավելանալու: Իսկ սա իրողություն է, որի նկատմամբ անհնար է անտարբեր գտնվել, ու Հայաստանը, որպես պետություն, պարտավոր է լինելու խնդիրներ լուծելու համար նոր գործիքակազմեր գտնել ու դրանք կիրառել:

Ինչպես հայտնի է, ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ Արմեն Աշոտյանի կուրացիայի ներքո ԱԺ-ում հունիսի 13-ին անցկացվել էր «Անալիտիկ խորհուրդ» կոչվող աշխատանքային խմբի փորձագետների առաջին հանդիպումը։ Նշենք, որ խումբն այս՝ այլևս կոչված է լինելու Ազգային ժողովին արտաքին հարաբերությունների հարցում խորհուրդներ տալու. այն, ըստ էության, խորհրդատվական յուրատեսակ մարմին է իրենից ներկայացնելու։ Ի դեպ՝ խմբում ընդգրկված են հանրապետության գրեթե բոլոր առաջատար վերլուծաբանները, որոնց մեկնաբանություններն ու վերլուծությունները հաճախ են հայտնվում հայկական մամուլի էջերին. նրանց շարքերում կան և՛ արևմտամետներ, և՛ ռուսամետներ.ըստ էության, խնդիր է դրվել տարբեր համոզմունքներ կրող վերլուծաբանների յուրատեսակ հավաքատեղի ստեղծել՝ փոխանակվելու մտքերով, խորհրդակցելու, խելք խելքի տալու: Նշենք, որ արևմտյան կառույցներն արդեն հասցրել են ողջունել սույն մարմնի ստեղծումը:

Հարցերը, սակայն, որ առաջանում են այս ամենի հետ կապված, թերևս, մի փոքր դուրս են գտնվում բացառապես գիտական դաշտից. այս ամենում, անկասկած է՝ գերակշռում է քաղաքական տարրը: Մասնավորապես, կասկած լինել չի կարող այն բանում, որ սրա ստեղծումն ամենևին էլ ինքնաբուխ չէ, և այն ունի կոնկրետ քաղաքական նպատակ՝ նպատակ, որ հետապնդում է Բաղրամյան 26-ը: Իրականում տեղի է ունենում քաղաքական մտքի վառ ներկայացուցիչների որոշակի կոնսոլիդացիա, ընտրյալների յուրատեսակ  ակումբի ստեղծում մեկ հարկի ներքո, որը, բնականաբար, գտնվելով իշխանությունների ազդեցության տակ, հստակորեն ուղղորդվելու է  նույն այդ իշխանությունների կողմից՝ ձևավորելու ոչ միայն հասարակական կարծիք, այլև դառնալու ինչ-որ իմաստով՝ նաև հստակ գործիք՝ հիմնավորելու իշխանությունների առաջ քաշած կամ ապագայում քաշելիք թեզերը: Այս պարագայում ոչ թե վերլուծաբաններն են հանդես գալու իշխանությունների խորհրդատուների դերում, այլ՝ իշխանությունները՝ վերլուծաբանների. ըստ էության՝ փորձ է արվում ԽՍՀՄ պրակտիկայից որոշ տարրեր ընդօրինակելու ճանապարհով գիտական հիմք հաղորդել վարվող քաղաքականությանը: Այսինքն՝ սա հստակ փորձ է՝ դաշտում մենաշնորհ հաստատելու: Ի դեպ՝ միգուցե Մանվել Սարգսյանն ինչ-որ նմանատիպ բան կանխազգո՞ւմ էր, երբ փորձում էր կոշտ հարցադրումներով ինչ-ինչ հարցերի պատասխաններ կորզել Աշոտյանից…

Ինչ էլ լինի, անկասկած է, որ «Անալիտիկ խորհրդի» խորհուրդները, եթե դրանք օբյեկտիվ բնույթ կրեն, իշխանական շրջանակներում մեծ պոպուլյարություն չեն վայելելու. Հայաստանը վաղուց չի առաջնորդվում բացառապես սեփական շահերով, ու կարծել, թե ինչ-որ խորհուրդ ի վիճակի կլինի այդ տխուր պրակտիկան պատմության գիրկն ուղարկելու, աններելի միամտություն կլիներ: Արդյունքում՝ շահելու է Արմեն Աշոտյանն ու տուժելու՝ Էդվարդ Նալբանդյանը. Աշոտյանն, ըստ էության, ինչ-որ իմաստով՝ հակակշիռ է դառնալու Նալբանդյանին, իսկ Անալիտիկ խորհուրդն էլ՝ ԱԳՆ-ին, ինչը նշանակում է, որ Արմեն Աշոտյանի դիրքերը նաև իշխանական բուրգում հզորացվում են՝ դրանից բխող բոլոր հետևանքներով հանդերձ. այս կառույցը մահակ է դառնալու Նալբանդյանի գլխին:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ